۱۹ تیر ۱۴۰۵ ۲۲:۳۳

تصویری از اولین صفحه روزنامه اطلاعات در یک قرن پیش

در گرمای تیرماه ۱۳۰۵، وقتی نخستین نسخه‌ روزنامه‌ «اطلاعات» از زیرِ چاپ بیرون آمد و به دست روزنامه‌فروش‌های تهران رسید، کمتر کسی می‌توانست حدس بزند که این برگه‌ کاغذی، سرآغازی است برای یکی از ماندگارترین مؤسسات خبری ایران. اما آنچه در صفحه‌ اول این شماره جای گرفته بود، صرفاً یک خبر معمولی نبود؛ بلکه یادداشتی بلند از سوی مدیرمسئول بود که اولین گفت‌وگوی صریح روزنامه با مخاطبانش محسوب می‌شد.

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

تصویری که در این خبر می‌بینید مربوط به سرمقاله‌ نخستین شماره‌ روزنامه‌ اطلاعات است که در تاریخ ۱۹ تیر ۱۳۰۵ خورشیدی (مطابق با ۱۰ ژوئیه ۱۹۲۶ میلادی) منتشر شده است؛ با یادآوری این نکته که عکس از آرشیو روزنامه اطلاعات برداشته شده است.

سرمقاله به قلم عباس مسعودی (مدیرمسئول و سردبیر بنیانگذار روزنامه) است؛ نه فقط یک مقدمه، بلکه یک مانیفست خبری و سندی تاریخی درباره‌ شرایط مطبوعات و آگاهی‌رسانی در ایرانِ اوایل پهلوی است.

اولین صفحه روزنامه اطلاعات که عصر ۱۹ تیر سال ۱۳۰۵ از زیرچاپ بیرون آمد

مسعودی در ابتدای این نوشتار، با صراحت اعتراف می‌کند که بسیاری از مردمِ تهران و حتی شهرستان‌ها، تا همان روز، نامِ «مرکز اطلاعات» را هم نشنیده بودند و اگر هم شنیده بودند، نمی‌دانستند این مؤسسه چه می‌کند و به چه دردی می‌خورد. او این ناآگاهی را تا حدی به گردنِ خودِ مؤسسه می‌اندازد که نتوانسته بود خودش را درست معرفی کند اما در عین حال، تلخی ماجرا را در جای دیگری می‌داند: فقرِ فراگیری که مردم را چنان به فکر نان شب انداخته بود که فرصت سرکشی به مؤسسات ملی را از آنها گرفته بود. به باور او، در چنین وضعیتی، حتی اگر مردم هم مایل بودند، مجال تشویق و همراهی با طرح‌های تازه را نداشتند.

نکته‌ جالب در این نوشتار، ارجاع مسعودی به تاریخچه‌ «آژانس آناتولی» ترکیه و «رویترز» در انگلیس و «هاواس» در فرانسه است و تأکید بر اینکه آنها هم روزی به اندازه‌ خودشان کوچک و ناتوان بودند و تنها با پشتوانه‌ «علاقه‌ عمومی و دولتی» به این جایگاه رسیدند.

در پایان این سرمقاله مسعودی وعده می‌دهد که این روزنامه، اخبار همه‌ نقاط ایران و رویدادهای مهمِ جهانی را پوشش خواهد داد، اما از برشمردن جزئیات محسنات آن خودداری می‌کند و می‌گوید که این روزنامه، خودش را به آزمایش خوانندگان خواهد سپرد.

سخن پایانی او، یک درخواست صمیمانه از هموطنانش است: آنها را به حمایت از این «مؤسسه‌ی ملی» فرا می‌خواند که تنها سرمایه‌اش، افکار عمومی است و هر چه بیشتر مورد اقبال قرار گیرد، بیشتر می‌تواند به آبادانی و آبروی کشور کمک کند.