ترامپ ممکن است اروپاییها را جدی نگیرد
آخرین آزمون دیپلماتیک مکرون
رئیسجمهور فرانسه، به عنوان میزبان نشست این هفته گروه هفت، با چالشی مهم در آخرین رویداد بزرگ دیپلماتیک دوران ریاستجمهوری خود روبهروست: او باید دونالد ترامپ را علاقهمند و درگیر نگه دارد و مانع شود که رئیسجمهور آمریکا زودتر از موعد نشست را ترک کند. انتظارات درباره دستاوردهای احتمالی این نشست که در شهر کوهستانی اویان برگزار میشود، از همین حالا چندان بالا نیست.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
شرق: رئیسجمهور فرانسه، به عنوان میزبان نشست این هفته گروه هفت، با چالشی مهم در آخرین رویداد بزرگ دیپلماتیک دوران ریاستجمهوری خود روبهروست: او باید دونالد ترامپ را علاقهمند و درگیر نگه دارد و مانع شود که رئیسجمهور آمریکا زودتر از موعد نشست را ترک کند. انتظارات درباره دستاوردهای احتمالی این نشست که در شهر کوهستانی اویان برگزار میشود، از همین حالا چندان بالا نیست. برخلاف رویه سنتی که رهبران بزرگترین اقتصادهای جهان در پایان نشست بیانیهای مشترک صادر میکردند، برنامه این بار انتشار مجموعهای از بیانیههای محدودتر است و قرار است مکرون شخصا جمعبندی گفتوگوها درباره مسائل ژئوپلیتیکی را ارائه کند. پولتیکو در گزارشی نوشته است امانوئل مکرون دلایل روشنی برای نگرانی درباره میزان اهمیت این نشست برای ترامپ دارد. او پیشتر تاریخ برگزاری نشست را تغییر داد تا با جشن تولد رئیسجمهور آمریکا تداخل نداشته باشد؛ جشنی که ترامپ قصد دارد در آن یک مبارزه قفسدار به سبک گلادیاتورها را در محوطه کاخ سفید تماشا کند.
مأموریت اصلی مکرون در اویان
به گفته پنج مقام فرانسوی و چند دیپلمات اروپایی، مأموریت اصلی در این نشست کمتر دستیابی به توافقهای بزرگ و تاریخی است و بیشتر به حفظ مشارکت ترامپ در گفتوگوها درباره جنگ روسیه در اوکراین و بحران انرژی ناشی از جنگ ایران مربوط میشود. برای بسیاری از دیپلماتهایی که راهی آلپ فرانسه شدهاند، موفقیت نشست بیش از هر چیز به حفظ روند دیپلماسی و نمایش وحدت ظاهری بستگی دارد. یکی از دیپلماتهای اروپایی که به دلیل حساسیتهای مرتبط با حضور ترامپ خواست نامش فاش نشود، گفت: اگر بتوانیم عکس دستهجمعی رهبران را بگیریم، نشست موفق بوده است. یک مقام پیشین فرانسوی که همچنان با همکاران سابق خود در حوزههای اقتصادی در ارتباط است نیز گفت: این جایی است که رهبران با هم صحبت خواهند کرد، اما مطمئن نیستم نتیجه مشخصی از آن بیرون بیاید. این وضعیت مکرون را وادار میکند تا از تمام مهارتهای خود در نقش «مجری و سرگرمکننده ارشد» بهره بگیرد و بار دیگر از تجربهاش در مجذوبکردن ترامپ با شکوه و تشریفات فرانسوی استفاده کند. این نشست یکی از آخرین فرصتهایی است که مکرون میتواند در جایگاه یک هماهنگکننده دیپلماتیک، توجه جهان را به خود جلب کند؛ چراکه ریاستجمهوری او در آستانه انتخابات سال آینده رو به پایان است.
گفتوگو بر سر هوش مصنوعی و منابع معدنی
مکرون پیش از آغاز نشست اعلام کرد گفتوگوها بر موضوعاتی چون مواد معدنی حیاتی، هوش مصنوعی، انرژی، حفاظت از کودکان در فضای آنلاین و تجارت متمرکز خواهد بود. او در کنار مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، در پاریس گفت: تنشهای تجاری برای رشد اقتصادی مضر هستند. ما به تجارت آزاد مبتنی بر قواعدی باور داریم که برای همه سودمند باشد. همچنین مخالفت خود را با اجبار اقتصادی اعلام و گفتوگوهایی را درباره کاهش عدم تعادلهای اقتصاد کلان آغاز کردهایم. مشکل اصلی برای اروپاییها این است که ترامپ ممکن است آنها را جدی نگیرد؛ آن هم در زمانی که اروپا به ندرت تا این اندازه ضعیف به نظر رسیده است. مکرون در عمل به رئیسجمهوری تبدیل شده که در حال خروج از قدرت است و کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، برای بقای سیاسی خود میجنگد. روابط گرم گذشته ترامپ با فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، و جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، نیز در ماههای اخیر رو به سردی گذاشته است. یکی از مقامهای اتحادیه اروپا گفت: «با وجود تمام تلاشهای ریاست فرانسه، قالب گروه هفت بخش زیادی از اهمیت خود را از دست داده است». از نگاه بسیاری از ناظران، حتی اگر در اویان دستاوردی حاصل شود، ممکن است عمر آن بسیار کوتاه باشد؛ چه درباره اوکراین، چه گرینلند و چه خاورمیانه. مقام سابق دولت فرانسه گفت: «ترامپ امروز چیزی میگوید و فردا نظرش را عوض میکند. او توانایی پایبندماندن به موضعی که اتخاذ کرده را ندارد». یک مقام اروپایی دیگر نیز اظهار داشت: «برای ترامپ، این نشست بیشتر نمایشی از قدرت است؛ فرصتی برای نشاندادن اینکه با رهبران شش اقتصاد بزرگ دیگر جهان دوستی دارد. همچنین فرصتی است تا ثابت کند رئیس واقعی اوست، نه مکرون».
تلاش برای نگهداشتن ترامپ در مسیر
مکرون در آستانه نشست هیچ تلاشی را برای راضی نگهداشتن ترامپ فروگذار نکرده است. علاوه بر تغییر زمان برگزاری نشست بهخاطر تولد ترامپ، او در پایان اجلاس نیز ضیافت شامی را در کاخ ورسای برای رئیسجمهور آمریکا تدارک دیده است؛ مراسمی که در چارچوب برنامههای بزرگداشت دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا برگزار خواهد شد. به نظر میرسد این تلاشها بینتیجه نبوده است. مقامهای فرانسوی میگویند دو رهبر به طور منظم با یکدیگر تلفنی گفتوگو میکنند. این وضعیت نسبت به دوران تنش شدید میان آنها پیشرفت محسوب میشود؛ دورانی که ترامپ پیش از نشست داووس در ماه فوریه با انتشار یک پیام خصوصی به مکرون، او را تحقیر کرد. دیپلمات اروپایی دیگری که نخواست نامش فاش شود، گفت: «با وجود کشمکشهای گاهوبیگاه مقابل دوربینها، به نظر میرسد رابطه شخصی آنها نسبتا خوب است». مارک کارنی نیز روز جمعه در پاریس گفت: «ترامپ و مکرون هر دو در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ رئیس دولت بودند و به نظر من سبک مکرون -که مستقیم، عملی و بلندپروازانه است- برای پیشبرد همکاری با همه شرکای گروه هفت، از جمله شخص ترامپ، مناسب است». با این حال، همزمانی دو جنگ در اوکراین و خاورمیانه میتواند همه چیز را در اویان پیچیده کند. به گفته مقامهای فرانسوی، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و کنترل ایران بر تنگه هرمز -که باعث افزایش قیمت جهانی انرژی و سوخت شده- محور اصلی گفتوگوها خواهد بود. قرار است شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر و محمد بن زاید آل نهیان، رئیس امارات متحده عربی، روز سهشنبه به اویان سفر کنند تا در کنار مکرون و دیگر رهبران، ترامپ را برای دستیابی به صلح در منطقه تحت فشار قرار دهند. یکی از دیپلماتهای اروپایی گفت: «ما نمیتوانیم صرفا نقش نمادین داشته باشیم، باید بر وضعیت تنگه هرمز تأثیر بگذاریم. اما در حال حاضر تصمیمها بدون حضور ما گرفته میشوند؛ درست همانطور که در مورد اوکراین چنین است». با این حال، اروپاییها ابزار فشار چندانی در اختیار ندارند. آنها در نشست گروه هفت همچنان بر پیشنهاد خود برای تشکیل یک مأموریت دریایی بینالمللی بهمنظور تأمین امنیت تنگه هرمز پس از پایان درگیریها تأکید خواهند کرد. پاسکال کنفاورو، سخنگوی وزارت خارجه فرانسه، گفت: «ما همچنان خواستار خویشتنداری خواهیم بود، زیرا تشدید خشونت به زیان همه ما و اقتصادهایمان است. همچنین بهطور فعال پیشنهاد استقرار یک مأموریت چندملیتی دریایی را دنبال میکنیم». اکنون که ترامپ اعلام کرده با ایران به توافق رسیده است، فشار بیشتری بر اروپاییها وارد خواهد شد تا پیشنهادهای خود برای کمک به حل بحران را عملی کنند.
دستاوردهای مورد انتظار
در مورد اوکراین، مکرون تلاش خواهد کرد نشان دهد اروپا واقعا سهم خود را در حمایت از کییف پرداخت میکند؛ همان چیزی که ترامپ بارها خواستار آن شده است. حتی اگر رئیسجمهور آمریکا حاضر به کمک نباشد، از دید اروپاییها همین که او اقدامی در راستای تضعیف اوکراین انجام ندهد، موفقیت محسوب میشود. یکی از مقامهای دفتر مکرون در نشستی با خبرنگاران پیش از اجلاس گفت: اروپاییها تقریبا صددرصد کمکهای مالی به اوکراین را تأمین میکنند. مهم است که دیگر اعضای گروه هفت، بهویژه آمریکا، دستکم موضع خود در قبال اوکراین را تضعیف نکنند. در حالی که در ابتدا قرار نبود ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در اجلاس حضور داشته باشد، اکنون برنامهریزی شده است که روز سهشنبه یک نشست دوساعته با او برگزار شود. هدف این است که ترامپ متقاعد شود اوکراین در میدان نبرد در موقعیت بهتری قرار گرفته است. یکی از دیپلماتهای اروپایی گفت: ترامپ افراد برنده را دوست دارد. سال گذشته زلنسکی برگ برندهای در دست نداشت، اما اکنون شرایط تغییر کرده است. او به وام ۹۰ میلیارد یورویی اتحادیه اروپا، مشکلات ارتش روسیه در خطوط مقدم و همکاریهای دفاعی کییف با کشورهای حوزه خلیج فارس اشاره کرد. در شرایطی که فرانسه، آلمان و بریتانیا نقش پررنگتری در مذاکرات احتمالی صلح با روسیه برعهده گرفتهاند، دولتهای اروپایی امیدوارند از این فرصت کوتاه برای دسترسی مستقیم به ترامپ استفاده کنند و او را از هرگونه ابتکار دیپلماتیک عجولانه یا اشتباه در قبال مسکو بازدارند. اما همه این برنامهها به یک شرط وابسته است: اینکه ترامپ واقعا در اتاق مذاکره حضور داشته باشد. فرانسویها فعلا اطمینان دارند که او در اجلاس شرکت خواهد کرد و راههایی برای نگهداشتنش تا پایان نشست در اختیار دارند. مقام سابق دولت فرانسه در پایان گفت: میتوان از همین موضوع خوشحال بود؛ چون در واقع حداقل انتظار ممکن است. در غیر این صورت، باید گفت گروه هفت واقعا مرده است.
