دیپلماسی نمایشی پوتین

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

رئیس‌جمهور روسیه نشست اقتصادی امسال در سن‌پترزبورگ را در حالی برای نمایش قدرت بین‌المللی خود برگزار کرد که این پایتخت اقتصادی‌ روسیه زیر آتش بی‌سابقه پهپادهای اوکراینی قرار داشت. این اجلاس زیر سایه سنگین انقباض شدید اقتصاد داخلی، کسری بودجه هشتاد میلیارد دلاری و بن‌بست دیپلماتیک با کی‌یف برگزار شد.

نشست اقتصادی امسال در سن‌پترزبورگ با هدف تقویت این ادعای ولادیمیر پوتین طراحی شده بود که مسکو با وجود جنگ ویرانگر در اوکراین، همچنان از وزن و اعتبار بین‌المللی برخوردار است. رئیس‌جمهور روسیه در این مجمع از توسعه پیوندهای تجاری با چین و هند سخن گفت و میزبان مخاطبانی گزینش‌شده بود. در میان این مهمانان، گروهی از چهره‌های آمریکایی متمایل به مسکو، از جمله اعضای جنبش ماگا مانند کندس اوونز مفسر محافظه‌کار به چشم می‌خوردند. با این وجود، برجسته‌ترین بخش رویداد روز جمعه، مخالفت صریح پوتین با پیشنهاد ولودیمیر زلنسکی رئیس‌جمهور اوکراین برای دیدار مستقیم و پایان دادن به درگیری‌ها بود.

در روزهای گذشته، رهبر اوکراین نامه سرگشاده‌ای خطاب به پوتین منتشر کرد و هشدار داد ادامه جنگ تنها ویرانی بیشتری برای هر دو کشور به همراه خواهد داشت. زلنسکی در این نامه که نخستین پیام مستقیم او از زمان آغاز تهاجم در سال ۲۰۲۲ بود، به صراحت تاکید کرد شکست‌های اخیر روسیه در میدان نبرد می‌تواند پیامدهای شخصی وخیمی برای رهبر کرملین داشته باشد. این نامه همچنین حاوی انتقاداتی تند از ۲۶ سال حضور پوتین در قدرت و کنایه‌هایی درباره سن او بود. پوتین با بی‌اعتنایی به این هشدار و با تکرار عادت همیشگی خود در خودداری از بردن نام زلنسکی، پاسخ دادن به «نویسنده نامه» را بی‌معنی خواند و در عوض سربازان روسی در خط مقدم را تشویق کرد. این واکنش تند در شرایطی ابراز می‌شود که نیروهای روسی در حال از دست دادن بخش‌های بیشتری از مناطق تصرف‌شده هستند و شعله‌های جنگ به داخل خاک روسیه کشیده شده است. 

پهپادها در پایتخت اقتصادی

در روز افتتاحیه این مجمع، پهپادهای اوکراینی اهدافی را در چند کیلومتری محل برگزاری نشست هدف قرار دادند و ستون‌های عظیمی از دود سیاه را به آسمان فرستادند. الکساندر بگلوف فرماندار سن‌پترزبورگ صبح روز شنبه از ساکنان دومین شهر بزرگ روسیه خواست خانه‌های خود را ترک نکنند و نسبت به اختلال در اینترنت همراه هشدار داد. الکساندر دروزدنکو فرماندار منطقه لنینگراد اعلام کرد که ۱۴۱ پهپاد بر فراز این منطقه رهگیری شده‌اند و وزارت دفاع روسیه نیز از سرنگونی ۳۷۶ پهپاد اوکراینی خبر داد. این حملات پیاپی که شامل اصابت به یک پایانه نفتی و یک پایگاه دریایی در روز چهارشنبه بود، ضربه شرم‌آوری به تلاش‌های پوتین برای دور نشان دادن جنگ از زندگی روزمره شهروندان روس وارد کرد.

با وجود این بحران امنیتی، پوتین در سخنرانی روز پنجشنبه خود ادعا کرد مسکو پدافند هوایی خود را برای مقابله با این نفوذهای عمیق تقویت خواهد کرد. با ثابت ماندن خطوط مقدم نبرد، هر دو طرف تلاش می‌کنند با استفاده از حملات دوربرد، برتری استراتژیک به دست آورند. در سوی دیگر میدان، نیروی هوایی اوکراین روز گذشته گزارش داد که روسیه ۲۷۲ پهپاد تهاجمی را به سمت اوکراین شلیک کرده است که ۲۴۹ فروند از آن‌ها رهگیری شدند. در منطقه دنیپروپتروفسک، حدود ۳۰ حمله پهپادی و توپخانه‌ای روسیه به کشته شدن یک نفر و مجروح شدن سه شهروند انجامید و در زاپوریژیا نیز پنج نفر بر اثر حمله به یک پارکینگ روانه مراکز درمانی شدند.

دیپلماسی نمایشی در مسکو

مجمع سن‌پترزبورگ که دهه‌ها پیش برای نمایش فرصت‌های سرمایه‌گذاری راه‌اندازی شده بود، امسال در پس‌زمینه فشارهای فزاینده اقتصادی و سقوط جایگاه پوتین در نظرسنجی‌ها برگزار شد. در سطحی دیگر، این نشست تلاشی برای بهبود روابط با چهره‌های جریان راست در غرب بود. رادنی میمز کوک جونیور، کمیسر هنرهای زیبای ایالات متحده که مسئولیت بازسازی سالن رقص کاخ سفید در دولت دونالد ترامپ را بر عهده داشت، با ظرفیت شخصی در این رویداد شرکت کرد. او در جلسه پرسش و پاسخ، پیام درود ترامپ را به پوتین رساند که با استقبال رئیس‌جمهور روسیه مواجه شد. همچنین، کایریل دیمیتریف فرستاده ویژه ریاست‌جمهوری روسیه از تمایل برای ازسرگیری روابط تجاری با واشینگتن پس از دیدار با استیو ویتکاف و جرد کوشنر خبر داد. دیمیتریف اعلام کرد تفاهم‌نامه‌ای برای بررسی یک پروژه آزمایشی ساخت تونل در زیر تنگه برینگ میان آلاسکا و مناطق دورافتاده خاور دور روسیه امضا خواهد شد.

نمایش‌های حاشیه‌ای این نشست به همین جا ختم نشد. برادران تیت، اینفلوئنسرهای آمریکایی-بریتانیایی که در بریتانیا و رومانی با اتهامات سنگینی از جمله تجاوز روبه‌رو هستند، در مسکو حضور یافتند و اندرو تیت با کت چرمی در میدان سرخ قدم زد. شرکت‌های روسی نیز در نمایشی نمادین، ربات‌های انسان‌نمای ملبس به کت‌وشلوار را در کنار گروه آوازخوان مادربزرگ‌های بورانوفسکی به صحنه آوردند تا پیشرفت‌های فناوری خود را به رخ بکشند؛ حوزه‌ای که روسیه در آن از آمریکا و چین بسیار عقب‌تر است. با این حال، تمام این رویداد بیشتر یک حرکت نمایشی بود تا یک دستاورد محتوایی؛ به گونه‌ای که به اعضای هیات آمریکایی سنجاق‌سینه‌هایی از پرچم آمریکا در قالب عروسک‌های ماتریوشکا اهدا شد و پوتین برنامه‌ای برای دیدار با آن‌ها نداشت. 

اقتصاد روسیه در گرداب انقباض

تنش میان واشینگتن و مسکو به دلیل جنگ بالا گرفته است. مارکو روبیو وزیر امور خارجه ایالات متحده روز پنجشنبه در یک جلسه استماع سنا تاکید کرد تهاجم پوتین به اوکراین یک فاجعه استراتژیک بوده و روسیه به احتمال زیاد هرگز نخواهد توانست به اهداف نظامی خود از جمله تصرف کامل منطقه روس‌زبان دونباس دست یابد. پوتین برای سرپوش گذاشتن بر این ناکامی‌ها به نقل‌قولی از مارک تواین نویسنده سرشناس امریکایی متوسل شد و شایعات درباره مرگ خود را اغراق‌آمیز خواند. با این وجود، او اعتراف کرد که اقتصاد روسیه با مشکلات فزاینده‌ای از جمله تورم مهارگسیخته روبه‌رو است. 

جنگ باعث جهش بی‌سابقه قیمت‌ها شده و دولت را ناچار به افزایش مالیات و هزینه‌های استقراض کرده است؛ وضعیتی که اقتصاد این کشور را در وخیم‌ترین شرایط از سال ۲۰۲۲ قرار می‌دهد. حملات متمرکز اوکراین به پالایشگاه‌ها، پایانه‌های صادراتی و انبارهای نفت، صنعت نفت مسکو را به عنوان شریان اصلی درآمدها فلج کرده است. این اختلالات حتی اثرات مثبت تصمیمات ترامپ برای لغو برخی تحریم‌های نفتی روسیه پس از اختلال در تردد در تنگه هرمز را خنثی کرده است.

بر اساس آمارهای رسمی، اقتصاد روسیه در سه ماهه نخست سال جاری ۰.۲ درصد منقبض شده و انتظار می‌رود رشد اقتصادی در کل سال ۲۰۲۶ تنها حدود نیم درصد باشد که در مقایسه با رشد پنج درصدی سال ۲۰۲۴ افت قابل توجهی محسوب می‌شود. دولت مسکو در چهار ماه نخست سال ۲۰۲۶، کسری بودجه‌ای معادل ۸۰ میلیارد دلار به ثبت رسانده است که از رقم برنامه‌ریزی‌شده برای کل سال فراتر می‌رود.