زنی که سرنوشت آلمان را در جام جهانی تغییر داد

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

حذف ناباورانه آلمان از جام جهانی ۲۰۲۶ درحالیکه بیش از دوازده ساعت از آن گذشته همچنان مهم‌ترین مساله رسانه‌های این کشور و اغراق نیست بگوییم رسانه‌های دنیا است. حذف آلمان صرفا شکستی دردناک در ضربات پنالتی مقابل پاراگوئه نبود، مهمترین علت حذف ژرمن‌ها تصمیمی جنجالی در دقیقه ۱۰۱ مسابقه بود. گلی که جاناتان تاه به ثمر رساند ابتدا پذیرفته شد، اما پس از دخالت اتاق VAR مردود اعلام شد؛ تصمیمی که جریان مسابقه را تغییر داد و در نهایت به حذف مانشافت انجامید.

در مرکز این جنجال، نام یک داور زن بیش از همه به چشم می‌خورد؛ تاتیانا گوزمان، داور ۳۸ ساله اهل نیکاراگوئه که مسئولیت VAR این مسابقه را بر عهده داشت و با فراخواندن جلال جاید، داور مراکشی مسابقه، نقش تعیین‌کننده‌ای در یکی از بحث‌برانگیزترین تصمیم‌های جام جهانی ایفا کرد.

وقتی گل تاه با آن ضربه سر بی‌نقص به ثمر رسید جلال جاید ابتدا آن را صحیح اعلام کرده بود، اما چند لحظه بعد از سوی اتاق VAR برای بازبینی صحنه به کنار زمین فراخوانده شد. پس از مشاهده تصاویر، داور مراکشی تشخیص داد که والدِمار آنتون، مدافع آلمان، پیش از گل روی اورلاندو گیل، دروازه‌بان پاراگوئه، مرتکب خطا شده و به همین دلیل گل را مردود اعلام کرد.

این تصمیم داوری حسابی روی اعصاب آلمان‌ها است. یولیان ناگلزمان، سرمربی آلمان، پس از مسابقه گفت: "این یک گل کاملاً سالم بود. واقعاً مضحک است که آن را مردود اعلام کردند. اصلاً نمی‌دانم چه چیزی در آن صحنه دیده‌اند."

* نقش کلیدی تاتیانا گوزمان در اتاق VAR

پشت این تصمیم، تاتیانا گوزمان قرار داشت؛ داوری که از اتاق VAR به جلال جاید اعلام کرد صحنه نیاز به بازبینی دارد. در این اتاق، حمزه الفریق از مراکش به عنوان کمک‌داور VAR و عبدالله الشهری از عربستان سعودی مسئول پشتیبانی فنی سیستم و انتخاب تصاویر بازبینی بودند.

گوزمان یکی از باتجربه‌ترین داوران ویدئویی فیفا به شمار می‌رود. او از سال ۲۰۱۴ داور بین‌المللی فیفا است و سابقه حضور در جام جهانی زنان ۲۰۲۳، بازی‌های المپیک پاریس ۲۰۲۴ و جام جهانی باشگاه‌ها ۲۰۲۵ را در کارنامه دارد.

* از بازرسی اداره آب تا قضاوت در بزرگ‌ترین تورنمنت جهان

داور نیکاراگوئه‌ای که در کشورش با لقب "تَتی" شناخته می‌شود، پیش از ورود به دنیای داوری، خودش فوتبالیست بود. او مدتی هم به عنوان بازرس شرکت ملی آب و فاضلاب نیکاراگوئه فعالیت می‌کرد، اما در نهایت تصمیم گرفت تمام تمرکزش را روی داوری بگذارد.

علاقه او به ورزش از کودکی و با بیسبال آغاز شد. بعدها در دانشگاه آمریکای مرکزی (UCA) جودو و والیبال را هم تجربه کرد، اما فوتبال بود که مسیر زندگی حرفه‌ای‌اش را مشخص کرد. اوج فوتبالی تاتیانا بازی در سطح لیگ برتر زنان نیکاراگوئه بود و بعد از دل آن وارد دنیای داوری شد.

نخستین زن تاریخ در VAR جام جهانی مردان

گوزمان در جام جهانی ۲۰۲۶ نامش را در تاریخ ثبت کرد و به اولین زنی تبدیل شد که به عنوان داور VAR در جام جهانی مردان فعالیت می‌کند.

او پیش از دیدار جنجالی آلمان و پاراگوئه مسئولیت VAR مسابقات جمهوری چک- آفریقای جنوبی، بوسنی- قطر و استرالیا- ترکیه را بر عهده داشت. در دیدار جمهوری چک و آفریقای جنوبی هم تاتیانا با تایید تصمیم توری پنسو برای اعلام ضربه پنالتی به سود آفریقای جنوبی خبرساز شد.

گوزمان پیش‌تر در سال ۲۰۱۸ هم تاریخ‌ساز شده بود و به عنوان اولین زنی که فینال لیگ مردان نیکاراگوئه را قضاوت کرده نامش را در کتاب رکوردها نوشت. از آن زمان، روند پیشرفت او ادامه یافت تا امروز به یکی از مورد اعتمادترین داوران فیفا در مهم‌ترین مسابقات بین‌المللی تبدیل شود.

نگاه گوزمان به نقش VAR

گوزمان در گفت‌وگویی با رسانه‌های کشورش درباره وظیفه داور ویدئویی گفته بود: "داور VAR برای کمک به داور وسط استفاده می‌شود. او با ارائه تصاویر مختلف به داور کمک می‌کند بهترین تصمیم را بگیرد. تصمیم نهایی همیشه با داور داخل زمین است، اما اگر اتفاقی رخ دهد یا احتمال اشتباه وجود داشته باشد، داور ویدئویی صحنه را بررسی می‌کند و در صورت لزوم از داور می‌خواهد تصاویر را دوباره ببیند."

او همچنین معتقد است فناوری امروز بخشی جدایی‌ناپذیر از فوتبال شده است: "قضاوت داخل زمین هیجان بیشتری دارد، اما در نهایت همه نقش‌ها مهم هستند. فوتبال امروز تقریباً به طور کامل با فناوری گره خورده و ما هم بخش مهمی از این فرآیند هستیم تا بازی به درستی اداره شود."

* انتقادها فقط از آلمان نبود

جنجال بر سر این تصمیم تنها به رسانه‌های آلمان محدود نماند. چندین کارشناس داوری در بریتانیا معتقد بودند که این صحنه تحت هیچ عنوانی مصداق "اشتباه واضح و آشکار" داور نبوده و بنابراین VAR نباید در آن دخالت می‌کرد.

گراهام اسکات، داور سابق فیفا، تأکید کرد برخوردهایی مثل تماس والدِمار آنتون با اورلاندو گیل در ضربات ایستگاهی کاملاً رایج است و داور نباید برای بازبینی فراخوانده می‌شد.

آلن شیرر این برخورد را "خیلی خیلی سبک" توصیف کرد و گفت چنین صحنه‌ای نمی‌تواند دلیل کافی برای مردود شدن یک گل باشد.

توماس مولر هم پس از حذف آلمان با ناراحتی گفت بازیکنان تیم احساس می‌کنند "از آنها سوءاستفاده شده و فریب خورده‌اند"، در حالی که بسیاری از رسانه‌های آلمان این صحنه را یکی از جنجالی‌ترین تصمیم‌های داوری کل جام جهانی ۲۰۲۶ نامیدند.

تیری آنری، اسطوره فوتبال فرانسه، از سرسخت‌ترین منتقدان تصمیم داور بود و اعتقاد داشت گل جاناتان تاه به هیچ وجه نباید مردود اعلام می‌شد. او گفت: "این یک تصمیم بسیار بد بود؛ تصمیمی کاملاً دیوانه‌وار. ضربه سر کاملاً سالم بود، او برای توپ رفت، از مدافع پیشی گرفت و توپ را وارد دروازه کرد. از نظر من این یک گل کاملاً صحیح بود."

ایلکای گوندوگان، کاپیتان سابق تیم ملی آلمان، هم با انتقاد از عملکرد VAR، تصمیم داور را غیرقابل‌درک توصیف کرد. او گفت: "عملکرد تیم امروز اصلاً نیازی به توضیح ندارد و همه آنچه که باید را دیدند، اما واقعاً آن تصمیم VAR چه بود؟ در لیگ برتر انگلیس به چنین صحنه‌ای فقط می‌خندند، به‌خصوص اگر قرار باشد به خاطر آن تصمیم اولیه داور تغییر کند. البته حذف، غم خیلی بزرگی بود، اما متأسفانه نتوانستیم در ۱۲۰ دقیقه کار را تمام کنیم."

* جلال جاید؛ داور مراکشی زیر ذره‌بین

جلال جاید، داور ۳۹ ساله مراکشی، یکی از معتبرترین داوران حال حاضر فوتبال آفریقا محسوب می‌شود. او پس از سال‌ها قضاوت در لیگ قهرمانان آفریقا و جام ملت‌های آفریقا، از سوی فیفا برای حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ انتخاب شد.

دیدار آلمان و پاراگوئه سومین مسابقه‌ای بود که او در این جام سوت زد؛ پیش از این جلال قضاوت دیدارهای آلمان-کوراسائو و پرتغال-ازبکستان را بر عهده داشت. اما بدون تردید، تصمیم جنجالی او پس از بازبینی VAR در این مسابقه، تا مدت‌ها به عنوان یکی از بحث‌برانگیزترین لحظات جام جهانی 2026 در ذهن‌ها خواهد ماند.