انتشار اثری بدیع از عمادالکتاب

در نود سالگی تأسیس شرکت چاپ و نشر بانک ملی ایران و همزمان با یکهزار و پانصدمین سال میلاد سراسر نور و پر برکت خواجه لولاک محمّد مصطفی(ص) یکی از زیباترین آثار عمادالکتاب برای اولین بار به همت شرکت چاپ و نشر بانک ملی ایران به زیور چاپ آراسته شد.

امین عارف‌نیا مدیر عامل شرکت چاپ و نشر بانک ملی ایران در توضیحی راجع به این مرقع گفت:

شرکت چاپ و نشر بانک ملی که تا کنون آثار نفیس و ارزشمندی را چاپ و منتشر کرده است در ماه های اخیر بر اساس تفاهم‌نامه‌ای فیمابین این شرکت و سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران تصمیم گرفت دو اثر از خوشنویسی های فاخر قرون اخیر را که تا کنون به زیور چاپ آراسته نشده است، با سرمایه‌گذاری این شرکت چاپ و منتشر کند. این دو اثر که مراحل انتخاب، آماده سازی و اجرای آن با نظارت علمی و هنری حجت الاسلام و المسلمین محمدعلی خسروی انجام شد عبارتند از: 1) زیارت عاشورا در قطع طوماری به خط خوشنویس برجسته قرن سیزدهم میرزا احمد وقار شیرازی فرزند وصال شیرازی. 2) مرقع عماد الکتاب
وی در مورد این کتاب گفت: مرقع عماد الکتاب شامل هشت برگ خوشنویسی است که با صلوات بر حضرت محمد مصطفی(ص) آغاز می‌گردد.

محمد حسین سیفی قزوینی ملقب به عمادالکتاب از اساتید بزرگ خوشنویسی در یکصد سال اخیر و صاحب کتابچه های متعدد آموزش خوشنویسی و رسم المشق است.

آثار ارزشمندی از این خوشنویس برجسته ایرانی بر جای مانده از جمله: کتیبه های سردر بیمارستان فیروزآبادی شهرری، دانشکده معقول و منقول(الهیات فعلی)، آرامگاه فردوسی در طوس، کتیبه (ولایة علی بن أبی طالب...) در رواق صحن حضرت عبدالعظیم حسنی، کتابت شاهنامه فردوسی(معروف به شاهنامه امیر بهادری) و ترجیع‌بند هاتف اصفهانی.

آقای امین عارف نیا با اشاره به ویژگی های این اثر ارزشمند در ادامه افزود:

این مرقع که بر گرفته از صلوات خاصه چهارده معصوم خواجه نصیرالدین طوسی است در سال 1281 شمسی به خط عمادالکتاب تحریر شده است. در این مجموعه تنها برگهای صلوات پیامبر اکرم، امیرالمومنین، حضرت زهرا و امام مجتبی موجود است و برگه صلوات حضرت سیدالشهدا مفقود شده است.

مقدمه عالمانه استاد امیر احمد فلسفی و توضیحات هنری و تاریخی ایشان بر غنای این اثر افزوده است. ترکیب بسیار زیبای عنوان (مرقع عمادالکتاب ) بر روی جلد با خوشنویسی استاد فلسفی جلوه خاصی به این مجموعه هنری بخشیده است.

امیدوارم انتشار این اثر هنری و فرهنگی مورد توجه و استفاده اساتید، داشجویان و همه علاقه‌مندان رشته های هنری بویژه حوزه خوشنویسی و کلیه ایرانیان فرهنگ دوست واقع شود. از ریاست محترم سازمان اسناد و کتابخانه ملی و همکارانشان که در تمام مراحل کار نهایت همکاری را با کارشناسان ما داشتند صمیمانه قدردانی می‌کنم.

رونمایی از کتاب مرقع عماد الکتاب
آیین رونمایی از کتاب «مرقع عمادالکتاب» با حضور «احمد مسجدجامعی» وزیر اسبق فرهنگ و ارشاد اسلامی، «سیدمجتبی حسینی» دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، «غلامرضا امیرخانی» رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی، «محمد نجف‌زاده» عضو هیئت مدیره بانک ملی ایران، «امین عارف نیا» مدیر عامل شرکت چاپ و نشر بانک ملی، محمد علی خسروی و جمعی از مسئولان، پژوهشگران و اهالی فرهنگ و هنر در اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی شرکت چاپ و نشر بانک ملی ایران، سیدمجتبی حسینی دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی در آیین رونمایی از «مرقع عمادالکتاب» این اثر را آینه‌ای از زندگی، هنر و زمانه محمدحسین سیفی قزوینی، مشهور به عمادالکتاب،دانست و گفت: آثار هنری تنها برشی از یک زمان و مکان نیستند، بلکه گذشته را روایت کرده و در خود نشانه‌هایی از آینده دارند.

سیدمجتبی حسینی افزود: امروز که شهریور ۱۴۰۵ است، ما روبه‌روی آینه‌ای نشسته‌ایم که در دی‌ماه ۱۲۸۱ ساخته و پرداخته شده؛ یعنی ۱۲۴ سال پیش. می‌توان هشت قطعه این مرقع را همچون هشت دری از یک عمارت فرض کرد که هر در و هر دریچه به منظری باز می‌شود. دریچه‌ای به شخص و شخصیت محمدحسین سیفی، دریچه‌ای به خطوط نسخ و تحریر، دریچه‌ای به شکسته و تحریری، دریچه‌ای به اعتقادات و معارف او، دریچه‌ای به زمانه‌ای پرحادثه در تاریخ ایران و دریچه‌ای رو به فردایی که امروز ماست.

وی ادامه داد: عمادالکتاب نگاهی دیگرگونه به ساختار خوشنویسی به‌ ویژه در خط نستعلیق داشت. او در قیاس با بسیاری از هنرمندان نامدار پیش از خود به باز طراحی تقطیع‌ها و اتصال‌های حروف پرداخت و در این مسیر، تجربه‌گری و نوجویی را با سنت خوشنویسی ایرانی پیوند زد. تنظیم دوره ۳۶ جلدی «رسم‌المشق» برای خط فارسی، تعلیم خوشنویسی را به دو دوره پیش و پس از عمادالکتاب تقسیم کرد و چنان تأثیری بر جای گذاشت که بن‌مایه خط او به شالوده خوشنویسی معاصر ایران تبدیل شد.

حسینی اظهار کرد: عمادالکتاب در دوره‌ای زندگی می‌کرد که جامعه ایران با سرعت در حال تحول بود. کارخانه چراغ برق، چاپخانه، تلگراف، راه‌آهن، ماشین دودی، مدرسه با معلمان فرنگی و اعزام دانشجو برای تحصیل طب و مهندسی به خارج از کشور شکل گرفته بود و چند سال بعد نیز انقلاب مشروطه به اوج رسید. مگر می‌توان هنرمندی حساس مانند محمدحسین سیفی را که در چنین جهانی زیسته از تأثیر این تحولات بر او سخن نگفت؟ بی‌مناسبت نیست اگر بگوییم در معرفی این استاد توجه ویژه‌تری صورت گیرد.

دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی گفت: کتابخانه ملی ایران در سه دهه گذشته سهمی بیش از بسیاری از سازمان‌ها و نهادهای ملی در این زمینه داشته و امروز نیز اثر ممتازی را با همت و همکاری سازمان چاپ و نشر بانک ملی ایران، در شکل و شمایلی نفیس و شایسته منتشر کرده است.

«مرقع عمادالکتاب» گنجینه‌ای نفیس از میراث سازمان اسناد و کتابخانه ملی
غلامرضا امیرخانی رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، در این مراسم با اشاره به روند گردآوری آثار نفیس در این سازمان گفت: در دهه ۹۰ تلاش خوبی برای گردآوری برخی از نفایس صورت گرفت و در یکی دو سال، نسخه‌های نفیسی خریداری شد که یکی از آنها همین مرقع عمادالکتاب بود.

غلامرضا امیرخانی افزود: رونمایی از کتاب «مرقع عمادالکتاب» حاصل همکاری ارزشمند میان سازمان اسناد و کتابخانه ملی و بانک ملی ایران است و انتشار این اثر نفیس، گامی در جهت در دسترس قرار گرفتن بخشی از گنجینه‌های فرهنگی کشور برای عموم به شمار می‌رود.

وی با تاکید بر سابقه ۹۰ ساله شرکت چاپ و نشر بانک ملی گفت: سازمان اسناد و کتابخانه ملی به‌عنوان یک نهاد علمی و فرهنگی معتبر، خرسند است که میزبان برنامه‌هایی از این دست باشد و در تعامل و همکاری با سایر سازمان‌ها، مؤسسات و مراکز معتبر فرهنگی و علمی معتبر همچون بانک ملی و شرکت چاپ و نشر در معرفی و انتشار آثار ارزشمند کشور نقش داشته باشد.

بانک ملی ایران پاسدار میراث فرهنگی کشور

محمد نجف‌زاده عضو هیئت مدیره بانک ملی ایران با اشاره به اهمیت برگزاری این آیین گفت: آثار هنری و نوشته‌هایی که حاصل اندیشه و آفرینش انسان‌های فرهیخته است و بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی ما را به نسل‌های آینده منتقل می‌کند.
محمد نجف‌زاده با تاکید بر پیشنه فرهنگی بانک ملی ایران افزود: بانک ملی هیچ وقت صرفاً یک بنگاه اقتصادی نبوده بلکه در طول ۹۸ سال فعالیت خود در کنار ایفای مسئولیت‌های اقتصادی و خدمت به مردم، همواره به فرهنگ و هنر نیز توجه داشته است.
وی ادامه داد: شرکت چاپ و نشر بانک ملی نیز با تأکید بر اهمیت نشر نفایس آثار علمی و فرهنگی و مستندسازی تاریخ نزدیک به یکصد ساله بانک ملی، در این مسیر نقش مهمی داشته و خواهد داشت.

نجف زاده ضمن ابراز امیدواری برای پاسداری این نهاد از میراث مکتوب کشور گفت: باید تلاش کنیم بتوانیم همراه و همکار خوبی برای کتابخانه ملی، سازمان اسناد و آرشیو ملی و دیگر نهادهای فرهنگی کشور باشیم و در پاسداری و معرفی میراث مکتوب و هنری ایران سهمی شایسته ایفا کنیم.

اسناد و آثار هنری میراثی ماندگار برای آیندگان
احمد مسجدجامعی وزیر اسبق فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت‌های هفتم و هشتم با اشاره به اهمیت میراث مکتوب گفت: روزی که تمام داشته‌های مادی انسان از بین برود، چه چیزی برای آیندگان باقی خواهد ماند؟ پاسخ این پرسش را در چنین جمعی و در چنین مکانی می‌توان پیدا کرد؛ در همین اسناد و آثار هنری و در کلماتی که انسان‌های اندیشمند نوشته‌اند و آثاری که انسان‌ها با عشق در تاریخ باقی گذاشته‌اند.

احمد مسجد جامعی با اشاره به نقش بانک ملی در حمایت از فرهنگ و هنر افزود: بانک ملی صرفاً یک بنگاه اقتصادی نبوده بلکه به اتکای سرمایه مردم در ۹۸ سال گذشته و به دلیل ریشه‌های تاریخی خود، وظیفه‌ای فراتر از دادوستد اقتصادی دارد. این بانک در کنار پاسداری از منابع مردم توجهی نیز به فرهنگ و هنر داشته است.

وی با اشاره به جایگاه خوشنویسی در تاریخ فرهنگی ایران اظهار کرد: در تاریخ ما هنرمندانی بوده‌اند که در کنار خوشنویسی، به هنرهای دیگری نیز توجه داشته‌اند. توجه به خوشنویسی و نقش آن در آثاری مانند شاهنامه‌های چاپ سنگی نشان می‌دهد که خط و هنر ایرانی چه نقشی در انتقال میراث فرهنگی ما داشته‌اند.

مسجد جامعی این چهره شناخته شده شهری و فرهنگی ادامه داد: شاهنامه در دوره‌های مختلف نقشی مهم در هویت فرهنگی ایران داشته و معرفی هنرمندان، خوشنویسان و تصویرگرانی که در دوره‌های مختلف با شاهنامه پیوند داشته‌اند، می‌تواند بخشی از تاریخ هنر و فرهنگ ایران را برای نسل امروز و آینده روشن کند. سیفی قزوینی ملقب به عماد الکتاب خالق اثر ماندگار شاهنامه امیر بهادری است. امروز هم اثر دیگری از این هنرمند نامی رونمایی شد که به سهم خود از دست انرکاران و برگزار کنندگان قدردانی می‌کنم.

برگزاری رونمایی از کتاب مرقع عمادالکتاب در شهر قزوین
گفتنی است در هفته جاری در شهر قزوین نیز بمناسبت هفته قزوین طی مراسمی با شرکت اساتید فرهنگی و مسئولان شهر مراسم رونمایی از مرقع عماد الکتاب برگزار گردید.

در این مراسم آقای امین عارف نیا مدیر عامل شرکت چاپ و نشر بانک ملی ایران، حجت الاسلام و المسلمین محمدعلی خسروی، دکتر احسان شکر اللهی و استاد ابوطالبی هر یک بخشهایی از ویژگی های این اثر را یاد آور شدند و نیز در زمینه موضوعات مهم فرهنگی از جمله: عشق به عنوان اصیل ترین خواستگاه هنر، دغدغه های فرهنگی جامعه، تأثیر گزاری چنین برنامه‌هایی در ایجاد دلبستگی نسل جوان به سرزمین آبا و اجدادی خود و احیای غرور ملی و لزوم برنامه ریزی برای رشد مهارتهای هنری جوانان سخنرانی کردند و بر تداوم انتشار آثار ملی و فرهنگی از این دست تأکید نمودند.