ساختار حکومتی در سرزمین آفتاب تابان
ساختار حکومتی ژاپن، به صورت یک نظام پارلمانی میباشد. به طوری که پارلمان به عنوان عالیترین رکن حکومتی در جهت اعمال حق حاکمیت مردم و دموکراسی در نظر گرفته میشود. در ژاپن، قانون اساسی بالاترین جایگاه تصمیمگیری پیرامون مسایل کشوری است.
پادشاه یا امپراتور ژاپن در این قانون «مظهر کشور و یکپارچگی ملت» نامیده شده و دارای یک مقام تشریفاتی است. به این معنی که تسلطی بر حاکمیت ندارد.
از این جهت نظام حاکم بر ژاپن شباهت زیادی با نظام حاکم بر بریتانیا دارد. قانون اساسی فعلی ژاپن پس از شکست ژاپن در جنگ جهانی دوم و اشغال کشور توسط نیروهای متفقین، در سوم نوامبر ۱۹۴۶ به تصویب رسید.
پیش از تصویب قانون اساسی فعلی ژاپن، اساسنامه میجی یا قانون امپراتوری (مصوب ۱۸۸۹) در حکم قانون اساسی ژاپن بود که طی آن اختیارات گستردهای به پادشاه داده میشد. قانون اساسی فعلی ژاپن بر سه اصل بنیادی استوار است که به ترتیب اهمیت عبارتند از: حق حاکمیت مردم، تضمین حقوق اساسی مردم و تمایل مردم ژاپن به حفظ همیشگی صلح. نخستین عبارت در مقدمه قانون اساسی چنین است: «ما مردم ژاپن از طریق نمایندگان خود در مجلس ملی در صحنه عمل حاضر میشویم. »
پیشینه مجلس ژاپن به بیش از یک قرن برمیگردد. برای نخستین بار در ۲۹ نوامبر ۱۸۸۹ مجلس سلطنتی ژاپن بر اساس قانون اساسی امپراتوری ژاپن (قانون اساسی میجی) افتتاح شد. بر اساس اصلاح انجام شده در قانون اساسی در سال ۱۹۴۵ مجلس، مرکز تمام فعالیتهای قانونگذاری ملی محسوب میشود و تنها مجموعهای است که قدرت تصویب قانون را دارد. هر چند که مجلس به عنوان عالیترین ارگان حکومتی در جهت اصل اعمال حق حاکمیت مردم یا اصل دموکراسی عنوان میگردد، اما به کار بردن واژه «عالیترین» به این مفهوم نیست که مجلس نسبت به قوای مجریه و قضاییه برتری مطلق دارد.
غالبا اکثر اعضای کابینه از بین نمایندگان مجلس انتخاب میشوند. ژاپن دارای دو مجلس است. یکی مجلس نمایندگان و دیگری مجلس مشاوران. مطابق قانون اساسی ژاپن، مجلس نمایندگان نسبت به مجلس مشاوران از برتری قطعی برخوردار است. قانون اساسی حاضر به ویژه در چهار مورد، برتری آرای مجلس نمایندگان را بر تصمیمهای مجلس مشاوران مورد تایید قرار میدهد.
این چهار مورد عبارتند از: تصویب قوانین، تصویب لوایح بودجه، تایید معاهده و تعیین نخستوزیر. نمایندگان هر دو مجلس ژاپن از طریق رای مستقیم مردم انتخاب میشوند.
مجلس نمایندگان دارای 480 کرسی نمایندگی میباشد و مجلس مشاوران در مجموع 242 کرسی نمایندگی دارد. بر طبق قانون اساسی، دوره نمایندگی در مجلس مشاوران شش سال است و انتخابات برای نیمی از نمایندگان این مجلس، هر سه سال یکبار صورت میگیرد. درخصوص برگزاری انتخابات، نظر به اینکه کشور ژاپن فاقد رییسجمهوری است، مهمترین انتخابات، انتخاب نمایندگان مجالس است.
نخستوزیر از بین نمایندگان پارلمان انتخاب میگردد و وی وزیران دولت را منصوب مینماید. مقام نخستوزیر در ژاپن، بالاترین مقام رسمی این کشور است که به آن«سوری دایجین» گفته میشود. نخستوزیر هر ساله در اولین نشست مجلس در آغاز سال نو مسیحی، اقدام به سخنرانی و معرفی سیاستهای پایه خود برای مردم و نمایندگان مجلس این کشور میکند.
نخستوزیر در ژاپن، رهبری نیروی ارتش این کشور را هم در اختیار دارد و به همین دلیل اگر یک کشور بیگانه به ژاپن حمله کند، نخستوزیر شخصا فرماندهی ارتش را بر عهده میگیرد. در هنگام رخدادهایی همچون، بلایای طبیعی یا عملیات تروریستی نیز نخستوزیر برای دفاع از زندگی مردم، فرماندهی اتاق فکر را بر عهده خواهد داشت. یکی از برنامههای دایمی نخستوزیر ژاپن، حضور در مجلس و پاسخگویی به پرسشهای صریح نمایندگان احزاب مخالف است. این نشستها به طور مستقیم از تلویزیون سراسری این کشور پخش میشود.
لازم به ذکر است، در رسانههای ژاپنی بخشی وجود دارد که مربوط به تهیه گزارش در زمینه کار روزانه نخستوزیر است و متون این بخش از سوی خبرنگاران حوزه نخستوزیری تهیه میشود که همه جا همراه با نخستوزیر هستند و حرکات وی را مورد دیدهبانی قرار میدهند.
به این خبرنگاران دیدهبان نخستوزیر یا «سوریبان» میگویند که مردم با خواندن مطالب آنها در رسانهها میفهمیدند که نخستوزیر در طول روز با چه کسی دیدار کرده یا به طور کلی چه اقداماتی انجام داده است.
یکی دیگر از وظایف مهم نخستوزیر ژاپن «انحلال مجلس نمایندگان و برگزاری انتخابات سراسری در این کشور» است که این اقدام در شرایط خاصی از جمله، کاهش محبوبیت دولت صورت میگیرد. نخستوزیر ژاپن به همراه خانواده خود در محوطه کاخ نخستوزیری که به آن «کانتیی» میگویند زندگی میکند.
ساختار حکومتی ژاپن، به صورت یک نظام پارلمانی میباشد. به طوری که پارلمان به عنوان عالیترین رکن حکومتی در جهت اعمال حق حاکمیت مردم و دموکراسی در نظر گرفته میشود. در ژاپن، قانون اساسی بالاترین جایگاه تصمیمگیری پیرامون مسایل کشوری است.
پادشاه یا امپراتور ژاپن در این قانون «مظهر کشور و یکپارچگی ملت» نامیده شده و دارای یک مقام تشریفاتی است. به این معنی که تسلطی بر حاکمیت ندارد.
از این جهت نظام حاکم بر ژاپن شباهت زیادی با نظام حاکم بر بریتانیا دارد. قانون اساسی فعلی ژاپن پس از شکست ژاپن در جنگ جهانی دوم و اشغال کشور توسط نیروهای متفقین، در سوم نوامبر ۱۹۴۶ به تصویب رسید.
پیش از تصویب قانون اساسی فعلی ژاپن، اساسنامه میجی یا قانون امپراتوری (مصوب ۱۸۸۹) در حکم قانون اساسی ژاپن بود که طی آن اختیارات گستردهای به پادشاه داده میشد. قانون اساسی فعلی ژاپن بر سه اصل بنیادی استوار است که به ترتیب اهمیت عبارتند از: حق حاکمیت مردم، تضمین حقوق اساسی مردم و تمایل مردم ژاپن به حفظ همیشگی صلح. نخستین عبارت در مقدمه قانون اساسی چنین است: «ما مردم ژاپن از طریق نمایندگان خود در مجلس ملی در صحنه عمل حاضر میشویم. »
پیشینه مجلس ژاپن به بیش از یک قرن برمیگردد. برای نخستین بار در ۲۹ نوامبر ۱۸۸۹ مجلس سلطنتی ژاپن بر اساس قانون اساسی امپراتوری ژاپن (قانون اساسی میجی) افتتاح شد. بر اساس اصلاح انجام شده در قانون اساسی در سال ۱۹۴۵ مجلس، مرکز تمام فعالیتهای قانونگذاری ملی محسوب میشود و تنها مجموعهای است که قدرت تصویب قانون را دارد. هر چند که مجلس به عنوان عالیترین ارگان حکومتی در جهت اصل اعمال حق حاکمیت مردم یا اصل دموکراسی عنوان میگردد، اما به کار بردن واژه «عالیترین» به این مفهوم نیست که مجلس نسبت به قوای مجریه و قضاییه برتری مطلق دارد.
غالبا اکثر اعضای کابینه از بین نمایندگان مجلس انتخاب میشوند. ژاپن دارای دو مجلس است. یکی مجلس نمایندگان و دیگری مجلس مشاوران. مطابق قانون اساسی ژاپن، مجلس نمایندگان نسبت به مجلس مشاوران از برتری قطعی برخوردار است. قانون اساسی حاضر به ویژه در چهار مورد، برتری آرای مجلس نمایندگان را بر تصمیمهای مجلس مشاوران مورد تایید قرار میدهد.
این چهار مورد عبارتند از: تصویب قوانین، تصویب لوایح بودجه، تایید معاهده و تعیین نخستوزیر. نمایندگان هر دو مجلس ژاپن از طریق رای مستقیم مردم انتخاب میشوند.
مجلس نمایندگان دارای 480 کرسی نمایندگی میباشد و مجلس مشاوران در مجموع 242 کرسی نمایندگی دارد. بر طبق قانون اساسی، دوره نمایندگی در مجلس مشاوران شش سال است و انتخابات برای نیمی از نمایندگان این مجلس، هر سه سال یکبار صورت میگیرد. درخصوص برگزاری انتخابات، نظر به اینکه کشور ژاپن فاقد رییسجمهوری است، مهمترین انتخابات، انتخاب نمایندگان مجالس است.
نخستوزیر از بین نمایندگان پارلمان انتخاب میگردد و وی وزیران دولت را منصوب مینماید. مقام نخستوزیر در ژاپن، بالاترین مقام رسمی این کشور است که به آن«سوری دایجین» گفته میشود. نخستوزیر هر ساله در اولین نشست مجلس در آغاز سال نو مسیحی، اقدام به سخنرانی و معرفی سیاستهای پایه خود برای مردم و نمایندگان مجلس این کشور میکند.
نخستوزیر در ژاپن، رهبری نیروی ارتش این کشور را هم در اختیار دارد و به همین دلیل اگر یک کشور بیگانه به ژاپن حمله کند، نخستوزیر شخصا فرماندهی ارتش را بر عهده میگیرد. در هنگام رخدادهایی همچون، بلایای طبیعی یا عملیات تروریستی نیز نخستوزیر برای دفاع از زندگی مردم، فرماندهی اتاق فکر را بر عهده خواهد داشت. یکی از برنامههای دایمی نخستوزیر ژاپن، حضور در مجلس و پاسخگویی به پرسشهای صریح نمایندگان احزاب مخالف است. این نشستها به طور مستقیم از تلویزیون سراسری این کشور پخش میشود.
لازم به ذکر است، در رسانههای ژاپنی بخشی وجود دارد که مربوط به تهیه گزارش در زمینه کار روزانه نخستوزیر است و متون این بخش از سوی خبرنگاران حوزه نخستوزیری تهیه میشود که همه جا همراه با نخستوزیر هستند و حرکات وی را مورد دیدهبانی قرار میدهند.
به این خبرنگاران دیدهبان نخستوزیر یا «سوریبان» میگویند که مردم با خواندن مطالب آنها در رسانهها میفهمیدند که نخستوزیر در طول روز با چه کسی دیدار کرده یا به طور کلی چه اقداماتی انجام داده است.
یکی دیگر از وظایف مهم نخستوزیر ژاپن «انحلال مجلس نمایندگان و برگزاری انتخابات سراسری در این کشور» است که این اقدام در شرایط خاصی از جمله، کاهش محبوبیت دولت صورت میگیرد. نخستوزیر ژاپن به همراه خانواده خود در محوطه کاخ نخستوزیری که به آن «کانتیی» میگویند زندگی میکند.
