دیدار بی‌نتیجه بر سر آینده اوکراین

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

 فرستادگان دونالد ترامپ روز پنجشنبه به مسکو رفتند تا ولادیمیر پوتین را با مشارکت‌دادن اروپا در مذاکرات مربوط به جنگ اوکراین موافق کنند. این در حالی است که کرملین تلاش می‌کند دامنه گفت‌وگوها را گسترش دهد و ترتیبات امنیتی اروپا را از نو سامان دهد. رسانه‌های غربی این دیدار را بی‌نتیجه توصیف کردند؛ به شکلی که به‌ نظر نمی‌رسد دیدارهای پنجشنبه تغییری در روند جنگ اوکراین ایجاد کند. نیویورک‌تایمز نوشت: استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ترامپ، یک روز پس از میانجیگری در مذاکرات صلح میان نمایندگان روسیه و اوکراین در ابوظبی، وارد روسیه شدند. در این دیدار، نمایندگان دو کشور برای نخستین بار در ۹ ماه گذشته به‌طور مستقیم با یکدیگر گفت‌وگو کردند. این دو فرستاده آمریکایی پس از ملاقات با پوتین در کاخ کرملین، قرار بود راهی دوبلین شوند تا با ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، دیدار کنند. ویتکاف و کوشنر در تلاش‌ هستند پای اروپا را نیز به مذاکرات باز کنند؛ این در حالی است که روسیه به‌ روشنی اعلام کرده تا زمانی که مطالبات گسترده‌تر مسکو برای بازتعریف معماری امنیتی اروپا مورد توجه قرار نگیرد، آتش‌بس را بررسی نخواهد کرد. دولت ترامپ که پس از شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا به دنبال کسب یک دستاورد در سیاست خارجی است، بار دیگر تلاش‌های خود برای برقراری صلح را از سر گرفته است. این تلاش‌ها در شرایطی انجام می‌شود که روسیه هیچ نشانه‌ای از تمایل به توقف جنگ در آینده نزدیک بروز نداده و حتی به نظر می‌رسد در برخی مواضع خود سخت‌گیرانه‌تر شده است. روسیه در آستانه آغاز حملات گسترده زمستانی، حملات خود به شهرهای اوکراین را تشدید کرده و از کمبود سامانه‌های پدافند هوایی این کشور بهره می‌برد. زلنسکی روز پنجشنبه اعلام کرد ‌نیروهای مسلح اوکراین بار دیگر با محدودیت‌هایی در دسترسی به استارشیلد، نسخه نظامی شبکه اینترنت ماهواره‌ای استارلینک، مواجه شده‌اند و در همین رابطه از ایالات متحده درخواست اطلاعات کرده‌اند. برای اروپا، ورود به مذاکرات مستقیم با روسیه درباره اوکراین به معنای فاصله‌گرفتن از موضع دیرینه این قاره است؛ موضعی که بر اساس آن، روسیه باید پیش از هرگونه مذاکره، ابتدا جنگ را متوقف کند. با این حال، مقام‌های اروپایی تأکید دارند اگر دامنه گفت‌وگوها به مسائل اساسی امنیت اروپا گسترش پیدا کند، این قاره نیز باید در میز مذاکرات حضور داشته باشد. پوتین در سخنان ابتدایی خود در کرملین، خطاب به ویتکاف و کوشنر گفت مشتاق است ارزیابی‌های آنها را از «دیدگاه اروپایی» بشنود؛ ارزیابی‌هایی که پس از دیدارهایشان با نمایندگان «اروپای متحد» به دست آمده است. این دو مقام آمریکایی طی هفته‌های اخیر، از‌جمله در ابوظبی، مجموعه‌ای از دیدارها را با مقام‌های اروپایی برگزار کرده‌اند. پوتین در ماه‌های گذشته بارها از کشورهای اروپایی انتقاد کرده است؛ کشورهایی که پس از کاهش حمایت‌های آمریکا، به بزرگ‌ترین حامیان اوکراین تبدیل شده‌اند. رئیس‌جمهور روسیه مدعی است این اروپا‌ست‌ نه روسیه‌ که خواهان ادامه جنگ است. پوتین روز پنجشنبه در سخنان خود برای فرستادگان آمریکایی روشن کرد که مسکو آماده مصالحه آسان با اروپا نیست و اگر قرار باشد با نمایندگان این قاره وارد گفت‌وگو شود، مذاکرات دشواری در پیش خواهد بود. او گفت: «ما بسیار مایلیم شما، آقایان محترم‌ و در مجموع دولت آمریکا، با متحدان اروپایی خود همکاری کنید تا آنها سرانجام تکلیف خود را درباره این مسئله روشن کنند که چه می‌خواهند؛ صلح یا جنگ در اوکراین‌؟». اما مقام‌های آمریکایی لحنی امیدوارانه‌تر داشتند. کوشنر گفت طرف آمریکایی شاهد «تغییر بزرگی در مواضع اروپایی‌ها» بوده و افزود که «اراده و انگیزه قدرتمندی برای تعامل و همکاری مشترک وجود دارد‌». ویتکاف نیز تأکید کرد هیئت آمریکایی خوش‌بین است که «به‌زودی بتوانیم برگزاری نشست سه‌جانبه بعدی را اعلام کنیم»؛ نشستی که به گفته او «اروپایی‌ها نیز در آن حضور خواهند داشت». الکساندر استاب، رئیس‌جمهور فنلاند، روز پنجشنبه گفت: «این احتمال واقعی وجود دارد که اروپایی‌ها نیز پشت میز مذاکرات حضور پیدا کنند و فکر می‌کنم همین اتفاق به‌خودی‌خود یک گام رو به جلو خواهد بود‌». پوتین ماه گذشته با استاب و همتای نروژی او تماس تلفنی برقرار کرده بود؛ اقدامی که برخی دیگر از رهبران اروپایی آن را تهدیدی برای وحدت موضع اروپا در قبال روسیه دانستند. کشورهای اروپایی تاکنون برای تعیین اینکه چه کسی باید نمایندگی این قاره را در مذاکرات بر عهده بگیرد، با دشواری روبه‌رو بوده‌اند. تاتیانا استانوا، پژوهشگر ارشد مرکز کارنگی روسیه و اوراسیا، معتقد است ورود اروپا به مذاکرات ممکن است از سوی پوتین به‌عنوان نشانه‌ای از موفقیت راهبرد او تعبیر شود؛ راهبردی که بر اساس آن، مسکو منتظر می‌ماند تا کشورهای اروپایی در نهایت خسته شوند و خودشان امتیازهایی به روسیه پیشنهاد بدهند.