شی و چالش جانشینی

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

با نزدیک‌شدن به بیست‌ویکمین کنگره حزب کمونیست چین در اواخر سال ۲۰۲۷، گمانه‌زنی‌ها درباره جانشین احتمالی شی جین‌پینگ بار دیگر افزایش پیدا کرده است.

شی که با کنار‌گذاشتن محدودیت دو‌دوره‌ای ریاست‌جمهوری، عملا امکان تداوم حضور خود در قدرت را فراهم کرده، تاکنون چندین چهره بالقوه جانشینی را از صحنه سیاسی کنار زده است. با این حال، تغییرات گسترده اخیر در مدیریت استان‌های چین ممکن است نشانه‌هایی از نسل بعدی رهبران این کشور را آشکار کند. فارن‌پالیسی در گزارشی نوشته است: در ماه‌های اخیر، موجی از انتصاب‌ها در استان‌های مهم چین رخ داده است. ژو جونگ‌مینگ، متولد ۱۹۷۲، به سرپرستی شهرداری شانگهای رسید.

هم‌زمان، مقام‌هایی متولد دهه ۱۹۶۰ در استان‌هایی مانند آنهویی، هنان، هونان و یون‌نان به دبیر کلی حزب منصوب شدند و شماری از مدیران متولد دهه ۱۹۷۰ نیز در مسیر تصدی استانداری‌ها قرار گرفتند. این تحولات از یک جابه‌جایی نسلی در ساختار قدرت چین حکایت دارد؛ متولدین سال‌های ۱۹۶۴ تا ۱۹۶۹ به‌ تدریج به سمت‌های کلیدی حزبی می‌رسند و متولدین دهه ۱۹۷۰ نیز در حال ورود به سطوح بالای مدیریت هستند. چهره‌هایی مانند لیو جیه، استاندار ژجیانگ، لیو شیائوتائو، استاندار جیانگسو و لو دونگ‌لیانگ، استاندار شانشی، از‌جمله این نسل جدید مدیران محسوب می‌شوند. اما مسئله اصلی صرفا شناسایی چهره‌های جوان‌تر نیست؛ بلکه این است که شی چه ویژگی‌هایی را برای جانشین خود ضروری می‌داند. به اعتقاد نویسنده، سه معیار در این انتخاب اهمیت اساسی دارد. نخست، حفاظت از میراث سیاسی شی است. جانشین او باید فردی باشد که پس از رسیدن به قدرت، سیاست‌ها و ایدئولوژی شی را کنار نگذارد. شی نمی‌خواهد جانشینش مانند خروشچف، میراث رهبر پیشین را پس از مرگ او به چالش بکشد یا مانند دنگ شیائوپینگ، ضمن حفظ جایگاه مائو، نظام سیاسی به‌جامانده از او را به‌طور بنیادین تغییر دهد. دوم، پیش‌بینی‌پذیری سیاسی و وفاداری است. شی می‌داند که قدرت می‌تواند رفتار افراد را تغییر دهد. جانشینی که امروز مطیع او است، ممکن است پس از رسیدن به بالاترین مقام حزبی، پایگاه قدرت مستقل خود را ایجاد کند. بنابراین، شی به فردی نیاز دارد که هم توانایی اداره نظام سیاسی را داشته باشد و هم از مسیر سیاسی او فاصله نگیرد. سوم، توانایی حکمرانی و مدیریت بحران است. رهبر آینده چین باید بتواند با چالش‌های اقتصادی و اجتماعی، رقابت فناورانه و ژئوپلیتیکی با آمریکا و تنش‌های احتمالی بر سر تایوان مقابله کند. بیست‌ویکمین کنگره حزب، حتی اگر ترکیب نسل جدید رهبران را مشخص کند، لزوما نام جانشین شی را آشکار نخواهد کرد؛ بلکه فقط نشان می‌دهد چه کسانی به مراحل پایانی این رقابت رسیده‌اند.