کودکان ایرانی در قعر جدول
نگاهی به نتایج آزمون تیمز ۲۰۲۳ نشان می‌دهد وضعیت یادگیری دانش‌آموزان ایرانی نگران‌کننده است. نمره ریاضی پایه چهارم از ۴۴۳ در سال ۲۰۱۹ به ۴۲۰ در سال ۲۰۲۳ کاهش یافته است. در علوم همین پایه نیز نمره دانش‌آموزان از ۴۴۱ به ۴۳۲ رسیده است. در پایه هشتم نیز نمره ریاضی از ۴۴۶ به ۴۲۳ و علوم از ۴۴۹ به ۴۱۹ کاهش یافته است.
به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،
نگاهی به نتایج آزمون تیمز ۲۰۲۳ نشان می‌دهد وضعیت یادگیری دانش‌آموزان ایرانی نگران‌کننده است. نمره ریاضی پایه چهارم از ۴۴۳ در سال ۲۰۱۹ به ۴۲۰ در سال ۲۰۲۳ کاهش یافته است. در علوم همین پایه نیز نمره دانش‌آموزان از ۴۴۱ به ۴۳۲ رسیده است. در پایه هشتم نیز نمره ریاضی از ۴۴۶ به ۴۲۳ و علوم از ۴۴۹ به ۴۱۹ کاهش یافته است. این نتایج اگرچه نمی‌تواند به‌تنهایی تعطیلی مدارس را عامل افت تحصیلی معرفی کند، در کنار سایر عوامل مؤثر بر کیفیت آموزش، اهمیت توجه جدی به فعالیت مدارس و جلوگیری از وقفه‌های مکرر در فرایند یادگیری را نشان می‌دهد. موضوع تعطیلی‌های مکرر مدارس در ماه‌های اخیر به یکی از محورهای مورد توجه وزارت آموزش‌وپرورش تبدیل شده است. بر اساس گزارش تهیه‌شده، ایران حدود ۵۵۰ روز تعطیلی مدارس داشته است، این در حالی است که چین در دوران کرونا کمتر از نصف ایران و ژاپن نیز کمتر از صد روز مدارس خود را تعطیل کرد. اکنون با نزدیک‌شدن به فصل سرد سال و افزایش احتمال شکل‌گیری آلودگی هوا و گردوغبار، بار دیگر موضوع تعطیلی مدارس مطرح است با این تفاوت که موضع وزارت آموزش‌وپرورش بر کاهش تعطیلی‌ها و استفاده از راهکارهای جایگزین برای استمرار آموزش حضوری متمرکز شده است. در این میان، مسئله فقط تعداد روزهای تعطیلی مدارس نیست، بلکه کیفیت یادگیری، استمرار ارتباط دانش‌آموز با معلم، جبران عقب‌ماندگی‌های درسی و جلوگیری از تشدید نابرابری آموزشی نیز اهمیت دارد. به‌ویژه دانش‌آموزان مدارس دولتی عادی و خانواده‌هایی که امکانات و شرایط مناسبی برای پیگیری آموزش مجازی ندارند، بیش از سایر گروه‌ها از وقفه‌های آموزشی آسیب می‌بینند. رتبه‌بندی دانش‌آموزان بر اساس نتایج آزمون بین‌المللی «پیزا» که در سال ۲۰۲۵ تهیه شده، مهارت‌های دانش‌آموزان ۱۵ساله را در سه حوزه ریاضیات، علوم و خواندن در ۹۱ نظام آموزشی شرکت‌کننده می‌سنجد. شرق آسیا، میزبان دانش‌آموزانی است که بالاترین امتیازها را در جهان کسب کرده‌اند. نظام‌های آموزشی این منطقه هر شش جایگاه نخست رتبه‌بندی را به خود اختصاص داده‌اند. مناطق شرکت‌کننده چین، شامل پکن، شانگهای، جیانگسو و ژجیانگ، در ریاضیات و علوم پیشتاز هستند، در حالی که سنگاپور در مهارت خواندن رتبه نخست را دارد. نظام‌های آموزشی شرق آسیا اغلب بر نظم تحصیلی، برنامه‌های درسی فشرده، توسعه مهارت‌های معلمان و انتظارات بالای والدین از فرزندانشان تأکید دارند. پژوهش‌ها درباره موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان چینی نیز بر نگرش‌های فرهنگی نسبت به تلاش و پیشرفت تحصیلی تأکید می‌کنند. با این حال، این نتایج بیش از آنکه نشان‌دهنده تفاوت‌های ذاتی در توانایی افراد باشند، بازتاب‌دهنده شرایط آموزشی و اجتماعی-اقتصادی هستند. همچنین باید توجه داشت نتایج چین فقط مربوط به چهار منطقه نسبتا برخوردار این کشور است و عملکرد کل جمعیت دانش‌آموزی چین را نشان نمی‌دهد.
کانادا با ۴۹۵ امتیاز در جایگاه یازدهم و آمریکا با ۴۸۵ امتیاز در رتبه شانزدهم قرار دارند. دانش‌آموزان آمریکایی در علوم ۵۰۲ و در خواندن ۴۹۰ امتیاز کسب کرده‌اند، اما امتیاز آنان در ریاضیات فقط ۴۶۳ بوده است. نتایج تحلیلی از مؤسسه «بروکینگز» نشان می‌دهد نمرات آزمون‌های دانش‌آموزان آمریکایی از دهه ۲۰۱۰ روند کاهشی داشته و اختلال‌های ناشی از همه‌گیری کرونا این روند را تشدید کرده است. نظام آموزشی کانادا نیز با نگرانی‌هایی درباره کاهش عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان روبه‌رو بوده است. علاوه بر افت یادگیری ناشی از همه‌گیری، افزایش شکاف‌های اجتماعی-اقتصادی، غیبت‌های مکرر دانش‌آموزان و کمبود معلم، فشار بیشتری بر مدارس آمریکای شمالی وارد کرده است. این چالش‌ها، پرسش‌هایی درباره میزان موفقیت نظام‌های آموزشی در حمایت از دانش‌آموزانی که با مشکلات تحصیلی روبه‌رو هستند مطرح می‌کند، به‌ویژه در شرایطی که چندین اقتصاد شرق آسیا، با وجود تفاوت در میزان هزینه‌کرد آموزشی، همچنان عملکرد بهتری از آمریکای شمالی دارند. هیچ‌یک از نظام‌های آموزشی آفریقا در میان ۴۰ رتبه برتر این ارزیابی قرار نگرفته‌اند، هرچند مشارکت محدود کشورهای این قاره در آزمون «پیزا»، مقایسه عملکرد آموزشی در سراسر آفریقا را دشوار می‌کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
