این بیماری را جدی بگیرید

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

هر روز در کوچه‌ها و خیابان‌های شهرها، صحنه‌هایی از مهربانی مردم با حیوانات ولگرد دیده می‌شود؛ افرادی که از سر دلسوزی برای سگ‌ها و گربه‌های بی‌صاحب غذا می‌گذارند یا تلاش می‌کنند به آنها نزدیک شوند. اما پشت این تصاویر احساسی و دلنشین، تهدیدی پنهان کمین کرده است؛ تهدیدی به نام هاری، بیماری‌ای که پس از بروز علائم، هیچ راه گریزی از مرگ برای مبتلایان  باقی نمی‌گذارد.

آمارها نشان می‌دهد در سال ۱۴۰۴،‌ تعداد شش‌هزار‌و ۳۵۱ مورد حیوان‌گزیدگی فقط در خراسان شمالی ثبت شده است؛ آماری که نشان می‌دهد هاری یکی از مرگبارترین بیماری‌های مشترک بین انسان و حیوان است و زمانی که علائم آن ظاهر شود، مرگ بیمار تقریبا قطعی خواهد بود. تنها نقطه ضعف این بیماری، پیشگیری به‌موقع است. اگر فرد پس از گزش حیوان مشکوک، سریع و درست اقدام کند، می‌توان زنجیره مرگ را شکست و از بروز بیماری جلوگیری کرد. با‌این‌حال، یکی از رفتارهایی که ناخواسته به افزایش خطر منجر می‌شود، غذا‌دادن به حیوانات ولگرد است. اقدامی که در نگاه نخست، نشانه مهرورزی و انسانیت به نظر می‌رسد، ولی در عمل می‌تواند موجب تجمع سگ‌ها و گربه‌های ولگرد در مناطق مسکونی و افزایش احتمال تماس و گزش انسان‌ها شود. هرچه تجمع این حیوانات بیشتر شود، احتمال بروز حیوان‌گزیدگی نیز افزایش خواهد یافت و در نتیجه، خطر انتقال بیماری بیشتر می‌شود.

هاری شاید یکی از معدود بیماری‌هایی باشد که هنوز هم پس از ظهور علائم، تقریبا صددرصد کشنده محسوب می‌شود. همین ویژگی، آن را به یکی از هولناک‌ترین بیماری‌های شناخته‌شده برای بشر تبدیل کرده است. کارشناسان سلامت می‌گویند در صورت گزش یا حتی خراش ناشی از حیوان مشکوک، زمان حکم طلا را دارد. نخستین اقدام، شست‌وشوی محل زخم با آب و صابون به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه است؛ اقدامی ساده که می‌تواند میزان ویروس را به شکل درخور توجهی کاهش دهد. پس از آن نیز مراجعه فوری به مراکز درمان و پیشگیری هاری ضروری است؛ مراکزی که در شهرستان‌های مختلف خراسان شمالی به صورت شبانه‌روزی و رایگان خدمات واکسیناسیون و درمان را ارائه می‌دهند. در این میان، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، آگاهی عمومی است. بسیاری از قربانیان هاری نه به دلیل نبود امکانات درمانی، بلکه به علت بی‌اطلاعی، سهل‌انگاری یا تأخیر در مراجعه، فرصت نجات را از دست می‌دهند. هاری شوخی‌بردار نیست و این بیماری مرگبار می‌تواند از طریق گزش سگ، گربه، روباه، گرگ و سایر پستانداران به انسان منتقل شود. در استانی مانند خراسان شمالی که حدود ۴۴ درصد جمعیت آن در روستاها زندگی می‌کنند و تماس با حیوانات بیشتر است، آگاهی و رعایت نکات پیشگیرانه اهمیت دوچندانی دارد. شاید مهربانی با حیوانات، یکی از زیباترین جلوه‌های انسانیت باشد، اما زمانی که این مهربانی بدون آگاهی و رعایت اصول ایمنی انجام شود، می‌تواند به تراژدی تبدیل شود.

این پرسش همچنان باقی است که چرا انسان‌ها با وجود آگاهی از خطرات احتمالی، همچنان به حیوانات ولگرد نزدیک می‌شوند، به آنها غذا می‌دهند و حتی آنها را نوازش می‌کنند؟ یک پزشک و کارشناس حوزه سلامت در گفت‌وگو با ایرنا، ریشه این رفتار را ترکیبی از «عاطفه انسانی، حس ترحم و پیوندهای فطری انسان با حیوانات» می‌داند. ریشه‌های حیوان‌دوستی در ترکیبی از احساسات انسانی، ترحم اجتماعی و کمبود آگاهی عمومی نهفته شده که نیازمند آموزش جدی است.

‌مهدی کیوان‌ می‌گوید: «حیوان‌دوستی ذاتا یک رفتار مثبت و انسانی است، اما زمانی که این احساس بدون آگاهی و آموزش صحیح باشد، می‌تواند به یک رفتار پرخطر تبدیل شود. بسیاری از افراد تصور می‌کنند چون حیوان آرام است یا ظاهری بی‌آزار دارد، پس خطری وجود ندارد؛ در حالی که بیماری‌هایی مانند هاری هیچ ارتباطی با ظاهر حیوان ندارند‌».

این پزشک با اشاره به افزایش تماس انسان با حیوانات ولگرد در محیط‌های شهری ادامه می‌دهد: بخشی از این رفتار به احساس تنهایی اجتماعی، کمبود آموزش‌های عمومی و حتی عادت‌های فرهنگی برمی‌گردد و مردم گاهی با نیت خیر، اما بدون شناخت خطر، به حیوانات نزدیک می‌شوند. هاری از آن دسته بیماری‌هایی است که فرصت 

اشتباه نمی‌دهد.