لبنانیها زیر آتش اسرائیل آواره میشوند
تخریب شریانهای زندگی
با گذشت بیش از یک ماه از تشدید تهاجم نظامی، لبنان با بحرانی چندبعدی روبهروست که فراتر از یک درگیری نظامی ساده، به سمت نابودی کامل ساختارهای زیستی در جنوب این کشور پیش میرود. هدف قراردادن سیستماتیک کادر درمان، تخریب راههای مواصلاتی و ایجاد بنبست در مسیرهای تأمین کالا، بخشی از یک استراتژی گستردهتر برای غیرقابل سکونتکردن مناطق جنوبی لبنان به حساب میآید. وضعیت لبنان نهتنها مسئلهای جغرافیایی که بحرانی انسانی است.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
با گذشت بیش از یک ماه از تشدید تهاجم نظامی، لبنان با بحرانی چندبعدی روبهروست که فراتر از یک درگیری نظامی ساده، به سمت نابودی کامل ساختارهای زیستی در جنوب این کشور پیش میرود. هدف قراردادن سیستماتیک کادر درمان، تخریب راههای مواصلاتی و ایجاد بنبست در مسیرهای تأمین کالا، بخشی از یک استراتژی گستردهتر برای غیرقابل سکونتکردن مناطق جنوبی لبنان به حساب میآید. وضعیت لبنان نهتنها مسئلهای جغرافیایی که بحرانی انسانی است. یک میلیونو ۲۰۰ هزار نفر آواره داخلی فشار هولناکی را بر اقتصاد و درمان این کشور وارد کرده است. دولت بیروت بعید میداند که دستکم ۶۰۰ هزار نفر از این افراد بتوانند در پایان درگیریها به خانههایشان بازگردند. کمکهای بینالمللی کاهش چشمگیری پیدا کرده و نهادهای بینالمللی هم نمیتوانند بیش از این کمکهای خود را ارسال کنند. همچنین کشورهای عربی مانند عربستان به عنوان حامیان سنتی بیروت، در شرایط فعلی از بیثباتی رنج برده و قادر نیستند تا کمکهایی را به لبنان برای بر آمدن از پس چنین بحرانی ارسال کنند.
نابودی زیرساختهای درمان در جنوب
با گذشت بیش از یک ماه از تشدید حملات علیه لبنانیها، بهویژه در جنوب این کشور، اسرائیل ۵۳ نفر از کادر درمان را کشته و ۸۷ آمبولانس و مرکز درمانی را ویران کرده و پنج بیمارستان را به تعطیلی کشانده است.
هماهنگکننده پزشکی سازمان پزشکان بدون مرز، در گفتوگویی که به تازگی با الجزیره داشته، میگوید این سازمان اسناد و مدارکی دارد که حملات بر حوزه بهداشت از الگوی ثابتی پیروی کرده است.
سیستم درمان در لبنان بهویژه در جنوب این کشور، نهتنها با حملات مستقیم جنگندههای اسرائیلی تحت تأثیر قرار گرفته، بلکه آوارگی کارکنان بخش درمان هم به بحران اضافه کرده است.
در حقیقت میتوان گفت سیستم درمان لبنان پس از بحران اقتصادی فجیع در سال ۲۰۱۹ و سپس درگیریهای سالهای اخیر بهشدت آسیب دیده است و حملات اخیر مانند ضربه آخر بر پیکر کمجان آن است.
در همین حال، جنگ یکماهه آمریکا و اسرائیل علیه ایران و حملات ایران به کشورهای خلیج فارس نیز مسیرهای تأمین دارو و تجهیزات حیاتی را مختل کرده است.
تحلیلگران معتقدند برای اسرائیل مسئله اصلی غیرقابل سکونتکردن جنوب لبنان است. با حمله به بیمارستانها و کادر درمان و آمبولانسها، این اتفاق سرعت پیدا میکند.
از زمان شدتگرفتن حملات علیه کادر درمان، بیش از یک میلیون نفر در داخل کشور لبنان آواره شدهاند. بسیاری از این افراد نیازمند خدمات درمانی هستند و این وضعیت به بخش درمان بیروت فشار بیسابقهای وارد کرده است.
سازمان دیدهبان حقوق بشر معتقد است حملات گسترده به کادر درمان در لبنان، عمدی صورت گرفته است. از آنجایی که برخی از این حملات با بمبهای دومرحلهای صورت گرفتهاند، احتمال عمدیبودن آن تقویت میشود. بر اساس اصول حقوق بشر، کارکنان پزشکی و مراکز درمانی باید محافظت شوند و از حمله به آنها جلوگیری شود. دیدبان حقوق بشر حملات اسرائیل به کادر درمان در سال ۲۰۲۴ را نوعی از جنایت جنگی دانسته است.
هرچند در لبنان فشار روزافزون بر کادر درمان و سیستم بهداشت به دلیل محدودیتها در این کشور بسیار چشمگیر است، اما این کشور اولین نقطهای از جهان نیست که بیمارستانها و کادر درمان آن از سوی اسرائیل هدف حمله قرار گرفته است. در غزه اسرائیل بهطور سیستماتیک بیمارستانها و کارکنان درمانی را هدف قرار داده است.
در دهههای اخیر حمله به مراکز درمانی عادیسازی شده است. چنین رخدادهایی در عراق، سوریه، غزه و حالا لبنان و ایران مدام تکرار میشوند و حقوق بینالملل راهکاری برای مقابله با آن ندارد.
وضعیت مبهم آوارگان
لبنان یکی از بزرگترین جمعیتهای پناهنده را در مقایسه با وسعت خود میزبانی میکند. سازمان ملل میگوید در این کشور از هر پنج نفر، یک نفر پناهنده است و همین حالا بیش از یک میلیون پناهجوی سوری در این کشور زندگی میکنند. در چنین شرایطی حالا یک میلیونو ۲۰۰ هزار نفر از ساکنان لبنان از خانههای خود آواره شدهاند. اغلب این جمعیت از جنوب کشور، بر اثر شدت حملات اسرائیل کوچ کردهاند. برای اینکه بهشدت بحران در این کشور پی ببریم؛ بهتر است ماجرا را از زبان حنین سید، وزیر امور اجتماعی لبنان، در گفتوگو با رویترز شرح دهیم. حنین سید میگوید کشورش خود را برای این احتمال آماده میکند که صدها هزار نفر از افرادی که بر اثر حملات اسرائیل و دستورات تخلیه آواره شدهاند، در بلندمدت قادر به بازگشت به خانههای خود نباشند.
حرفهای حنین سید وقتی معنا پیدا میکند که بدانیم یسرائیل کاتس، وزیر جنگ اسرائیل، مدعی شد ارتش خانهها را در امتداد مرز لبنان با سرزمینهای اشغالی ویران کرده و اجازه بازگشت ۶۰۰ هزار نفری را که تاکنون از این نواحی گریختهاند، نخواهد داد. ظاهرا دولت در بیروت این تهدید را کاملا جدی تلقی کرده است. لبنان البته پافشاری اسرائیل بر غصب زمینهای این کشور در جنوب را نقض حاکمیت ملی خود تعبیر میکند؛ با اینحال بعید است ارتش و حاکمان این کشور امکان مقابله با چنین تصمیماتی را داشته باشند که حاکمیت را بر یکدهم این کشور تهدید میکند.
براساس گزارشها در حال حاضر حدود ۱۳۶ هزار نفر از آوارگان در پناهگاههای جمعی زندگی میکنند و مابقی یا نزد نزدیکان خود ساکن شدهاند یا در موارد معدودی در خیابانها به سر میبرند. بیروت به دلیل بحرانهای متعدد اقتصادی در هفت سال اخیر، قادر به تأمین مالی هزینههای آوارگان و پناهجویان نیست و بودجه لازم برای ساماندادن به وضعیت آنها را ندارد.
به گفته حنین سید، در طول جنگ ۲۰۲۴ که کمی بیش از دو ماه طول کشید، سازمان ملل ۷۰۰ میلیون دلار برای کمک به پیامدهای انسانی جمعآوری کرد و کشورها بیش از ۱۱۰ پرواز امدادی فرستادند. اما حالا اوضاع وخیمتر شده است و در حالی که این کشور وارد دومین ماه جنگ جدید شده، فقط ۳۰ میلیون دلار از فراخوان جدید سازمان ملل دریافت کرده و ۶۰ میلیون دلار دیگر توسط اهداکنندگان تعهد شده و پرداختی صورت نگرفته است. از سوی دیگر بیروت حالا دیگر نمیتواند به کمک کشورهای عربی از جمله عربستان فکر کند. این کشورها خود به دلیل جنگ اخیر در خلیج فارس با بحرانهای امنیتی و مالی روبهرو هستند و آینده اقتصادی آنها نامشخص است.
در کمتر از یک ماه، یک میلیونو ۲۰۰ هزار نفر در لبنان از جمله بیش از ۳۹۰ هزار کودک در نتیجه بمبارانهای مداوم مجبور به ترک خانههای خود شدهاند.
برای کمک به یک میلیون نفر در لبنان طی سه ماه آینده، یونیسف به ۴۸.۳ میلیون دلار نیاز دارد، اما با کمبود ۷۷درصدی بودجه مواجه است و فقط ۱۰.۹ میلیون دلار در اختیار دارد.
خرابی راهها و شهرها
طرح اسرائیل برای لبنان، با ویرانی بخش عمدهای از این کشور همراه است. ارتش این رژیم تهدید کرده است که پلهای بیشتری را در جنوب لبنان نابود خواهد کرد؛ اقدامی که به گفته ناظران، تلاشی برای قطع ارتباط این منطقه با سایر نقاط کشور در بحبوحه پیشروی نیروهای اسرائیلی در یک تهاجم زمینی ویرانگر است.
در پیامی در شبکههای اجتماعی در روز جمعه، آویخای ادرعی، سخنگوی ارتش اسرائیل، اعلام کرد ارتش قصد دارد پلهای سُحمر و مشغره روی رود لیتانی در دره بقاع غربی را بمباران کند و مدعی شد این پلها توسط حزبالله استفاده میشوند. اسرائیل از آغاز حملات شدید هوایی و زمینی خود در اوایل ماه مارس، دستکم شش پل دیگر روی رود لیتانی را تخریب کرده است.
تهاجم زمینی گستردهای که هفته گذشته توسط ارتش اسرائیل آغاز شد نیز نگرانیهای زیادی ایجاد کرده است، زیرا رهبران اسرائیل اعلام کردهاند قصد دارند تعداد زیادی از خانههای مسکونی را تخریب کنند. مسئله فقط راهها و خانهها نیستند، اوایل روز جمعه، مؤسسه آب جنوب لبنان اعلام کرد حملات اسرائیل به زیرساختهای حیاتی آب در این منطقه آسیب رسانده است. در بیانیهای که توسط خبرگزاری ملی لبنان منتشر شد، این نهاد اعلام کرد تأسیسات در شهرهای ایبل السقی و المیصات بهشدت آسیب دیدهاند و سیستمهای برق خورشیدی در ایستگاههای دیگر نیز تحت تأثیر قرار گرفتهاند.
