رویترز گزارش داد:
نخستوزیر عراق برای رویارویی با کتائب حزبالله آماده میشود
رویترز گزارش داد که نخستوزیر عراق تنها شش ماه پس از رسیدن به قدرت، خود را برای یکی از پرمخاطرهترین تصمیمهای دوران سیاسیاش آماده میکند؛ تقابل مستقیم با گروههای مسلح شیعه همسو با ایران که از نفوذ و توان نظامی قابلتوجهی در عراق برخوردارند.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
وبگاه خبرگزاری رویترز نوشت: علی الزیدی، نخستوزیر ۴۱ ساله عراق که پیش از ورود به عرصه سیاست یک تاجر بود، در حال آمادهسازی نیروهای امنیتی و نظامی این کشور برای رویارویی با یکی از قدرتمندترین گروههای مسلح نزدیک به ایران، یعنی کتائب حزبالله است.
مقامهای عراقی این گروه را به اداره شبکهای از قاچاق نفت متهم کردهاند؛ شبکهای که به ادعای آنها صدها میلیون دلار از نفت متعلق به دولت عراق را به خارج از چرخه رسمی اقتصاد منتقل کرده است.
کتائب حزبالله که ایالات متحده آن را در فهرست گروههای تروریستی قرار داده، اتهام دست داشتن در قاچاق نفت را رد کرده است. با این حال، پس از آغاز تحقیقات درباره این پرونده که بر منطقه جرفالصخر در استان بابل متمرکز بود، تاکنون ۹ مقام ارشد امنیتی و نفتی عراق از سمت خود برکنار شدهاند.
جرفالصخر در جنوب بغداد و در فاصله حدود ۵۰ کیلومتری پایتخت، از مناطق تحت نفوذ و استقرار کتائب حزبالله است. الزیدی اکنون دستور داده نیروهای نظامی و امنیتی بیشتری در اطراف این منطقه مستقر شوند تا برای ورود نیروهای دولتی و اعمال کنترل بر آن آماده باشند.
احمد یونس، تحلیلگر سیاسی در بغداد، در گفتوگو با رویترز گفت تصمیم الزیدی برای مقابله با کتائب حزبالله و دیگر گروههای مسلح مورد حمایت ایران، برای او هزینههای سنگینی در پی دارد؛ هم از نظر شخصی و هم از نظر سیاسی.
او با اشاره به توان نظامی این گروهها و سابقه برخوردشان با کسانی که نفوذ آنها را به چالش کشیدهاند، افزود: «این گروهها نشان دادهاند که هم از توان نظامی برخوردارند و هم در صورت تهدید منافع و نفوذشان، حاضرند از زور استفاده کنند. مقابله با آنها آزمونی جدی برای اقتدار دولت عراق است و پیامدهای آن ممکن است از یک اختلاف یا تقابل سیاسی فراتر برود.»
«عقبنشینی نمیکنم»؛ الزیدی بر خلع سلاح گروههای مسلح پافشاری میکند
نخستوزیر عراق با تاکید براینکه در اجرای تصمیم خود برای محدود کردن سلاح به نهادهای دولتی عقبنشینی نخواهد کرد در ماه اوت، پس از آغاز کارزار خلع سلاح گروههای مسلح، در نشست دولت گفت: «از تصمیم خود برای قرار گرفتن همه سلاحها تحت کنترل دولت عقبنشینی نخواهم کرد و این رویارویی را تا پایان ادامه میدهم؛ حتی اگر بهای آن جانم باشد.»
الزیدی هنگام حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ و سرنگونی صدام حسین، هنوز نوجوان بود. او بعدها به دنیای تجارت وارد شد و به بازرگانی چندمیلیوندلاری تبدیل شد. حمله آمریکا، علاوه بر سرنگونی حکومت صدام، ساختار سیاسی عراق را هم دگرگون کرد و زمینه را برای به قدرت رسیدن احزاب شیعه فراهم آورد؛ احزابی که بسیاری از آنها روابط دیرینه و نزدیکی با ایران داشتند.
در سالهای بعد، عراق روزهای پرتنشی را پشت سر گذاشت؛ از شورش هواداران صدام و حملات خونین القاعده گرفته تا جنگ داخلی فرقهای و نبرد با داعش. گروه داعش در سال ۲۰۱۷ شکست خورد، اما حالا بار دیگر در تلاش است قدرت و نفوذ خود را احیا کند. الزیدی در تمام این سالها از سیاست فاصله داشت و فعالیتش را در حوزه تجارت دنبال میکرد.
در آوریل ۲۰۲۶، پس از مخالفت علنی دونالد ترامپ با بازگشت نوری المالکی، نخستوزیر پیشین عراق، به قدرت، ائتلافی از جریانهای شیعه عراق که برخی از آنها روابط نزدیکی با ایران داشتند، سرانجام بر سر معرفی الزیدی بهعنوان گزینهای توافقی برای نخستوزیری به تفاهم رسیدند.
الزیدی در مقایسه با سیاستمداران باسابقه عراقی چهرهای جوانتر و با پیشینهای متفاوت بود. سابقه فعالیت اقتصادی و تجاری او، در کنار دوری از ساختار سنتی سیاست، این امید را در میان حامیانش ایجاد کرده بود که بتواند رویکرد تازهای در اداره کشور در پیش بگیرد.
با این حال، همین فاصله از دنیای سیاست میتوانست برای او دردسرساز شود. الزیدی پیش از رسیدن به نخستوزیری تجربهای در مدیریت ساختار پیچیده قدرت در عراق نداشت؛ ساختاری که شبکهای از احزاب، گروههای بانفوذ و جریانهای سیاسی ریشهدار در آن نقش دارند. از همان ابتدا این پرسش مطرح بود که آیا او میتواند از پس مدیریت این شبکهها و موازنههای دشوار برآید یا نه.
حمایت ترامپ از الزیدی؛ چالش دشوار بغداد در برابر نفوذ ایران
الزیدی تاکنون از حمایت آشکار واشنگتن برخوردار بوده است؛ حمایتی که نخستوزیران اخیر عراق به این شکل در اختیار نداشتند. با این حال، او نیز مانند دیگر رهبران عراق ناچار است در برخورد با ایران با احتیاط عمل کند؛ کشوری که از طریق روابط خود با گروههای مسلح شیعه و سیاستمداران عراقی، بهتدریج نفوذ گستردهای در این کشور به دست آورده است.
ترامپ الزیدی را برای خلع سلاح گروههای مسلحی تحت فشار قرار داده که به گفته واشنگتن، از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ماه فوریه، در حمایت از تهران به نیروهای آمریکایی و اهدافی در عربستان سعودی و امارات متحده عربی حمله کردهاند.
در ماه اوت، نیروهای ویژه عراق که مستقیماً به نخستوزیر گزارش میدهند، رئیس دستگاه اطلاعاتی جنبش النجباء، یکی از گروههای همسو با ایران، را بازداشت کردند. این بازداشت با اتهام دست داشتن او در حملات پهپادی علیه منافع آمریکا صورت گرفت.
بازداشت این مقام که ۴۸ ساعت به طول انجامید، با واکنش تهدیدآمیز این گروه و هشدار درباره اقدامات تلافیجویانه همراه شد. در پی بالا گرفتن تنشها، شماری از سیاستمداران ارشد شیعه وارد ماجرا شدند و برای جلوگیری از گسترش بحران تلاش کردند اوضاع را آرام کنند.
یک هفته پس از این اتفاق نیز نیروهای ویژه عراق چهار عضو گروههای مسلح را به اتهام تسهیل حملات علیه منافع آمریکا بازداشت کردند.
اکنون که الزیدی خود را برای بزرگترین رویارویی دوران نخستوزیریاش آماده میکند، بهخوبی میداند گروههای مسلح تنها به تهدید لفظی بسنده نمیکنند و توانایی پاسخ نظامی به اقدامات دولت را دارند.
رویترز برای نشان دادن خطر چنین تقابلی به تجربه یکی از نخستوزیران پیشین عراق اشاره میکند. پنج سال پیش، پس از آنکه یکی از نخستوزیران این کشور دستور برخورد مشابهی با گروههای مسلح را صادر کرد، محل سکونت او در بغداد هدف حمله پهپادی قرار گرفت؛ حملهای که مقامهای عراقی در آن زمان آن را تلاش برای ترور نخستوزیر توصیف کردند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.