هفته تهران؛ مروری بر آلبومها و ترانههایی با الهام از پایتخت ایران
شهر تهران فراتر از یک پایتخت سیاسی و جغرافیایی، برای دههها الهامبخش هنرمندان، شاعران و موسیقیدانان ایرانی بوده است که ضمن روایت این کلان شهر پرتناقص در سبکهای گوناگون، فرصتی را برای تعاملات بینالمللی و گفتوگوهای فرهنگی فراهم کردند.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
تهران، فراتر از یک پایتخت اداری، سیاسی و جغرافیایی، برای دههها الهامبخش هنرمندان، شاعران و موسیقیدانان ایرانی بوده است. این کلان شهر پرتناقض، روایتی از همنشینی خاطرهانگیز کوچهباغهای شمیران، اضطراب زندگی شهرنشینی، ترافیک بزرگراهها، مهاجرت، تنهایی مدرن، خاطرات تاریخی و شور زندگی شبانه است.
طی دهههای اخیر، این تصویر چندوجهی باعث شکلگیری آثار موسیقایی مستقل یا حتی آلبومهای مفهومی شده که محوریت آنها روایت تهران در سبکهای سنتی، تلفیقی، پاپ راک است. خاطرات و اندوه زمان گذشته، سوگ برای طهران قدیم، چنارهای خیابان ولیعصر، کافههای لالهزار و آرامش از دست رفته، اضطراب و بیگانگی مدرن، فرسودگی ناشی از ترافیک، آلودگی، دیوارهای سیمانی، فاصله طبقاتی و حس تنهایی در جمع، گشتوگذار شبانه بیشترین مضامین این آثار هستند.
یکی از آثار شاخص با مضمون خاطرات تهران قدیم، مجموعه آلبوم «صدای طهرون قدیم» (در چهار لوح فشرده) به خوانندگی زندهیاد مرتضی احمدی بازیگر و گوینده فقید است که دهه ۹۰ منتشر شده است. «صدای طهرون قدیم» مجموعهای از ترانههای فولکلور تهران است که احمدی به بهترن شکل آنها را روایت کرده است. صدای گرم، تسلط به ترانهها و لحن ویژهاش، احمدی را در این هنر بیمانند باقی گذاشته است.
تکآهنگ «من تهرونمو میخوام» نیز با شعری از یغما گلرویی، آهنگسازی اشکان دباغ و خوانندگی پرویز پرستویی دهه ۹۰ با بیان خاطراتی از تهران قدیم منتشر شده است.

پرستویی در مقدمه این اثر بیان کرده است؛ «تهران در این ترانه، نمادی از تک تک شهرهای این سرزمین عزیز است، صدای زادگاهتان یا شهری که در آن زندگی میکنید. من طهرونمو میخوام یعنی من ایرانمو میخوام.»
این اثر موسیقایی به صورت تکآهنگ و نماهنگ منتشر شده است. علی رحیمی (سازهای کوبهای)، نغمه مرادآبادی (تار)، سیاوش کامکار «سنتور)، امیر دانایی (گیتار)، میلاد فرهودی میکس و مستر، از دیگر هنرمندان و عوامل اجرایی این اثر هستند. برای شنیدن تکآهنگ «من تهرونمو میخوام» اینجا مراجعه کنید.
همچنین خوانندگانی همچون امیر کریمی، رضا صادقی، علی زندوکیلی، حمید هیراد، رضا یزدانی، بابک جهانبخش، علی یاسینی، فریدون آسرایی، ایوان بند، امیر عظیمی، مهدی جهانی و سینا سرلک آثار موسیقایی و تکآهنگهایی را با موضوع تهران منتشر و دیدگاههای خود را از این شهر روایت کردند. رضا یزدانی شاید شاخصترین خواننده پاپ - راک باشد که در آلبومهایی همچون «خاطرات مبهم»، «ساعت فراموشی» به شکل مداوم با جغرافیای تهران؛ لالهزار، میدان آزادی، کافه نادری، کوچه ملی خاطرات این شهر را مرور کرده است.
برخی از هنرمندان نیز در قالب گفت و گوهای موسیقایی میان تهران و بعضی از شهرهای اروپایی، آثاری را در راستای ارتقای تعاملات بینالمللی منتشر کردند. در این گزارش به مناسبت گرامیداشت هفته تهران (۱۲ تا ۱۸ مهرماه) به بعضی از آلبومهای موسیقی که در سالهای اخیر با نام و مضمون تهران تولید شدند، میپردازیم.
«تهران ناپلی»؛ روایت زبان زنده، انسانی و بیمرز موسیقی
آلبوم «تهران ناپلی» اثری از آنسامبل ناپلیتن تهران، گروه کُر رادیو اُپرا و خوانندگی آترین آدالان شامل ۱۰ قطعه با نوازندگی آرشا عباسی (آکاردئون)، آروین کلانتری (پیانو)، آیدین شفائی (پرکاشن)، اردوان ارجمند (گیتار)، پویان زادمجید (ویولا)، محمد علیزاده (کنترباس) است.
علیرضا معتمد، مانی قربانیان و امیرمحمد کرمی (باس)، احسان زارعی، محمد اسدی و مهدی ابراهیمی (تنور)، غزل درودی، وانیا فرهنگنیا، فاطمه عرب، پانتهآ کریمی، کیانا دهقانی و آنتیا اصغری (آلتو)، مرجانه رمضانیان، مهسا آقابیگی، سمیه خطیبی، ماندانا رمضانیان و سارا شهبازی (سوپرانو) اعضای گروه کُر این آلبوم هستند.
رضا اسدپور صدابردار، میکس و مسترینگ، آرشا عباسی تنظیمکننده، وانیا فرهنگنیا (دو تا سی) تهیهکننده از دیگر عوامل اجرایی اثر هستند که سال ۱۴۰۵ هستند که توسط نشر و پخش جوان منتشر شده است.

در توضیح آلبوم «تهران ناپلی» آمده است: «این آلبوم از جایی میان خیال و واقعیت آغاز شد؛ جایی که موسیقی میتواند از مرزهای زمان و مکان عبور کند. در «تهران ناپلی»، موسیقی ناپلی نه به عنوان یک سنت دور بلکه به عنوان زبانی زنده، انسانی و بیمرز شنیده میشود.
میگویند: «در ناپل حتی باد هم آواز میخواند.» شاید همین باد، از پنجرهها و کوچهپسکوچههای ناپل، این نغمهها را به گوش ما رسانده است؛ قطعههایی که از دل تاریخ عبور کردهاند و گویی آشنای دیرینه ما هستند؛ آوازهایی که نسل به نسل با پیام عشق روایت شدهاند و فراتر از تعلق به یک سرزمین یا فرهنگ خاص، به بخشی از میراث مشترک بشری بدل شدهاند. از تهران تا ناپل، با ما همسفر خیال شو.»
«تهران ـ برلین»؛ گفتوگویی ایرانی اروپایی
آلبوم بیکلام «تهران - برلین» با آهنگسازی علیرضا مشایخی پایهگذار موسیقی مدرن در ایران، نوازندگی ویولنسل صنم قراچهداغی و ویولن علی رییس فرشید سال ۱۴۰۳ به همت موسسه فرهنگی هنری ماهور منتشر شده است. این آلبوم با همکاری آنسامبل یونایتد برلین، کوارتت ملی اوکراین، آنسامبل متاایکس اجرا و ضبط شده است. طرح روی جلد اثری از علیرضا مشایخی است.
درباره این اثر، به قلم سمیرا واثقنیا آهنگساز آمده است: «مسئله «عبور» همواره در تفکر و موسیقی مشایخی نقش خاصی داشته است. تا آنجا که به موضوع اصلی، سمفونی نهم او با عنوان «دنیای من» بدل میشود. مشایخی در این اثر و آثار دیگری همچون شرق ـ غرب، اپوس ۴۵ و به طرف شرق، اپوس ۹۲، اشاره مستقیمی به مبدأ و مقصد دارد.
در قطعه «تهران - برلین ۲۰۱۹» دو شهر مورد علاقه او به طور نمادین عرصه گفتوگوی ایرانی ـ اروپایی واقع میشود. این اثر، بافتی از مدالیته ایرانی، تنالیته اروپایی و عبارتهایی تماتیک ـ آتماتیک در اختیار داریم. در اینجا نقش ترومپت یادآور نوای «تعزیه» در کوچههای تهران است که آهنگساز از دوران کودکی خود به یاد دارد. این اثر در چارچوب «فستیوال مسافران تهران ـ برلین» و به سفارش آنسامبل یونایتد برلین در سال ۲۰۱۹ میلادی نوشته و در همان سال توسط این آنسامبل ضبط شده است.»

«سمفونی تهران»؛ ۳ اثر از علیرضا مشایخی
آلبوم بیکلام «سمفونی تهران» مجموعه سه اثر از علیرضا مشایخی دوران آغاز و پایان سبک «نسبی» این آهنگساز؛ سمفونی شماره ۲، بهنام «سمفونی تهران»، اپوس۵۷؛ «کنسرتو برای ویولن و ارکستر»، اپوس۹۶؛ و «ما باغهای نیشابور را هرگز نخواهیم دید»، برای دو پیانو و ارکستر (پیانوی دوم با کوک ویژه)، اپوس۵۶ سال ۱۳۸۲ منتشر شده است.
سمفونی تهران را ارکستر سمفونیک تهران به رهبری فرهاد مشکوة اجرا کرده است. تکنواز ویولن «کنسرتو برای ویولن و ارکستر» مازیار ظهیرالدینی است که ارکستر سمفونیک تهران به رهبری اِدو میچیچ او را همراهی میکند. هر دو پیانوی قطعه سوم نیز توسط پری برکشلی، به همراه ارکستر مجلسی ایران، به رهبری ایوو مالک، اجرا شده است.

«از آباده تا تهران، از تهران تا تورنتو»؛ سفری موسیقایی
آلبوم بیکلام «از آباده تا تهران، از تهران تا تورنتو» با آهنگسازی مهدی رضانیا، مانی جعفرزاده، جیسون دوئل، گ.ا.، آلین هومزی، آنا اتکینسون، پاتریک مکگرا، توا کردون با اجرای کوارتت زهی ویندرمیر سال ۱۴۰۲ به همت موسسه فرهنگی هنری ماهور منتشر شده است. طرح روی جلد اثری از مهدی فراهانی است.
این آلبوم شامل ۱۳ قطعه؛ «دشتهای آباده» اثر مهدی رضانیا، «آوازهای توی تاریکی یک»، «آوازهای توی تاریکی ۲»، «آوازهای توی تاریکی ۳» اثر مانی جعفرزاده، «بلبلان و باغ به آوای تو گوشند» اثر مهدی رضانیا، «در میان غرش توپها» اثر جیسون دوئل، «گفت و گذشت طرحی از مهدی رضانیا. اثر: گ.ا»، «گفت و گذشت. طرحی از مهدی رضانیا. اثر: مانی جعفرزاده» است.
همچنین «گفت و گذشت. طرحی از مهدی رضانیا. اثر: مهدی رضانیا»، «گفت و گذشت. طرحی از مهدی رضانیا. اثر: آلین هومزی»، «گفت و گذشت. طرحی از مهدی رضانیا. اثر: آنا اتکینسون»، «گفت و گذشت. طرحی از مهدی رضانیا. اثر: پاتریک مکگرا» و «گفت و گذشت. طرحی از مهدی رضانیا. اثر: توا کردون» از دیگر قطعههای این آلبوم است.

مهدی رضانیا یکی از آهنگسازان «از آباده تا تهران، از تهران تا تورنتو» درباره این اثر نوشته است: «سال ۱۳۹۴/۲۰۱۵ طرحی در ذهن داشتم برای یک کار مشترک به نام «تهران تا تورنتو» که سفری موسیقایی باشد از شهر تهران به تورنتو با موسیقی کوارتت زهی. نخست با کوارتت زهی ویندرمیر در تورنتو صحبت کردم و سپس با مانی جعفرزاده در تهران و جیسون دوئل در تورنتو.
مانی تورنتو را ندیده بود و جیسون تهران را و من مدتی در هر دو شهر زندگی کرده بودم و مانند پلی بین آنها بودم. مانی تصمیم گرفت که قطعه نویی بنویسد درباره مهاجرت که آن را «نغمههایی در تاریکی» نام نهاد. جیسون به تازگی قطعهای نوشته بود به نام «فراخوانده شده». من هم قطعه «بلبلان و باغ به آوای تو گوشند» را انتخاب کردم که به یاد استاد فرامرز پایور نوشته بودم. در نهایت در تاریخ ۲۹ نوامبر ۲۰۱۵ کنسرتی در تورنتو ارائه کردم به نام «از تهران تا تورنتو». کوارتت ویندرمیر سپس قطعه من و مانی را در سری کنسرتهای خود اجرا کرد و بازخورد نیکی گرفت و من تشویق شدم این کار را ادامه دهم.»
«تهران جان»؛ روایتی از شهر مهربانی
آلبوم «تهران جان» با اشعار علی محمد مودب، آهنگسازی و تنظیم علی مهربانی و خوانندگی عارف علیزاده شامل هشت قطعه؛ «تهران یادگار توست»، «اذان عصر»، «تو هستی»، «هوای تو»، «چرا شلوغ کنم؟»، «قطار»، «بریم دربند» و «هوای تو (بیکلام)» است.
در توضیح این آلبوم آمده است: «تهران شهر شیعه؛ تهران از دوره قاجاریه پایتخت ایران بوده است اما از دوره صفویه تا امروز بیشتر مردم تهران شیعه دوازده امامی بودهاند و ایران از دوره صفویه مرکز تشیع جهان اسلام بوده است.
تهران شهر مهربانی؛ بوی عطر یاس را که میشنوی، کوچههایی به یادت میآید که در آفتاب گیر ظهر تابستان مملو از رفت و آمد مردمانی است که اذان ظهر را لبیک گفتهاند. سحرگاهان ماه رمضان پنجرههای روشنی را میبینی که از هر کدام صدای دعای سحر به گوش میرسد. سفره افطار و مفهوم واقعی خانواده را میبینی. سیاهپوشی شهر و علم و کتل، راهپیمایی عاشقانه اربعین و بوی نذری.
بهارانش، لالههای سر سفره هفت سین و باران مهربانی شهر. حرم مطهر امام عاشقان و ۳۶ هزار شهیدش. مویههای مادران شهدا در امامزاداگانش. از حرم عبدالعظیم تا امامزاده صالح. تهران مهد انقلاب پایتخت شیعه.»
آلبوم «تهران جان» سال ۱۴۰۱ به همت فرهنگسرای تهران و با مشارکت مدیریت موسیقی سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران منتشر شده است.

«تهران تا استانبول»؛ اثری با تم موسیقی ترکی
آلبوم بیکلام «تهران تا استانبول» با آهنگسازی وحید صابری شامل ۱۰ قطعه؛ «بیا بیا (از تهران تا استانبول)»، «احساسات»، «سرخوش»، «نفسی در قفس»، «قونیه»، «صدایم کن»، «دگرگونی»، «بی کسی»، «طلوع» و «دیدار» با تم موسیقی ترکی در سبک تلفیقی است.
نوازندگان؛ شایان ریاحی (کوبهای)، حسین امیدی (درامز، گیتارباس)، سوران پورعلی مکری، رشاد شالپوش (باقلاما، باقلاما الکتریک)، سیاوش احمدینسب، کسری عارفان (ویولن، ویولن آلتو)، کوروش کشاورز (ویولنسل)، شاهرخ پیمانی (سرنا)، مژگان حسینی (قانون)، سهند اسدی (کلارینت)، امیرعباس حاجینیا (کوزه)، وحید صابری (پیانو، سنتور)، حسین امیدی میکس و مسترینگ از دیگر عوامل اجرایی این اثر هستند که سال ۱۴۰۰ به همت موسسه فرهنگی هنری نوا مهر سورنا تولید شده است.

«#تهران»؛ اثری در سبک پاپ راک
آلبوم «#تهران» با آهنگسازی و ترانهسرایی مازیار خواجیان، خوانندگی مازیار خواجیان و بهمن چکاد شامل هشت قطعه؛ «# تهران»، «#پلید»، «#آروم»، «#تگرگ»، «#آواز»، «#صحرا»، «#جنگل»، «#دور» در سبک پاپ راک و الکترونیک است.
نوازندگان؛ مازیار خواجیان (گیتاربیس، گیتار آکوستیک و الکتریک، کیبورد و سیتی سایزر)، محمدرضا اصغری (همخوان، پیانو، کیبورد، سیتی سایزر، طراحی ریتم، پرکاشن)، نیما رمضان (گیتار الکتریک)، مازیار آل داوود (دیجریدو و پرکاشن)، آذرخش فراهانی (همخوان)، محمدرضا اصغری مهندسی صدا، میکس و مستر، مازیار خواجیان و تولید و ضبط از دیگر عوامل اجرایی این اثر هستند که سال ۱۳۹۷ توسط نشر و پخش جوان منتشر شده است.

«عکس زمستونی تهران» با روایت کامران تفتی
آلبوم «عکس زمستونی تهران» با ترانهسرایی حسین غیاثی، میثم یوسفی و نسیم کیانی، آهنگسازی و تنظیم بهنام جلیلیان، سعید رضایی و رامین عبدالهی و خوانندگی کامران تفتی بازیگر سینما و تلویزیون شامل ۱۱ قطعه؛ «پرواز روی بام تهران»، «عاشقای جهان»، «عکس زمستونی تهران»، «آبروداری کن»، «بارونم نتونست»، «مشت»، «مشغول مردنت بودی»، «یادگاری»، «بی تو»، «خواب دیدم» و «آخرین دیدار» در سبک پاپ است.
کامران تفتی درباره «عکس زمستونی تهران» گفته است: آلبوم فضایی متفاوت با قطعات منتشر شده پیشین دارد. از نظر من در هر حیطهای از هنر که فعالیت میکنید، باید پیامی را به مخاطبان خود برسانید.
همچنین درباره این اثر نوشته شده است: «تفتی که از سنین کودکی نواختن پیانو و گیتار را آموخته، به دلیل علاقه شخصیاش به موسیقی، علاوه بر حضور در سینما تصمیم دارد در موسیقی هم فعالیت جدیتری داشته باشد و امیدوار است این آلبوم سرآغازی برای این فعالیتها باشد.»
نوازندگان؛ همایون نصیری (کاخن و پرکاشن)، بابک ریاحیپور (گیتارباس)، مسعود همایونی، نیما رمضان، فرشید ادهمی (گیتارالکتریک)، بهنام جلیلیان، مسعود همایونی، فرشید ادهمی (گیتار آکوستیک)، بهنام جلیلیان (گیتار کلاسیک)، رضا تاجبخش، بهنام جلیلیان و سعید رضایی (پیانو)، هومن نامداری (ساکسوفون)، علیرضا میرآقا (ترومپت و هورن)، میثم مروستی، علی جعفری پویان، امیر عظیمی (ویولن)، میثم مروستی (آلتو)، بابک صفرنژاد (هارمونیکا)، رامین عبدالهی، سعید رضایی (همخوان)، امیرحسین و مهرداد نوخیز ضبط وکال، مازیار مرتضایه و رامین مظاهری ضبط سازها، آرش پاکزاد میکس و مسترینگ از دیگر عوامل اجرایی این اثر هستند که سال ۱۳۹۴ توسط مؤسسه فرهنگی هنری آوای آرشه کرمان منتشر شده است.

«والسهای تهران»؛ تکنوازی آکاردئون
آلبوم بیکلام «والسهای تهران» ششمین آلبوم از مجموعه «احوالات شخصی» است که به تکنوازی آکاردئون مهرداد مهدی اختصاص دارد. این آلبوم شامل ۱۰ قطعه؛ پنج قطعه والس، یک قطعه تانگو، بداههنوازیهای تلفیقی در قطعات «دلتنگی»، «گاو» و «از نو» و قطعهای مینی مال به نام «شهر» است.
امید نعمالحبیب طراح گرافیک، مهرداد مهدی صدابردار، اُرُد انزابیپور میکس و تهیه نسخه نهایی از دیگر عوامل اجرایی این اثر هستند که سال ۱۳۹۴ توسط موسسه خانه هنر منظومه خرد منتشر شده است.
مهرداد مهدی دانشآموخته سطح پیشرفته نوازندگی آکاردئون نزد گئورگ گاسپاریان در ارمنستان است و بیش از ۲۰ اجرای حرفهای به همراه آهنگسازی تئاتر، فیلم و سریال را در کارنامه خود دارد.

«ساحل تهران»؛ اثری تلفیقی
آلبوم «ساحل تهران» اثری از گروه «نایما» با آهنگسازی حمزه یگانه و علی پورنگهبان و خوانندگی ماکان اشگواری شامل ۱۰ قطعه؛ «شکار آهو»، «تهران»، «رقص بیابانی»، «بارون بارونه»، «لیلی»، «زیبایی در باد»، «گل یا پوچ»، «مرغ سحر»، «پایان دوم» و «زندگی» در سبک تلفیقی است که ترانههای آن از آثار ملک الشعرای بهار، ماکان اشگواری و حمزه یگانه بهره گرفته شده است.
نوازندگان؛ حمزه یگانه (پیانو و کیبورد)، امین طاهری (درامز)، علی پورنگهبان (گیتارباس) و ماهان میرعرب (گیتارالکتریک)، حمزه یگانه، علی پورنگهبان و ماهان میرعرب تنظیمکنندگان، کاوه عابدین میکس و مستر، سیاوش یعقوبی طراح گرافیک از دیگر عوامل اجرایی این اثر هستند که سال ۱۳۹۱ توسط نشر استودیو صبا منتشر شده است.

آلبوم پروژه «تهران- پاریس»؛ گفت و گوی فرهنگها
آلبوم پروژه «تهران- پاریس» اثری از ارکستر دیجریدوی «آلن برونه» و گروه موسیقی «شرق» شامل قطعههای «شرقی»، «رومانوس»، «دونوازی زنبورک و تمبک»، «یک شب در پرووانس»، «نوروز»، «تکنوازی طبلا»، «لژواچ»، «صبح آفتابی»، «آهنگ لورا»، «یا اناس» است.
آلن برونه (ترومپت)، علی بوستان (سهتار، عود)، مانو روش (درامز)، کوروش بابایی (کمانچه)، ژروم روگار جاکوبز (گیتارباس)، علی رحیمی (تمبک، دف، داربوکا)، مرتضی اسماعیلی (دیجیریدو، زنبورک)، درشن جوت سینگ آنند (طبل، آواز) از نوازندگان این اثر هستند که سال ۱۳۸۳ توسط نشر هرمس منتشر شده است.
در توضیح این آلبوم آمده است: «کشور فرانسه از سال ۱۳۶۱، کوتاهترین شب سال (آخرین روز بهار) را با شعار «امروز روز موسیقی است و موسیقی بنوازید» به بزرگداشت موسیقی اختصاص داد. طی گذر سالها این روز به مرور در ممالک دیگر نیز جشن گرفته شد به طوری که امروز در بیش از یکصد کشور بزرگداشت روز موسیقی برگزار میشود.

نشر موسیقی هرمس و بخش فرهنگی سفارت فرانسه در ایران با این ذهنیت و با هدف ارج نهادن به گفت و گوی فرهنگها طی روزهای ۳۱ خرداد و اول تیر ۱۳۸۲ برگزارکننده کنسرتی بودند جهت دیدار و تلاقی موسیقی جاز فرانسوی و موسیقی سنتی ایرانی.
در ابتدا قرار بود تا گروه آلن برونه از فرانسه و گروه موسیقی شرق از ایران به طور جداگانه به اجرا بپردازند اما پس از آشنایی اعضا دو گروه، با پیشنهاد آلن برونه، این دو گروه چهار نفره به یک گروه هشت نفره تبدیل شدند گروه جدید با نام «پروژه تهران- پاریس» طی دو نشست تمرینی برنامه را تنظیم و ترکیبی از موسیقی جاز و موسیقی ایرانی را به نمایش گذاشتند.»
رامین صدیقی تهیهکننده، کریستف رضاعی سرپرست هنری، علی بوستان طراح جلد و اجرا، ماندانا آقاییپور تصویرسازی، علی بوستان، رضا بوستان عکاس، رضا عسکرزاده، رافیک بارسقیان صدابردار، رضا عسکرزاده، کریستف رضاعی و کیارش علیمی تدوین و پالایش نهایی از دیگر عوامل اجرایی این اثر هستند.
به گزارش ایرنا، تهران در گذشته آبادی کوچکی در شمال شهر تاریخی ری بود و به تدریج به دلیل موقعیت جغرافیایی و قرار گرفتن در مسیرهای ارتباطی، توسعه یافت و اهمیت بیشتری پیدا کرد. نقطه عطف تاریخ تهران به دوره آقامحمدخان قاجار بازمیگردد. او در سال ۱۲۰۰ قمری (۱۱۷۵ هجری شمسی)، تهران را به عنوان پایتخت حکومت قاجار برگزید و این شهر از یک آبادی نسبتا کوچک به مرکز سیاسی ایران تبدیل و این جایگاه برای نخستین بار به شکل صریح در قانون اساسی تثبیت شد و در ۱۴ مهر ۱۲۸۶ شمسی، متمم قانون اساسی مشروطه به امضای محمدعلیشاه قاجار رسید و در اصل چهارم آن تصریح شد: «پایتخت ایران طهران است»، که این رویداد مبنای نامگذاری روز تهران شد.
شورای اسلامی شهر تهران سال ۱۳۹۵ پیشنهاد نامگذاری «روز تهران» (۱۴ مهرماه) را مطرح کرد و این پیشنهاد در شورای فرهنگ عمومی نیز پیگیری و هدف از این نامگذاری، علاوه بر یادآوری جایگاه تهران به عنوان پایتخت، توجه بیشتر به هویت تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و میراث شهری تهران عنوان شد. با این حال این موضوع به نتیجه نرسید تا ۲۰ شهریور ۱۴۰۴، موضوع در شورای فرهنگ عمومی استان تهران تصویب شد اما درج این مناسبت در تقویم رسمی کشور همچنان در دست پیگیری است. به مناسبت هفته تهران (۱۲ تا ۱۸ مهر) برنامههای متعدد فرهنگی و هنری در گرامیداشت این هفته برگزار میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.