بمباران پتروشیمیها بر زنجیره تأمین دارو تاثیر گذاشت؟
کمبود دارو و اختلال در تأمین دارو، بهویژه پس حمله به شرکتهای پتروشیمی که مواد اولیه بستهبندی دارویی و برخی حلالهای آزمایشگاهی از سوی آنها تأمین میشود، نگرانی اصلی این روزهای حوزۀ درمان است؛ چراکه از یکسو امکان افزایش بیشتر قیمت دارو وجود دارد و از سوی دیگر، امکان دارد کمبودهای دارویی تشدید شود و این موضوع امنیت دارویی در کشور را به مخاطره اندازد.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
در روزهایی که کشور در آتشبس بعد از جنگ چهلروزه به سر میبرد و هنوز مشخص نیست جنگ از سر گرفته میشود یا توافقی برای ترک مخاصمه به سرانجام میرسد، نگرانی از تأمین دارو در کشور به اوج خود رسیده است؛ افزایش شدید قیمت دارو، بهویژه پس از بمباران شرکتهای پتروشیمی و آسیب جنگ به شرکتهای دارویی همچنان روند تصاعدی دارد.
در روزهای گذشته بسیاری از شرکتهای دارویی کشور بهصورت رسمی قیمت اقلام تولیدی خود را تا ۳۰ درصد افزایش دادند. پیش از آن نیز بسیاری از داروهای مورد نیاز مردم در بازار با افزایش شدیدی مواجه شده بود.
«محمدرضا ظفرقندی»، وزیر بهداشت، موضوع افزایش قیمت دارو را منحصر به ایران ندانست و آن را مسئلهای جهانی خواند: «افزایش قیمت دارو منحصر به ایران نیست و در اکثر کشورهای دنیا به.دلیل بحران انرژی، شاهد افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی قیمت دارو هستیم. خوشبختانه شرکتهای دارویی همراهی بسیار خوبی در جهت تولید و تأمین دارو دارند.»
او همچنین تأکید کرد: «تمام تلاش ما در حوزۀ دارو این است که فشاری بابت افزایش قیمت دارو به مردم وارد نشود و بیمهها در این زمینه، حمایتهای لازم را داشته باشند.»
دوگانه گرانی یا کمبود دارو
در همین راستا، یک عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با طرح دوگانه «کمبود» یا « گرانی» دارو، افزایش قیمت دارو در این برهه را امری اجتنابناپذیر دانست. «محمد جمالیان» به ایلنا گفت: «باید میان «گرانی دارو» یا «نبود دارو» یکی را برگزینیم. یقیناً وجود دارو با قیمت بالاتر، در شرایط کنونی کشور حیاتیتر است. به همین دلیل، لازم است اجازه دهیم قیمت داروها افزایش یابد، مشروط بر اینکه این افزایش قیمت توسط بیمهها پوشش داده شود.»
این نمایندۀ مجلس در توجیه افزایش قیمت دارو، این موضوع را با افزایش قیمت پلاستیک و مواد اولیه مرتبط دانست و توضیح داد: «با توجه به جنگ رخداده و افزایش چشمگیر قیمت پلاستیک، مواد اولیه و سایر نیازهای دارویی، برای حفظ توان ادامه تولید، چارهای جز افزایش قیمت دارو نداریم. اما اگر بخواهیم با دستور و فشار افزایش قیمت را مهار کنیم، یقیناً کمبودهای دارویی در کشور تشدید خواهد شد و به واردات منجر میشود. در دو هفته اخیر، هزار و ۳۰ قلم دارو بررسی و مجوز افزایش قیمت دریافت کرد، اما ۸۰۰ قلم باقیمانده با توجه به اعتراضات و پیگیریها مجوز نگرفت.
بهگفتۀ جمالیان، تولیدکنندگان بهسبب عدم صرفۀ اقتصادی و ناتوانی در تولید بهتدریج کمبود دارویی ایجاد میکنند: «افزایش قیمت دارو اجتنابناپذیر است و اگر بخواهیم از طریق فشار مهار کنیم، یقیناً تولید متوقف میشود و ناچار به واردات با قیمت بسیار بالاتر خواهیم شد. پیشنهاد ما این بود که مجوز افزایش قیمت دارو بهسرعت صادر شود، اما همزمان تحت پوشش بیمهها قرار گیرد و از جیب مردم پرداخت نشود.»
بمباران پتروشیمیها و زنجیره تأمین دارو
کمبود دارو و اختلال در تأمین دارو، بهویژه پس حمله به شرکتهای پتروشیمی که مواد اولیه بستهبندی دارویی و برخی حلالهای آزمایشگاهی از سوی آنها تأمین میشود، نگرانی اصلی این روزهای حوزۀ درمان است؛ چراکه از یکسو امکان افزایش بیشتر قیمت دارو وجود دارد و از سوی دیگر، امکان دارد کمبودهای دارویی تشدید شود و این موضوع امنیت دارویی در کشور را به مخاطره اندازد.
«محمد عبدهزاده»، رئیس سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی، دربترۀ تأثیر جنگ چهلروزه بهویژه بمباران صنایع پتروشیمی بر زنجیرۀ تأمین دارو در کشور گفت: «در سال جدید و بهدنبال اتفاقات ناشی از جنگ در حوزۀ پتروشیمی، دوباره هزینهها افزایش یافت. بخش مهمی از قیمت دارو مربوط به ظروف و بستهبندیهایی است که مواد اولیۀ آنها از محصولات پتروشیمی تامین میشود. این محصولات افزایش قیمتهای بالای ۲۰۰ درصد را تجربه کردهاند. این افزایش، هزینۀ کاغذ، مقوا، حلالهای آزمایشگاهی و دیگر ملزومات تولید را هم بالا برده است.»
کمبودهای دارویی و کاهش کیفیت زندگی بیماران
درحالیکه تولیدکنندگان نگران رشد هزینههای تولید هستند و مردم از افزایش قیمت و کمبودهای دارویی میترسند، جنگ و تحریم موجب محدودیت برای داروها و مواد اولیه وارداتی شده است. برخی اقلام دارویی، بهویژه داروهای مورد نیاز بیماران خاص، اکنون با کمبود مواجهاند. «معصومه صادقزاده بروجنی»، مدیرعامل کانون هموفیلی، روز دوشنبه در نشست خبری مدیران انجمنهای بیماران خاص از کمبود سه داروی ویژه بیماران هموفیلی خبر داد. بهگفتۀ او، داروهای فاکتور ۱، فاکتور ۱۳ و هیومیت قبل از جنگ هم موجود نبودند و تحریم بانک EIH در آلمان باعث شده این داروها در ایران موجود نباشند: «بیماران مجبور به استفاده از درمانهای قدیمی مانند پلاسما، کرایو و پلاکت شدهاند که باعث کاهش کیفیت زندگی آنها شده است.»
«مرجان گیتینژاد»، سرپرستار بخش دیالیز درمانگاه شفا وابسته به انجمن بیماران کلیوی، هم در همین نشست خبری از توقف واردات داروهای مورد نیاز بیماران کلیوی خبر داد و گفت: «واردات دارو متوقف شده است. برخی بیماران مجبورند از داروهای وارداتی استفاده کنند که به همین دلیل با چالش مواجه شدهاند و سلامت آنها در معرض خطر قرار دارد.»
بهگفتۀ او، توقیف کشتی توسکا (حاوی اقلام و تجهیزات دیالیز) توسط آمریکا، روند درمان و جان بیماران ایرانی را به خطر میاندازد.
از سوی دیگر بهگفتۀ «وحید محلاتی»، رئیس انجمنهای پخش دارو، نهتنها داروهای «برند» و وارداتی اکنون با کمبود مواجهاند که این کمبودها به داروهای تولید داخل نیز رسیده است: «موضوع کمبود داروهای برندهای خاص بیشتر به ماههای گذشته مربوط است و اکنون برخی داروهای تولید داخل هم با کمبود مواجهاند و سازمان غذا و دارو نیز در تلاش است این کمبودهای دارویی را برطرف کند. ارز دارو در ۹ماهۀ نخست سال ۱۴۰۴ تخصیص پیدا نمیکرد و به همین دلیل، شرکتها نمیتوانستند دارو و مواد اولیه مرتبط را وارد کنند؛ هرچند هشدارهای لازم در آن زمان داده شد که در آینده با مشکلاتی مواجه میشویم.»
اولویت سازمان غذا و دارو
اگرچه اقلام دارویی با افزایش شدید قیمتها مواجه شده و از سوی دیگر، نگرانی برای کمبودهای دارویی وجود دارد، بااینحال مسئولان وزارت بهداشت بر رصد چرخۀ تأمین دارو برای پیشگیری از هرگونه اختلال در آن تأکید دارند. «مهدی پیرصالحی»، معاون وزیر بهداشت و رئیس سازمان غذا و دارو، تأکید کرد: «تقویت زنجیره تأمین داخلی، توسعۀ تولیدات دانشبنیان و افزایش ظرفیت انبارش استراتژیک، در دستورکار فوری سازمان غذا و دارو قرار دارد.»
او همچنین بر لزوم نظارت مستمر بر فرایندهای تولید، توزیع و کنترل کیفیت داروهای استراتژیک تأکید کرد و گفت: «اولویت اصلی سازمان غذا و دارو، تضمین دسترسی عادلانه و بهموقع مردم به داروهای مورد نیاز در هر شرایطی است.»
