افزایش دامنه نوسان چه تاثیری بر بورس می‌گذارد؟

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

بورس تهران اعلام کرد از شنبه ۱۶ آبان ۱۴۰۵، دامنه نوسان صندوق‌های سرمایه‌گذاری اهرمی به مثبت و منفی ۶ درصد افزایش می‌یابد؛ تغییری که امکان رشد یا افت بیشتر قیمت این صندوق‌ها را در یک روز معاملاتی فراهم می‌کند.

سرمایه‌گذاری که ۱۰۰ میلیون تومان واحد صندوق اهرمی دارد، پیش از این در یک روز حداکثر با نوسان قیمتی معادل ۴ میلیون تومان در هر جهت روبه‌رو بود؛ اما با دامنه جدید، این رقم به ۶ میلیون تومان می‌رسد. یعنی فرصت کسب سود بیشتر شده، اما احتمال زیان روزانه نیز به همان نسبت افزایش یافته است.

با اجرای تصمیم جدید، دامنه کامل تغییرات مجاز قیمت صندوق‌های اهرمی از ۸ واحد درصد به ۱۲ واحد درصد می‌رسد. این تغییر مربوط به محدوده مجاز نوسان قیمت واحدهای صندوق در بازار است و به معنای افزایش ضریب اهرم یا تغییر مستقیم ترکیب دارایی‌های صندوق‌ها نیست.

صندوق‌های اهرمی با هدف فراهم کردن امکان سرمایه‌گذاری با سطوح متفاوت ریسک و بازده در بورس توسعه یافتند. این صندوق‌ها به دلیل ساختار اهرمی، حساسیت بیشتری به تغییرات بازار سهام دارند و محدودیت دامنه نوسان می‌تواند در دوره‌های افزایش تقاضا یا فشار فروش، روند تعدیل قیمت آن‌ها را طولانی‌تر کند.

موافقان افزایش دامنه نوسان معتقدند این تصمیم می‌تواند به کشف سریع‌تر قیمت و کاهش احتمال تشکیل صف‌های متوالی خرید و فروش کمک کند. در مقابل، نگرانی اصلی درباره سرمایه‌گذاران کم‌تجربه است که ممکن است بدون توجه به ساختار اهرمی صندوق‌ها، صرفاً بر اساس رشد یا افت روزانه قیمت معامله کنند.

دامنه نوسان صندوق‌های اهرمی از ۴± درصد به ۶± درصد افزایش یافته است؛ یعنی سقف مجاز تغییر قیمت در هر جهت ۵۰ درصد بیشتر می‌شود. برای سرمایه‌ای معادل ۱۰۰ میلیون تومان، نوسان مجاز یک‌روزه از ۴ میلیون تومان به ۶ میلیون تومان افزایش می‌یابد؛ البته این ارقام صرفاً ظرفیت تغییر قیمت‌اند، نه سود یا زیان قطعی سرمایه‌گذار.

افزایش دامنه نوسان صندوق‌های اهرمی بخشی از بحث بزرگ‌تر درباره تعادل میان نقدشوندگی، کشف قیمت و کنترل ریسک در بورس است. دامنه محدودتر ممکن است نوسانات روزانه را مهار کند، اما در شرایط عدم تعادل عرضه و تقاضا، تعدیل قیمت را به روزهای بعد منتقل می‌کند. دامنه بازتر نیز در مقابل، سرعت واکنش قیمت‌ها را افزایش می‌دهد.

کارشناس بازار سرمایه حمید گنج خانی در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس می‌گوید که افزایش دامنه اقدامی در جهت کارایی بازار است؛ زیرا قیمت صندوق‌ها می‌تواند سریع‌تر به تغییرات ارزش دارایی‌هایشان واکنش نشان دهد. کارشناس دیگر بازار سرمایه مجتبی دانشی تأکید می‌کند که افزایش دامنه، به‌تنهایی تضمین‌کننده نقدشوندگی نیست و بدون حضور بازارگردان مؤثر و آگاهی سرمایه‌گذاران، ممکن است شدت نوسانات کوتاه‌مدت افزایش یابد.

کارشناسان معتقدند برای بهره‌گیری از مزایای تصمیم جدید، ضروری است بازارگردانی صندوق‌های اهرمی تقویت و اطلاعات مربوط به ارزش خالص دارایی‌ها، فاصله قیمت بازار با ارزش ذاتی و میزان ریسک هر صندوق به‌صورت شفاف منتشر شود. سرمایه‌گذاران نیز باید پیش از معامله، علاوه بر دامنه نوسان ۶ درصدی، ساختار اهرمی و احتمال زیان ناشی از تغییرات بازار را در تصمیم خود لحاظ کنند.