عارف علیه اینترنتِ قطع شده: «اتوبان را به خاطر یک راننده متخلف نمیبندند»
پس از ماهها انتقاد گسترده به محدودیتهای اینترنت و قطع طولانیمدت اتصال بینالملل، حالا یکی از صریحترین مواضع دولتی علیه این سیاستها از درون همان ساختاری مطرح شده که پیشتر تصمیم به تداوم محدودیتها را تایید کرده بود.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
پس از ماهها انتقاد گسترده به محدودیتهای اینترنت و قطع طولانیمدت اتصال بینالملل، حالا یکی از صریحترین مواضع دولتی علیه این سیاستها از درون همان ساختاری مطرح شده که پیشتر تصمیم به تداوم محدودیتها را تایید کرده بود. محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، در چهارمین جلسه «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» با انتقاد از «رفتارهای سلیقهای» در حوزه اینترنت، هشدار داد که ادامه این روند، کشور را از ظرفیت علمی و فناوری خود محروم میکند.
اهمیت این اظهارات از آنجا بیشتر میشود که همین ستاد، در هفتههای گذشته به یکی از مراکز اصلی تصمیمگیری درباره وضعیت اینترنت کشور تبدیل شده و حالا هم طبق اولین مصوبه آن، اتصال اینترنت بینالملل که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ با قطعی و اختلال جدی مواجه شده بود، قرار است تا اخر هفته براساس شنیدهها متصل شود.
عارف در این جلسه که با حضور اعضای ستاد برگزار شد، تاکید کرد رئیسجمهور از اختیارات خود بهعنوان رئیس دولت، رئیس شورای عالی امنیت ملی، شورای عالی فضای مجازی و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای تشکیل این ستاد استفاده کرده و به همین دلیل، این نهاد هم جایگاه دولتی دارد و هم در سطح شورای عالی امنیت ملی تعریف میشود.
اما بخش اصلی سخنان او متوجه سیاستهای محدودکننده اینترنت بود؛ جایی که با لحنی انتقادی گفت: «برای این جوانان دانشمند، مستعد و وطندوست چه کردهایم؟ آیا فکر کردهایم این جوانان با بسته شدن اینترنت قادر به انجام چه کاری هستند؟»
او با اشاره به ظرفیت علمی و انسانی کشور گفت ایران از نظر نیروی انسانی و توان علمی مشکلی ندارد اما «رفتارهای سلیقهای» در حوزه اینترنت باعث شده کشور از این فرصت محروم بماند.
معاون اول رئیسجمهور در ادامه، یکی از صریحترین تشبیههای مقامهای دولتی درباره سیاست فیلترینگ و محدودسازی اینترنت را مطرح کرد: «در کجای دنیا اگر یک کامیون در یک اتوبان تخلف کند، اتوبان را مسدود میکنند؟ کاری که ما با اینترنت میکنیم مثل این است که به جای برخورد با راننده متخلف، کل مسیر اتوبان را روی همه خودروها ببندیم.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که طی ماههای گذشته، محدودیت اینترنت در ایران با استناد به مسائل امنیتی، حملات سایبری و شرایط جنگی توجیه شده است. مقامهای ارتباطی و امنیتی بارها اعلام کردهاند در جریان «جنگ رمضان» و حوادث پس از آن، کشور هدف صدها حمله سایبری قرار گرفته و محدودسازی ارتباطات بینالملل بخشی از راهبرد مقابله با این حملات بوده است.
با این حال، منتقدان این سیاستها معتقدند قطع یا محدودسازی اینترنت، بیش از آنکه به افزایش امنیت کمک کند، زیرساخت اقتصاد دیجیتال، فعالیت شرکتهای دانشبنیان، دسترسی دانشگاهیان به منابع علمی و اعتماد عمومی را هدف قرار داده است.
عارف نیز در بخشی دیگر از سخنانش، به همین مسئله اشاره کرد و گفت: «اگر در امنیت سایبری کوتاهی کردهایم و به خاطر موازیکاری، کمکاری و سهلانگاری دچار مشکل شدهایم، نباید زندگی مردم، شرکتهای دانشبنیان و کسبوکارها را دچار مشکل کنیم.»
او همچنین با اشاره به مشکلات دانشجویان برای دسترسی به اینترنت گفت: «چرا باید کاری کنیم که یک دانشجو برای کار علمیاش التماس کند اینترنتش را باز کنند؟»
معاون اول رئیسجمهور تاکید کرد که نمیتوان از یکسو شعار حمایت از مردم و توسعه فناوری داد و از سوی دیگر با بستن اینترنت، سرمایه اجتماعی و فرصت رشد علمی و فناوری کشور را از بین برد.
در پایان این جلسه، ستاد ساماندهی و راهبری فضای مجازی مصوباتی درباره اینترنت و تشکیل کارگروههای تخصصی زیرمجموعه این ستاد تصویب کرد؛ مصوباتی که قرار است برای تایید نهایی به رئیسجمهور ارسال شود.
با وجود این، هنوز مشخص نیست انتقادهای کمسابقه عارف تا چه اندازه میتواند بر سیاستهای محدودکننده اینترنت اثر بگذارد؛ بهویژه در شرایطی که اینترنت بینالملل از ۹ اسفند سال گذشته تاکنون با محدودیتهای شدید مواجه بوده و بخش بزرگی از اقتصاد دیجیتال کشور همچنان در وضعیت نیمهتعطیل قرار دارد.
