گسترش جنگ در خلیج فارس چگونه زیرساخت‌های اقتصاد دیجیتال را هم درگیر کرد؟

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

جنگی که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ میان ایران و ائتلاف آمریکا و اسرائیل آغاز شد، خیلی زود از مرزهای نظامی فراتر رفت و به زیرساخت‌های اقتصاد دیجیتال در کشورهای همسایه هم رسید. در حالی که درگیری‌ها به خلیج فارس کشیده شده و ایران از حمله به پایگاه‌های آمریکایی در کشورهای منطقه خبر داده، گزارش‌های رسانه‌های بین‌المللی نشان می‌دهد که برخی از بزرگ‌ترین شرکت‌های فناوری جهان نیز ناخواسته وارد این میدان شده‌اند؛ از آسیب دیدن دیتاسنترهای ابری آمازون در امارات و بحرین گرفته تا تعطیلی دفاتر شرکت‌های فناوری در دبی و برنامه‌های اضطراری برای تخلیه کارکنان شرکت‌هایی مانند گوگل و انویدیا. اتفاقی که به گفته تحلیلگران می‌تواند نقطه عطفی در تاریخ جنگ‌های مدرن باشد؛ جایی که زیرساخت‌های اینترنت و اقتصاد دیجیتال نیز به بخشی از میدان نبرد تبدیل می‌شوند.

آمازون؛ وقتی جنگ به قلب زیرساخت ابری رسید

بزرگ‌ترین اثر مستقیم جنگ بر صنعت فناوری تا اینجا متوجه زیرساخت‌های ابری آمازون بوده است. گزارش خبرگزاری رویترز نشان می‌دهد که چند دیتاسنتر متعلق به سرویس ابری Amazon Web Services در امارات متحده عربی و بحرین در جریان حملات پهپادی ایران آسیب دیده‌اند؛ حملاتی که باعث آتش‌سوزی، اختلال در سیستم‌های برق و مشکلات جدی در زیرساخت‌های خنک‌کننده این مراکز داده شده است.

این دیتاسنترها بخشی از شبکه جهانی AWS هستند؛ شبکه‌ای که بسیاری از خدمات اینترنتی، پلتفرم‌های مالی، شرکت‌های استارت‌آپی و حتی زیرساخت‌های دولتی بر بستر آن اجرا می‌شوند. به همین دلیل اختلال در این مراکز تنها به یک شرکت محدود نمی‌شود و می‌تواند طیفی از خدمات آنلاین در منطقه را تحت تأثیر قرار دهد.

بر اساس گزارش‌ها، آمازون پس از این حملات مجبور شده بخشی از بار پردازشی سرورها را به دیگر مناطق ابری منتقل کند تا از ادامه اختلال در خدمات جلوگیری کند. همزمان برخی دفاتر منطقه‌ای این شرکت نیز فعالیت خود را محدود کرده و کارکنان به دورکاری منتقل شده‌اند. تحلیلگران حوزه فناوری می‌گویند این نخستین بار است که زیرساخت فیزیکی یک شرکت بزرگ فناوری در چنین سطحی در یک درگیری نظامی هدف قرار می‌گیرد؛ رخدادی که می‌تواند نگاه صنعت فناوری به امنیت دیتاسنترها را تغییر دهد.

گوگل؛ بحران کارکنان در قلب هاب فناوری خاورمیانه

در حالی که زیرساخت‌های فنی گوگل به طور مستقیم هدف حمله قرار نگرفته، اما فعالیت‌های منطقه‌ای این شرکت نیز از گسترش درگیری‌ها بی‌تأثیر نبوده است. همزمان با بسته شدن بخشی از حریم هوایی خلیج فارس و لغو گسترده پروازها، گزارش‌هایی منتشر شد که نشان می‌داد تعدادی از کارکنان این شرکت در دبی گرفتار شده‌اند و امکان خروج فوری از منطقه را ندارند.

دبی در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین مراکز فعالیت شرکت‌های فناوری در خاورمیانه تبدیل شده و بسیاری از شرکت‌های بزرگ، دفاتر منطقه‌ای خود را در این شهر مستقر کرده‌اند. همین موضوع باعث شده که هرگونه بحران امنیتی در خلیج فارس به سرعت فعالیت این شرکت‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.

گوگل در واکنش به شرایط جنگی اعلام کرده تمرکز اصلی خود را بر امنیت کارکنان گذاشته و برنامه‌هایی برای انتقال برخی فعالیت‌ها به دفاتر دیگر در اروپا و آسیا در نظر گرفته است. طبق گزارش وال استریت ژورنال گوگل برای تخلیه بیش از هزار نفر از کارمندان و خانواده‌هایشان از دبی با شروع جنگ برنامه‌ریزی کرده بود.چنین اقداماتی نشان می‌دهد که حتی اگر زیرساخت‌های فنی شرکت‌ها هدف مستقیم حمله قرار نگیرند، شرایط جنگی می‌تواند زنجیره عملیاتی آنها را دچار اختلال کند. 

انویدیا؛ تعطیلی موقت در دبی

شرکت انویدیا، یکی از مهم‌ترین بازیگران صنعت هوش مصنوعی و تولیدکننده تراشه‌های پیشرفته، نیز از تبعات جنگ در خلیج فارس در امان نمانده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که این شرکت در پی افزایش تنش‌های منطقه‌ای، دفتر خود در دبی را به طور موقت تعطیل کرده و کارکنان را به دورکاری فرستاده است. این تصمیم در حالی گرفته شد که طبق گزارش تایمز هندی، انویدیا هم‌زمان بیش از شش هزار کارمند در اسرائیل دارد و به همین دلیل بخش بزرگی از عملیات منطقه‌ای این شرکت تحت تأثیر شرایط جنگی قرار گرفته است. تحلیلگران می‌گویند تعطیلی دفتر دبی بیشتر با هدف حفظ امنیت کارکنان و جلوگیری از اختلال در زنجیره تأمین فناوری انجام شده است.

اهمیت این تصمیم زمانی روشن‌تر می‌شود که بدانیم خاورمیانه در سال‌های اخیر به یکی از بازارهای مهم برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی تبدیل شده است. دولت‌های منطقه، به ویژه امارات و عربستان، سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای برای تبدیل شدن به قطب جهانی هوش مصنوعی انجام داده‌اند و شرکت‌هایی مانند انویدیا نیز نقش مهمی در این پروژه‌ها دارند. توقف موقت فعالیت این شرکت‌ها می‌تواند بخشی از این برنامه‌های بلندپروازانه را با تأخیر مواجه کند.

خلیج فارس؛ هاب جدید دیتاسنترهای جهان

اتفاقاتی که در روزهای اخیر رخ داده تنها به چند شرکت محدود نمی‌شود. طی یک دهه گذشته، کشورهای خلیج فارس به سرعت در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین مراکز زیرساخت دیجیتال در جهان بوده‌اند.

امارات، عربستان و بحرین میلیاردها دلار برای جذب سرمایه‌گذاری شرکت‌های فناوری هزینه کرده‌اند. آمازون، مایکروسافت، اوراکل و چند شرکت دیگر در این منطقه دیتاسنترهای بزرگی ساخته‌اند و بسیاری از خدمات ابری برای بازار خاورمیانه از همین مراکز ارائه می‌شود.

اما حمله به دیتاسنترهای AWS این پرسش را مطرح کرده است که آیا چنین زیرساخت‌هایی در منطقه‌ای پرتنش مانند خلیج فارس می‌توانند در بلندمدت امن باقی بمانند یا نه. برخی تحلیلگران معتقدند ادامه درگیری‌ها ممکن است شرکت‌های فناوری را به بازنگری در استراتژی جغرافیایی دیتاسنترهایشان وادار کند.

خسارت‌های جنگ برای صنعت فناوری

برآورد دقیق خسارت‌های واردشده به شرکت‌های فناوری هنوز منتشر نشده، اما گزارش‌های اولیه چند پیامد مهم را نشان می‌دهد. آسیب فیزیکی به مراکز داده، هزینه‌های تعمیر زیرساخت‌ها و انتقال اضطراری داده‌ها از جمله مهم‌ترین خسارت‌های مستقیم این حملات به شمار می‌روند.

از سوی دیگر، تعطیلی دفاتر منطقه‌ای و انتقال کارکنان نیز هزینه‌های عملیاتی قابل توجهی برای شرکت‌ها ایجاد کرده است. در چنین شرایطی شرکت‌ها مجبورند منابع مالی و لجستیکی بیشتری برای امنیت زیرساخت‌ها، جابه‌جایی نیروها و تداوم خدمات اختصاص دهند.

اختلال در خدمات ابری نیز یکی دیگر از پیامدهای مهم این درگیری‌هاست؛ اختلالی که می‌تواند شرکت‌های مشتری این سرویس‌ها را نیز تحت تأثیر قرار دهد و دامنه خسارت‌ها را از صنعت فناوری فراتر ببرد.

آینده‌ای که زیرساخت‌های اینترنت را آسیب‌پذیرتر نشان می‌دهد

ادامه جنگ در خلیج فارس می‌تواند پیامدهای بلندمدتی برای صنعت فناوری جهان داشته باشد. یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها احتمال تبدیل شدن دیتاسنترها و زیرساخت‌های اینترنتی به اهداف بالقوه در درگیری‌های نظامی است.

برخی تحلیلگران معتقدند اگر تنش‌ها در منطقه ادامه پیدا کند، شرکت‌های فناوری ممکن است به سمت ایجاد مراکز داده در مناطق امن‌تر حرکت کنند یا سرمایه‌گذاری در خاورمیانه را با احتیاط بیشتری دنبال کنند. از سوی دیگر، موضوع حفاظت فیزیکی از دیتاسنترها نیز اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد؛ به طوری که حتی بحث‌هایی درباره نیاز به سیستم‌های دفاعی پیشرفته برای محافظت از چنین زیرساخت‌هایی مطرح شده است.

در نهایت، آنچه در روزهای اخیر در خلیج فارس رخ داده یک واقعیت تازه را به صنعت فناوری یادآوری می‌کند: زیرساخت‌هایی که اقتصاد دیجیتال جهان بر آنها تکیه دارد، برخلاف تصور رایج، کاملاً مجازی نیستند. این زیرساخت‌ها روی زمین ساخته شده‌اند؛ در ساختمان‌هایی پر از سرور و کابل که در صورت وقوع جنگ، می‌توانند به همان اندازه پالایشگاه‌ها و بنادر در معرض خطر قرار بگیرند.

شاید به همین دلیل است که برخی تحلیلگران معتقدند جنگ جاری می‌تواند آغاز دوره‌ای تازه باشد؛ دوره‌ای که در آن رقابت‌های ژئوپلیتیک نه فقط در میدان‌های نظامی، بلکه در قلب زیرساخت‌های اینترنت و اقتصاد دیجیتال جهان نیز جریان خواهد داشت.

آخرین اخبار فناوری را از طریق این لینک پیگیری کنید.