میناماتا
بابک زمانی-نورولوژیست
میناماتا نام دهکدهای است در ژاپن. در کنار این دهکده از سالها پیش یک کارخانه صنعتی بزرگ تأسیس شده بود که محصولات صنعتی زیادی تولید میکرد. فضولات کارخانه با وجود تلاشهای زیاد برای تسویه آن حاوی مقادیر زیادی جیوه بود که در بدن ماهیهایی که غذای اصلی ساکنان دهکده را تشکیل میداد جذب میشد و اکثریت بیماران دهکده بهطور مزمن دچار مسمومیت با جیوه میشدند که عوارض عصبی شدیدی روی مغز و نخاع و بهویژه مخچه میگذاشت. بیماری میناماتا یک بیماری شناختهشده در مغز و اعصاب است. بهانه این یادداشت اما فیلم زیبایی است که اخیرا براساس این واقعه با بازی خیرهکننده «جانی دپ»، کارگردانی ماهرانه و با تلفیقی زیبا از فیلمها و عکسهای واقعی ساخته شده و در پلتفرمهای ایرانی نمایش با دوبلهای قابلقبول هم در دسترس است. فیلم مثل یک اثر هنری واقعی در لایههای مختلف، زیباییها، استفادهها و تأملات خاصی را در بردارد.
- در اولین نگاه معلوم میشود که علائم بیماری میناماتا در بیماران متعدد زیر نظر تیم نورولوژیست فوقتخصص اختلالات حرکتی به گروهی از هنرپیشگان ورزیده بهخوبی آموزش داده شده، چنانکه فیلم برای یک دانشجوی پزشکی یا حتی دستیار تخصصی مغز و اعصاب هم ارزش آموزشی دارد. علائمی مثل دیستونی ترمور اتاکسی و... با دقت و به زیبایی نشان داده شدهاند بهعلاوه علائم جانی دپ که بهعنوان یک الکلی بسیار خوب از پس نقشش برآمده است.
- ارتباط نزدیک سینماگران و پزشکان نکته قابل تأمل دیگر این فیلم است. یک کارگردان ایرانی ممکن بود فیلم این واقعه را بسازد، ولی حتی با یک تلفن از یک متخصص مغز و اعصاب هم علائم این بیماری را نپرسد و فقط ذهنیات خود را فیلم کند.
- پیام بعدی فیلم مشارکت اجتماعی است. اهالی ده یک کمپین طولانی را برای احقاق حقوق خود دنبال میکنند که مسالمتآمیز، حقوقی و مبتنی بر جلب نظر افکار عمومی مردم و مسئولان است. ناکامیهای مقطعی آنها را ناامید نمیکند. ارزش افکار عمومی آنقدر در ذهن آنها برجسته شده که یکی از بهترین عکاسان هنری دنیا (جانی دپ) را به کار میگیرند و در میناماتا یک استودیوی عکاسی تخصصی برای او میسازند. چنین کمپینی در کشور ما بهطور طولانی معمولا تداوم نمییابد، ما طرفدار لابی غیرقانونی و اگر نشد رفتارهای تند مقطعی هستیم و ارزش استفاده از محملهای قانونی و تقویت آنها از این طریق را درنمییابیم. - مسئولیت مقامات در برابر سلامت بیماران موضوع مهم بعدی است که موضوع روز ما هم هست. کارخانه صنعتی «سوجو» یکی از مهمترین صنایع ژاپن است که تولیدات خیلی مهمی دارد. این تولیدات به قیمت خطرات زیستمحیطی در ژاپن به دست آیند و احساسات ژاپنیها را میآزارد. به گمان آنها طبیعت، سلامت و وجود ژاپن دارد تحت تأثیر تکنولوژی قرار میگیرد. رئیس کمپانی نماینده نیروهای تکنولوژیک مدرنی است که دارند به تن و طبیعت این وجود مقدس (ژاپن) آسیب میرسانند. مقاومت
کارخانه و سیستم حکومتی ژاپن دقیقا بهخاطر نپذیرفتن چنین نقش کلی است. دولت ژاپن پس از شکست در جنگ، پیشرفتهای تکنولوژیک را در سرفصل اهداف خود قرار داده و احساسات ملی ژاپن گاه واکنشهای تندی (مثل خودکشی ژاپنی نویسنده بزرگ یوکیو میشیما در صبحگاه پادگان توکیو) نشان داده است؛ بنابراین در این مورد مشخص هم کوتاه نمیآید چون جریان تکنولوژیک تمام ژاپن تحت تأثیر قرار خواهد گرفت. پس کمپینی جدی ابتدا در منطقه و سپس تمام ژاپن درمیگیرد. اینکه تأثیرات منفی تصمیمات سیاستمداران بر سلامت شهروندان چه مجازاتی در پی خواهد داشت، موضوع این کمپین است و مسئله مهم امروز ما هم. تصمیمهای متعدد و پرخطای وزارت بهداشت بهویژه تعلل در واکسیناسیون سراسری بالاخره روزی باید پروندهاش گشوده شود. حتی اگر تنها نتیجهاش این باشد که مثل سکانس پایانی میناماتا یک نفر چهار زانو روی میز بزرگ دفتر کار بزرگ آن وزیر معروف بنشیند و از فاصله بسیار نزدیک به چشمان او خیره شود و شرح رنجی را که عزیزش تا زمان مرگ از تب و لرزهای وحشتناک تا خفگی طولانی زیر دستگاه تحمل کرد لحظهبهلحظه برایش توصیف کند و او تنها بشنود و بشنود. همین!
میناماتا نام دهکدهای است در ژاپن. در کنار این دهکده از سالها پیش یک کارخانه صنعتی بزرگ تأسیس شده بود که محصولات صنعتی زیادی تولید میکرد. فضولات کارخانه با وجود تلاشهای زیاد برای تسویه آن حاوی مقادیر زیادی جیوه بود که در بدن ماهیهایی که غذای اصلی ساکنان دهکده را تشکیل میداد جذب میشد و اکثریت بیماران دهکده بهطور مزمن دچار مسمومیت با جیوه میشدند که عوارض عصبی شدیدی روی مغز و نخاع و بهویژه مخچه میگذاشت. بیماری میناماتا یک بیماری شناختهشده در مغز و اعصاب است. بهانه این یادداشت اما فیلم زیبایی است که اخیرا براساس این واقعه با بازی خیرهکننده «جانی دپ»، کارگردانی ماهرانه و با تلفیقی زیبا از فیلمها و عکسهای واقعی ساخته شده و در پلتفرمهای ایرانی نمایش با دوبلهای قابلقبول هم در دسترس است. فیلم مثل یک اثر هنری واقعی در لایههای مختلف، زیباییها، استفادهها و تأملات خاصی را در بردارد.
- در اولین نگاه معلوم میشود که علائم بیماری میناماتا در بیماران متعدد زیر نظر تیم نورولوژیست فوقتخصص اختلالات حرکتی به گروهی از هنرپیشگان ورزیده بهخوبی آموزش داده شده، چنانکه فیلم برای یک دانشجوی پزشکی یا حتی دستیار تخصصی مغز و اعصاب هم ارزش آموزشی دارد. علائمی مثل دیستونی ترمور اتاکسی و... با دقت و به زیبایی نشان داده شدهاند بهعلاوه علائم جانی دپ که بهعنوان یک الکلی بسیار خوب از پس نقشش برآمده است.
- ارتباط نزدیک سینماگران و پزشکان نکته قابل تأمل دیگر این فیلم است. یک کارگردان ایرانی ممکن بود فیلم این واقعه را بسازد، ولی حتی با یک تلفن از یک متخصص مغز و اعصاب هم علائم این بیماری را نپرسد و فقط ذهنیات خود را فیلم کند.
- پیام بعدی فیلم مشارکت اجتماعی است. اهالی ده یک کمپین طولانی را برای احقاق حقوق خود دنبال میکنند که مسالمتآمیز، حقوقی و مبتنی بر جلب نظر افکار عمومی مردم و مسئولان است. ناکامیهای مقطعی آنها را ناامید نمیکند. ارزش افکار عمومی آنقدر در ذهن آنها برجسته شده که یکی از بهترین عکاسان هنری دنیا (جانی دپ) را به کار میگیرند و در میناماتا یک استودیوی عکاسی تخصصی برای او میسازند. چنین کمپینی در کشور ما بهطور طولانی معمولا تداوم نمییابد، ما طرفدار لابی غیرقانونی و اگر نشد رفتارهای تند مقطعی هستیم و ارزش استفاده از محملهای قانونی و تقویت آنها از این طریق را درنمییابیم. - مسئولیت مقامات در برابر سلامت بیماران موضوع مهم بعدی است که موضوع روز ما هم هست. کارخانه صنعتی «سوجو» یکی از مهمترین صنایع ژاپن است که تولیدات خیلی مهمی دارد. این تولیدات به قیمت خطرات زیستمحیطی در ژاپن به دست آیند و احساسات ژاپنیها را میآزارد. به گمان آنها طبیعت، سلامت و وجود ژاپن دارد تحت تأثیر تکنولوژی قرار میگیرد. رئیس کمپانی نماینده نیروهای تکنولوژیک مدرنی است که دارند به تن و طبیعت این وجود مقدس (ژاپن) آسیب میرسانند. مقاومت
کارخانه و سیستم حکومتی ژاپن دقیقا بهخاطر نپذیرفتن چنین نقش کلی است. دولت ژاپن پس از شکست در جنگ، پیشرفتهای تکنولوژیک را در سرفصل اهداف خود قرار داده و احساسات ملی ژاپن گاه واکنشهای تندی (مثل خودکشی ژاپنی نویسنده بزرگ یوکیو میشیما در صبحگاه پادگان توکیو) نشان داده است؛ بنابراین در این مورد مشخص هم کوتاه نمیآید چون جریان تکنولوژیک تمام ژاپن تحت تأثیر قرار خواهد گرفت. پس کمپینی جدی ابتدا در منطقه و سپس تمام ژاپن درمیگیرد. اینکه تأثیرات منفی تصمیمات سیاستمداران بر سلامت شهروندان چه مجازاتی در پی خواهد داشت، موضوع این کمپین است و مسئله مهم امروز ما هم. تصمیمهای متعدد و پرخطای وزارت بهداشت بهویژه تعلل در واکسیناسیون سراسری بالاخره روزی باید پروندهاش گشوده شود. حتی اگر تنها نتیجهاش این باشد که مثل سکانس پایانی میناماتا یک نفر چهار زانو روی میز بزرگ دفتر کار بزرگ آن وزیر معروف بنشیند و از فاصله بسیار نزدیک به چشمان او خیره شود و شرح رنجی را که عزیزش تا زمان مرگ از تب و لرزهای وحشتناک تا خفگی طولانی زیر دستگاه تحمل کرد لحظهبهلحظه برایش توصیف کند و او تنها بشنود و بشنود. همین!
