دردسر «سوسک‌»ها برای مودی

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

روز یکشنبه سه رهبر جنبش سوسک‌ها به‌طور مشروط از زندان دهلی آزاد شدند. این اتفاق پس از آن رخ داد که رهبران جوان و تحصیل‌کرده جنبش سوسک‌ها به دلیل حمایت از اعتراضات علیه دولت، به همراه هزاران نفر دیگر دستگیر شده بودند.

بنا بر آنچه وکلا اعلام کرده‌اند آبیجیت دیپکه و دو نفر دیگر از رهبران این جنبش به شرط آنکه به مدت یک سال نظم عمومی را مختل نکنند، آزاد شده‌اند. جنبش اعتراضی نسل «زد» در هند خواستار اصلاحات انتخاباتی و استعفای رئیس کمیسیون انتخابات شده است. در مقابل دولت با بستن مسیرها، تعطیلی ایستگاه‌های مترو و استقرار گسترده نیروهای امنیتی برای مهار تظاهرات آماده شد‌. در هند معترضان خواستار اصلاحات انتخاباتی و استعفای گیانش کومار، کمیسر ارشد انتخابات‌ هستند. آنها او را به دستکاری فهرست‌های انتخاباتی متهم می‌کنند. کمیسیون انتخابات این اتهام‌ها را رد کرده و کومار نیز تاکنون به درخواست‌ها برای استعفای خود واکنشی نشان نداده است. این اعتراضات تنها چند ماه پس از آن برگزار می‌شود که این جنبش در ماه جولای هزاران جوان را به خیابان‌های دهلی کشاند. آن تظاهرات با درگیری‌های خشونت‌آمیز میان معترضان و پلیس همراه شد و در نهایت به استعفای وزیر آموزش هند انجامید. روز شنبه آبجیت دیپکه، بنیان‌گذار حزب جاناتا سوسک (CJP)، اعلام کرد که این گروه صبح شنبه، تحت هر شرایطی، به سمت منطقه جانتار مانتار راهپیمایی خواهد کرد.

در مرکز این مناقشه، طرح بحث‌برانگیز بازبینی فهرست‌های انتخاباتی هند قرار دارد؛ طرحی با عنوان بازبینی ویژه و فشرده (SIR) که اجرای آن از سال گذشته آغاز شده است. کمیسیون انتخابات هند می‌گوید هدف از اجرای این طرح، حذف نام‌های تکراری و افرادی است که واجد شرایط رأی‌دادن نیستند. بر اساس اعلام این نهاد، تاکنون نام ۱۳۰ میلیون نفر از فهرست رأی‌دهندگان حذف شده است. اما احزاب مخالف و فعالان مدنی می‌گویند شمار زیادی از افراد حذف‌شده همچنان واجد شرایط رأی‌دادن هستند. آنها همچنین مدعی‌ هستند گیانش کومار، کمیسر ارشد انتخابات، این فرایند را به‌گونه‌ای هدایت می‌کند که در انتخابات به سود حزب بهاراتیا جاناتا (BJP) به رهبری نارندرا مودی تمام شود. حزب حاکم بهاراتیا جاناتا و کمیسیون انتخابات هند هر دو این اتهام‌ها را رد کرده‌اند. در چند روز گذشته، رویارویی احزاب مخالف با کمیسیون انتخابات نیز به مرحله تازه‌ای رسیده است. از روز سه‌شنبه گذشته و به مدت سه روز متوالی، صحنه‌های پرتنشی در دهلی رقم خورد؛ زمانی که پلیس تجمع‌های راهول گاندی، رهبر مخالفان‌ و شماری دیگر از نمایندگان پارلمان را که در اعتراض به این موضوع برگزار شده بود، متفرق کرد. ویدئوهایی که نشان می‌داد پلیس گاندی را به زور سوار اتوبوس می‌کند و مانع خروج او از پنجره اتوبوس می‌شود، به‌سرعت در شبکه‌های اجتماعی فراگیر شدند. پیش از اعتراضات روز شنبه، دهلی‌نو به شهری به‌شدت امنیتی تبدیل شد. ده‌ها هزار نیروی پلیس و شبه‌نظامی در سطح شهر مستقر شدند، حرکت قطارها و متروها متوقف شد و بازارها و خیابان‌های اصلی را مسدود کردند.

از حزب سوسک‌ها چه می‌دانیم؟

حزب جاناتا سوسک یک جنبش طنزآمیز و اعتراضی در فضای مجازی است که سازماندهی اعتراضات اخیر را بر عهده دارد. حزب جاناتا سوسک که نام آن به معنای حزب مردم سوسک است، یک حزب سیاسی ثبت‌شده نیست، بلکه هجو و کاریکاتوری از یک حزب سیاسی به شمار می‌رود. این گروه با وجود تکیه بر خودانتقادی و میم‌های اینترنتی، پرسش‌هایی جدی درباره عملکرد ساختار سیاسی هند مطرح کرده و خود را بازتاب‌دهنده نارضایتی‌های نسل «زد» این کشور معرفی کرده است. جنبشی که از یک شوخی اینترنتی آغاز شد، در ادامه به یکی از بزرگ‌ترین موج‌های اعتراضی هند در بیش از یک دهه گذشته تبدیل شد. حزب جاناتا سوسک در مدت کوتاهی بیش از ۲۰ میلیون دنبال‌کننده در اینستاگرام جذب کرد؛ رقمی که از شمار دنبال‌کنندگان دو جریان سیاسی بزرگ هند، یعنی حزب حاکم بهاراتیا جاناتا (BJP) و کنگره ملی هند، فراتر رفت. حزب جاناتا سوسک در جریان چند هفته اعتراض در تابستان امسال به یک جنبش اعتراضی مهم تبدیل شد. معترضان در آن زمان خواستار اصلاحات در نظام آموزشی بودند. استعفای دارمندرا پرادهان، وزیر آموزش هند، در ماه جولای از سوی این گروه به‌عنوان پیروزی بزرگی تلقی شد و به آنها فرصت داد تا در عرصه سیاسی هند، به‌طور جدی‌تر عرض اندام کنند. کارزار اعتراضات تا حدی به رهبری جنبش «سوسک‌ها» پیش می‌رود؛ حرکتی جوان‌محور که فعالیت خود را در ماه می ‌و در فضای مجازی آغاز کرد و از آن زمان تاکنون در نقاط مختلف هند تظاهرات خیابانی برگزار کرده است. این اعتراضات در میانه سومین دوره نخست‌وزیری نارندرا مودی، چالش سیاسی تازه برای او ایجاد کرده است. تنها چند ماه پیش، تظاهرات مشابهی که حزب سوسک‌ها در هدایت آن نقش داشت، به استعفای وزیر آموزش دولت مودی انجامید. آن اعتراضات در واکنش به افشای سؤالات امتحانی و پرونده‌های مرتبط با فساد در نظام آموزشی برگزار شده بود. در آستانه تظاهرات برنامه‌ریزی‌شده روز شنبه، صدها نفر از هواداران این جنبش روز پنجشنبه در بنگلور، قطب فناوری هند، تجمع کردند. بسیاری از معترضان پلاکاردهایی در دست داشتند که روی آنها نوشته شده بود: هر نامی اهمیت دارد، هر رأیی مهم است و به قتل دموکراسی پایان دهید.

دردسر تازه مودی

آبیجیت دیپکه، رهبر حزب جاناتا سوسک، ساعتی پس از آزادی در روز یکشنبه، نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند را قلدر خواند. دیپکه پس از آزادی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: مودی به‌عنوان نخست‌وزیر، مایه شرمساری هند است. این کشور هرگز بزدل‌تر و قلدرتر از او به خود ندیده است. ساوراو داس، هماهنگ‌کننده مشترک حزب جاناتا سوسک که روز یکشنبه آزاد شد نیز در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: پس از آنکه مودی و آمیت شاه، وزیر کشور هند، دهلی را به دژی نظامی تبدیل کردند و جنگی تمام‌عیار علیه شهروندان خود به راه انداختند، یک چیز کاملا روشن شده است: گیانش کومار در قلب بقای این دولت قرار دارد. او افزود: اما ما، نسل جوان، همچنان خواستار پاسخ‌گویی خواهیم بود. نه اجازه می‌دهیم ما را بترسانند و نه ساکت‌مان می‌کنند. عقب‌نشینی نمی‌کنیم. با تمام توان بازمی‌گردیم. رهبران جنبش جوانان با لحنی قاطع اعلام کرده‌اند که اعتراضات در دهلی‌نو را ادامه خواهند داد. با این حال دستگیری‌ها کماکان در هند به‌ صورت گسترده دیده می‌شود.