بحران‌های کلان سر سفره کارگران

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

کارگران ماهشهر و بندر امام خمینی‌(ره) چندی است با ناامنی شغلی و حضور بی‌قیدوشرط شرکت‌های پیمانکاری خو گرفته‌اند؛ اما از بهار امسال و با بروز تنش‌های منطقه‌ای و ‌جنگ 40روزه‌، مختصات این رنج تغییر کرده و بحران‌های کلان‌ به‌طور مستقیم‌ سفره‌های کارگری را نشانه رفته است. در منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی، مرزبندی اصلی همواره میان نیروهای «رسمی» و کارگران «پیمانکاری» (ارکان ثالث و پروژه‌ای) بوده است. به گزارش ایلنا، بروز آسیب‌ها و توقف‌های مقطعی در برخی مجتمع‌های صنعتی مانند فجر، رجال، کارون و امیرکبیر در جریان حوادث اخیر، همین امنیت لرزان را هم فرو ریخت. با کند‌شدن چرخ تولید در برخی واحدها، نخستین ترکش‌ها به بدنه ضعیف‌تر نیروی کار اصابت کرد؛ پروژه‌ها به حالت تعلیق درآمد، قراردادها معلق شد و گروهی از کارگران ساخت‌وساز و پروژه‌ای‌ بدون دریافت هیچ‌گونه پشتوانه مالی یا سنوات تسویه شدند.

در این میان، شکاف ساختاری عمیقی در رفتارهای مدیریتی منطقه شکل گرفته است. در شرایطی که برخی مجتمع‌های تولیدی صدمه‌دیده کوشیده‌اند بدون تعدیل نیرو و با حفظ پرداختی‌ها، فرایند آواربرداری و بازسازی را پیش ببرند، بخش دیگری از واحدها، وضعیت اضطراری موجود را به بهانه‌ای برای کوچک‌سازی سفره کارگران و فرار از تعهدات کارفرمایی تبدیل کرده‌اند. سرریز بار بحران به دوش نیروی کار در قالب تعدیل‌های ناگهانی، حذف مزایای مزدی و فشار بر نیروهای روزمزد نشان می‌دهد که بخشی از کارگران این منطقه، در روزهای رونق و جهش تولید، سهمی از سودهای کلان ندارند، اما در روزهای افت و ناآرامی، نخستین هزینه‌دهنده به شمار می‌روند.

از سوی دیگر، بار سنگین ایمن‌سازی و اورهال سایت‌های صدمه‌دیده، یکراست بر دوش کارگران افتاده است. داربست‌بندها، فیترها و جوشکارانی که باید در محیطی به مراتب خطرناک‌تر و در میان تأسیسات آسیب‌دیده کار کنند، در بیشتر موارد بدون ثبت «حق خطر مضاعف» یا مزایای شرایط بحران در فیش‌های حقوقی‌شان، به کار گرفته می‌شوند. آنها خسارات ناشی از تنش‌ها را با دست خالی ترمیم می‌کنند، در حالی که در بسیاری از بخش‌ها، پیمانکاران حتی از تأمین تجهیزات ایمنی جدید و متناسب با شرایط پس از تخریب طفره می‌روند و کارگر می‌ماند و داربست‌های لغزان و خطر ریزش. کمی دورتر از فلرهای پتروشیمی، مجتمع بندری بندر امام خمینی‌(ره) قرار دارد که نبض واردات کالاهای اساسی و غلات کشور است. اینجا کارگران با غبار خفه‌کننده ذرت و سویا در سیلوها و خن کشتی‌ها سر‌و‌کار دارند؛ اما با اعمال محدودیت‌های دریانوردی و اختلال در خطوط کشتیرانی، پهلوگیری شناورها به شکل معناداری کاهش یافته است. اگرچه آمارهای رسمی‌ این افت را در قالب ارقام تجارت خارجی توصیف می‌کنند، ولی ترجمه عملی آن روی اسکله، چیزی جز «بیکاری، بلاتکلیفی و انتظار» نیست.