ایالات متحده از نقشه راه ۲۰مادهای برای مدیریت تنش در باریکه غزه پرده برداشت
آزمون دشوار صلح در غزه
ایالات متحده از توافقی کلیدی برای خلع سلاح کامل گروههای نظامی فلسطینی و تشکیل ساختار حاکمیتی جدید در نوار غزه پرده برداشت. این نقشه راه پیچیده با تردید مقامات تلآویو و موافقت مشروط حماس روبهرو شده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروثسوشال، از نهاییشدن یک توافق استراتژیک با هدف خلع سلاح کامل حماس و سایر گروههای مسلح در نوار غزه خبر داد.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
شرق: ایالات متحده از توافقی کلیدی برای خلع سلاح کامل گروههای نظامی فلسطینی و تشکیل ساختار حاکمیتی جدید در نوار غزه پرده برداشت. این نقشه راه پیچیده با تردید مقامات تلآویو و موافقت مشروط حماس روبهرو شده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروثسوشال، از نهاییشدن یک توافق استراتژیک با هدف خلع سلاح کامل حماس و سایر گروههای مسلح در نوار غزه خبر داد. این ابتکار دیپلماتیک که از سوی نهادی تحت عنوان «هیئت صلح» طراحی شده است، بهعنوان یک گام کلیدی و بنایی تاریخی برای ایجاد یک دولت جدید فلسطینی در این منطقه بحرانزده معرفی میشود. بر اساس این چارچوب جامع، خلع سلاح شبکههای نظامی طی مراحل بسیار دقیق و کاملا ساختاریافتهای به مرحله اجرا درخواهد آمد. در ازای این اقدام برای خلع سلاح، نیروهای ارتش اسرائیل نیز ملزم خواهند بود به صورت تدریجی از مناطق مستقر در نوار غزه عقبنشینی کنند. این اعلامیه مهم پس از آن به صورت عمومی منتشر شد که منابع مطلع از روند مذاکرات در قاهره به خبرگزاری فرانسه گفتند که جنبش فلسطینی در حال پیشروی به سوی توافقی برای تحویل سلاحهای خود است. با تکمیل روند پیچیده خلع سلاح، یک نیروی تثبیتکننده بینالمللی در کنار یک نیروی پلیس جدید فلسطینی، مسئولیت اصلی تأمین امنیت نوار غزه را بر عهده خواهد گرفت تا اطمینان حاصل شود این منطقه برای ساکنان و همچنین کشورهای همسایهاش امن باقی میماند. مقامات ارشد حماس در گفتوگوی اختصاصی با خبرگزاری فرانسه تأیید کردند که توافق بهدستآمده با اسرائیل، شامل بندهای مشخصی درباره تعیین تکلیف تسلیحات این گروه و همچنین خروج تدریجی نیروهای ارتش اسرائیل از نوار غزه است. با این وجود، اسرائیل تاکنون هیچ بیانیه رسمی و فوری در تأیید این سازوکار منتشر نکرده است که نشان از عمق تردیدها در لایههای تصمیمگیری تلآویو دارد. با این وجود، رئیسجمهور آمریکا در پیام خود ضمن قدردانی ویژه از نقش میانجیگرانه کشورهای مصر، قطر و ترکیه تأکید کرد که با اجرای این توافق، غزه دیگر بهعنوان پایگاهی برای حملات علیه اسرائیل مورد استفاده قرار نخواهد گرفت.
نقشه راه ۲۰مادهای
موضوع بسیار چالشبرانگیز خلع سلاح حماس، همواره یکی از گرههای اصلی و نقاط اختلاف کلیدی در پیشبرد توافق آتشبسی بوده است که از ماه اکتبر سال گذشته میان اسرائیل و این گروه در باریکه غزه جریان دارد. طرح صلح ۲۰مادهای دونالد ترامپ برای مدیریت غزه، اجرای مرحله دوم آتشبس را مستقیما به خلع سلاح کامل حماس و عقبنشینی تدریجی نظامیان اسرائیل از این قلمرو گره زده است. یک منبع دیپلماتیک آگاه در این رابطه به خبرگزاری فرانسه تصریح کرد که این نقشه راه اجرائی، مسیری متوازن و بهشدت عملگرایانه را برای حرکت رو به جلو ارائه میدهد. به گفته این دیپلمات، این چارچوب امنیتی هیچگونه استثنائی برای افراد خاص یا تسلیحات مشخص قائل نمیشود و بر اصل بنیادین و غیرقابل تغییر «یک مرجع قدرت، یک قانون و یک سلاح» استوار است تا از بازتولید ساختارهای گروههای نظامی در آینده جلوگیری کند. این منبع دیپلماتیک در ادامه میافزاید که فرایند مذکور شامل ایجاد روندی سیستماتیک و غیرقابل بازگشت برای نابودی تمامی تونلهای زیرزمینی، زاغههای انبار مهمات و هرگونه تأسیسات مرتبط با تولید سلاح در این منطقه خواهد بود. بر اساس این سند دیپلماتیک، قرار است تمامی تسلیحات سبک و سنگین موجود، تحت کنترل کامل نهادی به نام «کمیته ملی اداره غزه» قرار گیرد. این روند انتقال قدرت و سلاح، با هماهنگی دقیق و پشتیبانی میدانی نیروی تثبیتکننده بینالمللی انجام خواهد شد. نیروی تثبیتکننده بینالمللی یک نهاد جدید محسوب میشود که پیشبینی شده است از سربازان چندملیتی تشکیل شود و تحت نظارت عالی هیئت صلح فعالیت کند. با این حال، اجرای چنین پروتکل سختگیرانهای برای تحویل سلاح، نیازمند یک مکانیسم راستیآزمایی بسیار قدرتمند است تا پایبندی دقیق و عملی هر دو طرف را به تعهداتشان در کف میدان تضمین کند. در همین راستا، منابع آگاه در حماس روز پنجشنبه به خبرگزاری فرانسه اطلاع دادند که این جنبش همچنان در انتظار دریافت پاسخ رسمی اسرائیل به اصلاحاتی است که اخیرا از طریق تیمهای کارشناسی به میانجیگران ارائه داده است. این اصلاحات مستقیما به دو ماده کلیدی در نقشه راه پیشنهادی از سوی هیئت صلح ارتباط پیدا میکند. در بخش مربوط به وضعیت تسلیحات، منبع وابسته به حماس تأیید کرده است که آنها برخی از نکات را از متن اصلی حذف کرده و جایگزینهایی را برای آنها روی میز مذاکره قرار دادهاند. غازی حمد که یکی از مقامات ارشد حماس است، در یک موضعگیری رسانهای به روشنی اعلام کرد که مسئله خلع سلاح این گروه بهطور کامل به عقبنشینی نیروهای اسرائیل از مناطقی که در ماههای گذشته اشغال کردهاند، بستگی دارد. او تأکید کرد که اگر نیروهای اسرائیلی به تعهدات مندرج در توافق عمل نکنند، حماس نیز به نوبه خود هیچیک از مراحل این توافق صلح را در غزه به اجرا نخواهد گذاشت.
تردیدها پشت مرز
اسرائیل بهشدت نسبت به توافق صلح غزه که توسط ترامپ اعلام شد، بدبین است. یک منبع سیاسی اسرائیلی در گفتوگوی اختصاصی با خبرگزاری فرانسه تأکید کرد که معامله پیشنهادی فعلی روی میز، خواستههای امنیتی اسرائیل را به شکل رضایتبخشی تأمین و تضمین نمیکند. این منبع یادآور شد که اسرائیل موضوع خلع سلاح کامل حماس، ازجمله خروج تمامی سلاحها از غزه و غیرنظامیشدن مطلق این نوار را بهعنوان یک پیششرط غیرقابل مذاکره برای هرگونه فرایند سیاسی مطالبه میکند. این موضع نشاندهنده رویکردی بسیار محتاطانه در برابر گروههای مسلح مستقر در مرزهای جنوبی اسرائیل است. نکته قابل تأمل این است که همین منبع فاش کرد در جریان دیدار این هفته میان بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ در واشینگتن، موضوع غزه بههیچوجه مطرح نشده است. یک مقام رسمی دولت آمریکا نیز در مصاحبه با نشریه هیل تأیید کرد که رهبران اسرائیل عمیقا نسبت به این موضوع که حماس واقعا مراحل خلع سلاح را طی کند، با تردید و بیاعتمادی نگاه میکنند. به گفته این مقام ارشد آمریکایی، از آنجا که این توافق یک قرارداد مبتنی بر اعتماد متقابل نیست، در این مرحله از اسرائیلیها خواسته نمیشود که اقدامات پیشدستانه و پرریسکی انجام دهند. این مقام تأکید کرد که این صرفا یک توافق مبتنی بر شرایط عینی است و با پیشرفت امور و تحقق عملی گامها، هر طرف ملزم است تعهداتی را که پذیرفته به دقت دنبال کند.
مذاکرات قاهره
قرار است قاهره به زودی میزبان نشست مهمی برای حضور میانجیگران صلح غزه، شامل هیئتهایی از ایالات متحده، قطر و ترکیه باشد. شبکه خبری القاهره که شبکهای مرتبط با دولت مصر است، بامداد جمعه گزارش داد که این نشست به صورت ویژه برای بحث و تبادل نظر درباره نحوه اجرای مرحله دوم طرح آتشبس غزه برگزار میشود؛ نقشه راهی که حماس و سایر جناحهای فلسطینی به صورت اصولی با چارچوب آن موافقت کردهاند. زمان دقیق برگزاری این نشست دیپلماتیک هنوز مشخص نشده است. با وجود برقراری یک آتشبس اسمی در سطح کلان، مقامات محلی بهداشت گزارش دادند که چرخه خشونتها در مناطق مختلف غزه همچنان با شدت ادامه دارد. بر اساس این گزارشهای میدانی، تنها در روز پنجشنبه دستکم چهار نفر ازجمله دو کودک بر اثر پیامدهای ناشی از حملات اسرائیل جان خود را از دست دادند. دامنه این تنشهای امنیتی تنها به جغرافیای نوار غزه محدود نمیشود و در مناطق کرانه باختری نیز نشانههای ناآرامی در حال افزایش است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
