توافق محرمانه آمریکاو اسرائیل برای خروج مواد هسته ای سوریه ای

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

اکسیوس نوشت: دولت ترامپ با سوریه و اسرائیل به تفاهمی محرمانه دست یافته تا آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مواد هسته‌ای باقی‌مانده در یک سایت مخفی سوریه را خارج کند. این پرونده طی ماه‌ها و پشت درهای بسته، با ترکیبی از تهدید نظامی اسرائیل و دیپلماسی آمریکا دنبال شده و چند هفته پیش به یک راه‌حل رسیده است.

سایت «Site 99» چه بود؟

اسرائیل طی دو سال گذشته این تأسیسات را زیر نظر داشته است. طبق گفته مقام‌های اسرائیلی، دولت بشار اسد بخشی از مواد هسته‌ای مرتبط با پروژه راکتور مخفی الکِبَر (Al-Kibar) را در آنجا نگهداری می‌کرد.

یک مقام آمریکایی گفته این مواد شامل کیک زرد (Yellowcake)، یعنی پودر حاصل از سنگ معدن اورانیوم، بوده است. این ماده می‌تواند در مراحل بعدی چرخه سوخت هسته‌ای فرآوری و غنی‌سازی شود.

همچنین بقایای دیگری از پروژه الکبر در این سایت نگهداری می‌شده است.

با این حال، مقام آمریکایی تأکید کرده که مواد موجود در سایت به‌تنهایی قابل استفاده برای ساخت سلاح هسته‌ای نیستند؛ اما می‌توانند در ساخت یک بمب کثیف مورد استفاده قرار گیرند؛ یعنی ماده منفجره متعارفی که مواد رادیواکتیو را در محیط پراکنده می‌کند.

اسرائیل چه تهدیدی کرده بود؟

طبق گفته دو مقام اسرائیلی، ارتش اسرائیل اندکی پس از سقوط حکومت اسد، ورودی‌های این تأسیسات را بمباران کرد تا مانع دسترسی به آن شود.

سپس برای بیش از یک سال، اسرائیل و آمریکا درباره نحوه برخورد با این سایت مذاکره کردند.

اسرائیل به دولت ترامپ اعلام کرده بود که باقی ماندن مواد هسته‌ای در سایت را تحمل نخواهد کرد و حتی تهدید کرده بود اگر مواد خارج نشوند یا نشانه‌ای از تلاش سوریه برای دسترسی به آنها دیده شود، ممکن است سایت را دوباره هدف قرار دهد.

البته یک مقام آمریکایی گفته اسرائیل هیچ‌گاه واقعاً در آستانه حمله مجدد به سایت قرار نگرفته بود.

نقش دولت جدید سوریه

در نهایت آمریکا و اسرائیل به این نتیجه رسیدند که بهترین راه، جلب موافقت دولت جدید سوریه برای خارج‌کردن مواد است.

وقتی دولت ترامپ موضوع را با حکومت جدید سوریه مطرح کرد، مقام‌های سوری مدعی شدند که اصلاً نمی‌دانستند در این سایت مواد هسته‌ای وجود دارد.

یک مقام آمریکایی گفته: «افراد بسیار کمی در آمریکا، اسرائیل و سوریه از این موضوع اطلاع داشتند.»

به گفته همین مقام، دولت آمریکا اکنون با حکومت پس از اسد رابطه‌ای سازنده برقرار کرده و واشنگتن توانسته از این رابطه برای حل یک بحران بالقوه خطرناک استفاده کند.

ارتباط با الکِبَر

ماجرا به برنامه مخفی هسته‌ای سوریه در دوران اسد برمی‌گردد. این برنامه حول راکتور الکبر شکل گرفته بود که اسرائیل در سال ۲۰۰۷ آن را بمباران و نابود کرد.

با سقوط اسد، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با حکومت جدید سوریه توافق کرد که بتواند از الکبر و چند سایت دیگر مرتبط با فعالیت‌های هسته‌ای گذشته سوریه بازدید کند.