آیا تام باراک مامور عادی‌سازی روابط ترکیه و اسرائیل می‌شود؟

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا روز شنبه ۳۰ ماه مه اعلام کرد که تام باراک سفیر آمریکا، با وجود پایان دوره فعالیت به عنوان فرستاده ویژه به سوریه، به نقش خود در رهبری پرونده‌های سوریه و عراق در دولت دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا ادامه خواهد داد.

روبیو در حساب کاربری خود در ایکس با تمجید  از نقش محوری تام باراک در دوران مسئولیتش نوشت: سفیر باراک به عنوان فرستاده ویژه ما در سوریه نقش ارزشمندی ایفا کرد.

وی افزود: این عنوان پایان خواهد یافت، اما وی به ایفای نقش رهبری در دولت ترامپ، در سوریه و عراق ادامه خواهد داد و تجربه، روابط و درک وی از دستور کار «اول آمریکا» همچنان برای کشور بزرگ ما دستاروردهایی به دنبال خواهد داشت.

اظهارات روبیو بُعدی رسمی به نقش گسترده‌ای که باراک عملا در عراق نیز ایفا می‌کند، داده است. وی در بازه زمانی اخیر در ارتباطات آمریکا با بغداد پس از عدم انتصاب رسمی مارک ساوایا در منصب فرستاده ویژه به عراق، نقش برجسته‌ای داشته است.

روبیو تاکید کرد که باراک عضوی غیرقابل جایگزین در تیم رئیس‌جمهور است، از اعتماد کامل ترامپ برخوردار است و با حمایت کامل وزارت خارجه آمریکا فعالیت می‌کند. او همچنین گفت که ادامه حضور باراک در این مسئولیت‌ها به سود مردم آمریکا خواهد بود. با این حال، روبیو جزئیات بیشتری درباره نقش جدید باراک در پرونده‌های سوریه و عراق ارائه نکرد و همچنین مشخص نساخت چه کسی جانشین او در سمت فرستاده ویژه سوریه خواهد شد.

تام باراک کیست؟

تام باراک یک تاجر، سرمایه‌گذار و سیاستمدار آمریکایی لبنانی‌تبار است و از نزدیک‌ترین افراد به دونالد ترامپ به شمار می‌رود. او پیش‌تر نیز در دوران ریاست‌جمهوری رونالد ریگان سمت‌های مهمی در دولت آمریکا بر عهده داشته است.

رابطه باراک و ترامپ به دهه ۱۹۹۰ میلادی بازمی‌گردد؛ زمانی که باراک بخشی از سهام فروشگاه‌های زنجیره‌ای «الکساندرز» را به ترامپ فروخت و از آن زمان روابط نزدیکی میان آن دو شکل گرفت.

پس از پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴، او تام باراک را برای سمت سفیر آمریکا در ترکیه معرفی کرد و در اواخر آوریل ۲۰۲۵ این انتصاب را تایید کرد.

بر اساس اظهارات مقامات آمریکایی، پایان ماموریت رسمی تام باراک در سوریه به معنای خروج او از سیاست خاورمیانه نیست. او قرار است در قالب مسئولیتی گسترده‌تر، هماهنگی پرونده‌های امنیتی و سیاسی منطقه، به‌ویژه در سوریه و عراق را ادامه دهد و همچنان یکی از چهره‌های تأثیرگذار دولت آمریکا در تحولات خاورمیانه باقی بماند.

باراک که هم‌اکنون سفیر آمریکا در ترکیه است، در ماه مه ۲۰۲۵ هم‌زمان با تلاش‌های دولت ترامپ برای بازنگری در سیاست آمریکا نسبت به سوریه و کاهش یا لغو تحریم‌های دمشق، به عنوان فرستاده ویژه آمریکا در سوریه نیز منصوب شد. این تحولات در شرایطی رخ داد که نقش ترکیه در پرونده سوریه رو به افزایش بود.

اظهارات روبیو به طور رسمی نشان می‌دهد نقش باراک فراتر از پرونده سوریه گسترش یافته و او در عمل در مسائل مربوط به عراق نیز فعالیت می‌کند.

اولویت‌های آمریکا در سوریه چه بود

بر اساس اعلام باراک اولویت‌های واشینگتن در سوریه عبارت‌اند از: تضمین امنیت زندان‌ها و اردوگاه‌های محل نگهداری اعضای داعش، تسهیل گفت‌وگوهای میان قسد و دولت سوریه برای ادغام مسالمت‌آمیز، ادغام سیاسی کردهای سوریه در چارچوب شهروندی کامل سوری.

عادی سازی روابط ترکیه و اسرائیل

منابع دیپلماتیک به روزنامه «المدن» گفته‌اند تام باراک، که پایان مأموریتش به عنوان فرستاده ویژه سوریه توسط مارکو روبیو اعلام شده، در سمت جدیدی برای پیگیری امور منطقه منصوب خواهد شد. این منابع فاش کردند باراک به عنوان هماهنگ‌کننده منطقه‌ای امور صلح و امنیت فعالیت خواهد کرد و مسئولیت پیگیری پرونده‌های منطقه، به‌ویژه سوریه و عراق، و همچنین مسائل میان ترکیه و اسرائیل را بر عهده خواهد داشت. همچنین ممکن است بار دیگر در پرونده لبنان نیز نقش داشته باشد. منابع مذکور توضیح دادند ماموریت او به عنوان فرستاده ویژه سوریه از ابتدا برای مدت مشخص ۱۸۰ روز تعریف شده بود و اکنون این دوره به پایان رسیده است، اما وی به فعالیت‌های خود در منطقه ادامه خواهد داد.

نقش باراک در حمایت از سوریه

تام باراک در ماه مه ۲۰۲۵ به عنوان سفیر آمریکا در ترکیه منصوب شد و هم‌زمان مسئولیت پیگیری پرونده سوریه را نیز به عنوان فرستاده ویژه بر عهده گرفت؛ مسئولیتی که یکی از حساس‌ترین پرونده‌های سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه به شمار می‌رفت.

او در طول دوران فعالیت خود نقش مهمی در ارتباط با طرف‌های منطقه‌ای و بین‌المللی مرتبط با بحران سوریه ایفا کرد و از روابط سیاسی و اقتصادی گسترده خود بهره برد.

باراک در دوران ماموریت خود، یکی از چهره‌های اصلی تغییر رویکرد سیاست آمریکا نسبت به سوریه پس از سقوط حکومت بشار اسد بود.

این تغییرات شامل لغو یا کاهش بخشی از تحریم‌های اعمال‌شده علیه سوریه، حمایت از روند ثبات و بازسازی کشور، هماهنگی با دولت جدید سوریه بود.

اقدامات باراک در سوریه

از جمله اقدامات مهم او می‌توان به کمک به پیشبرد روند کاهش و لغو بخشی از تحریم‌های اقتصادی علیه سوریه، حمایت از روند ثبات و بازسازی کشور، میانجی‌گری برای دستیابی به توافق آتش‌بس میان نیروهای دولتی سوریه و نیروهای کرد و مشارکت در ترتیبات مربوط به ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه (قسد) در ساختار ارتش سوریه اشاره کرد.

باراک معتقد بود شرایط کنونی فرصت ویژه‌ای برای کردهای سوریه فراهم کرده است. به گفته او، ادغام در ساختار دولت جدید سوریه این امکان را به کردها می‌دهد که از حقوق کامل شهروندی برخوردار شوند و به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ملت سوریه به رسمیت شناخته شوند، از تضمین‌های قانونی برای زبان و فرهنگ کردی بهره‌مند شوند و در اداره کشور مشارکت داشته باشند. او گفت این دستاوردها بسیار فراتر از سطح خودمختاری محدودی است که قسد در دوران جنگ داخلی در اختیار داشت.

باراک در طول ماموریتش چندین بار با احمد الشرع، رئیس‌جمهور سوریه، دیدار کرد. او همچنین در سفر به دمشق اعلام کرده بود که کاهش تحریم‌ها به تحقق هدف اصلی آمریکا یعنی شکست دائمی داعش کمک می‌کند و فرصت بهتری برای آینده مردم سوریه فراهم می‌آورد.