ثبت نام ۳۰۰ هزار نفر در سامانه فریلنسرها
بازاری که ۲۰ میلیون نفر از خدماتش استفاده کردهاند، هنوز پشت در تنظیمگری مانده است؛ حکیمجوادی میگوید گستردگی لندتکها از توان تنظیمگری مستقیم نهادهای ناظر جلو زده و راهحل را باید در خودتنظیمگری و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی جستوجو کرد
به گزارش گروه رسانهای شرق،
رئیس سازمان نظام صنفی رایانهای با تأکید بر اینکه نبود چارچوب تنظیمگری به یکی از موانع توسعه کسبوکارهای اقتصاد دیجیتال تبدیل شده است، گفت حدود ۲۰ میلیون نفر از خدمات شرکتهای لندتکی استفاده کردهاند، اما هنوز هیچیک از این شرکتها مجوز مشخصی ندارند. او خودتنظیمگری را یکی از مسیرهای حل این مسئله دانست و در کنار آن، پایداری اینترنت، دسترسی بخش خصوصی به داده و تأمین تجهیزات زیرساختی را از الزامات رشد اقتصاد دیجیتال عنوان کرد.
علی حکیمجوادی، رئیس سازمان نظام صنفی رایانهای کشور، در نشست خبری این سازمان با اشاره به وضعیت تنظیمگری کسبوکارهای لندتکی گفت: «امروز ۲۰ میلیون نفر از این مزایا استفاده کردهاند؛ از شرکتهایی که خدمات لندتک ارائه میکنند سرویس و تسهیلات گرفتهاند، ولی هنوز هیچکدام از این شرکتها مجوز ندارند.» او معتقد است بخشی از مشکلات اقتصاد دیجیتال ایران نه از نبود کسبوکار و تقاضا، بلکه از عقبماندن ساختارهای تنظیمگری نسبت به سرعت شکلگیری بازار ناشی میشود؛ مسئلهای که به گفته او در حوزههایی مانند لندتک، هوش مصنوعی، داده، اینترنت و حتی تأمین تجهیزات زیرساختی قابل مشاهده است.
۲۰ میلیون کاربر لندتک؛ بدون چارچوب مشخص تنظیمگری
حکیمجوادی یکی از موانع توسعه اقتصاد دیجیتال را بلاتکلیفی برخی کسبوکارهایی دانست که با وجود شکلگیری بازار بزرگ برای آنها، هنوز چارچوب تنظیمگری مشخصی ندارند.
او درباره وضعیت لندتکها توضیح داد: «ما در حوزه لندتک و انواع و اقسام طیفهایی که در این حوزه فعالیت میکنند و اتفاقاً خیلی هم تأثیرگذار هستند، طی سالهای گذشته واقعاً دچار مشکلات جدی بودهایم. هنوز هم که من دارم با شما صحبت میکنم، نتوانستهایم برای آنها یک چارچوب مشخص داشته باشیم.»
به گفته او، یکی از راههای برونرفت از این شرایط استفاده از ظرفیت تشکلهای تخصصی و حرکت به سمت خودتنظیمگری است: «ما مطرح کردهایم که آمادگی داریم بهعنوان مجموعهای که میتواند این کار را انجام دهد، خودتنظیمگری را راه بیندازیم. یکی از مسیرهای حل این مشکل در کشور، خودتنظیمگری است.»
او ادامه داد: «دستگاههای نظارتی، بهویژه بانک مرکزی، با توجه به گستردگی این حوزه نمیتوانند تمام این سیستم را مستقیماً تنظیمگری کنند. فکر میکنم اگر در همین حوزه هم از ظرفیت بخش خصوصی حداکثر استفاده شود، میتوانیم سرعت بیشتری بگیریم.»
حکیمجوادی معتقد است رفع چنین موانعی میتواند دستیابی به هدف تعیینشده برای اقتصاد دیجیتال در برنامه هفتم را تسریع کند و حتی امکان عبور از سهم ۱۰ درصدی پیش از پایان برنامه را فراهم آورد.
پایداری اینترنت؛ مطالبهای که هنوز به نتیجه نرسیده است
یکی از محورهای این نشست وضعیت اینترنت و پیشنهاد پیشین نصر برای اختصاص اتصال پایدار به کسبوکارهای دیجیتال بود. حکیمجوادی در پاسخ به پرسش راه پرداخت درباره سرنوشت این پیشنهاد گفت در ماههای گذشته مشکلات متعددی در کیفیت و پایداری ارتباطات وجود داشته و توسعه زیرساخت نتوانسته همپای افزایش تقاضای صنعت حرکت کند.
او گفت: «واقعیت این است که در این مدت اخیر مشکلات زیادی در ارتباط با زیرساختها و کلاً کیفیت داشتیم. میدانم وزارت ارتباطات حداکثر تلاش خودش را میکند، اما طی سالهای گذشته در بحث توسعه زیرساخت عقبماندگی داشتهایم. صنعت هرچه بیشتر توسعه پیدا میکند، نیاز آن هم بیشتر میشود و مطالبات نیز به موازات آن بهمراتب افزایش پیدا میکند.»
به گفته رئیس نصر کشور، در مقاطعی کسبوکارها نزدیک به ۱۴ روز با مشکلات جدی اتصال مواجه بودهاند؛ مسئلهای که بار دیگر اهمیت تعریف سازوکاری برای حفظ ارتباط پایدار کسبوکارهای دیجیتال را نشان داد.
او درباره تجربه محدودیتهای اینترنتی اخیر نیز توضیح داد: «بزرگترین اشکال این است که ما یکمرتبه اینترنت را قطع میکنیم و بعد یکمرتبه آن را روشن میکنیم. این روش خودش مخاطرات زیادی ایجاد میکند.»
حکیمجوادی افزود که متخصصان سازمان نظام صنفی رایانهای در جلسات و مکاتبات مختلف پیشنهاد کردهاند پیش از بازگشایی گسترده اینترنت، فرصتی برای بهروزرسانی زیرساختها و نرمافزارهای امنیتی شرکتها در نظر گرفته شود.
او گفت: «حتی اگر شده چند روز قبل از اینکه تصمیم به باز کردن اینترنت گرفته شود، باید اجازه بدهند مجموعههایی که در حوزه امنیت فعالیت میکنند تجهیزات و نرمافزارهای امنیتی و آنتیویروسها را بهروز کنند. بخش عمدهای از خطرات زمانی ایجاد میشود که مدت زیادی این سیستمها بهروزرسانی نشدهاند.»
رئیس سازمان نظام صنفی رایانهای کشور تأکید کرد تجربه اخیر نشان داده است که قطع اینترنت نمیتواند راهحل دائمی برای مخاطرات امنیتی باشد: «خود دولت هم متوجه شد که صرفاً قطع کردن اینترنت مشکل را حل نمیکند.»
او اضافه کرد کسبوکارهای اینترنتی در شرایطی که بسیاری از فعالیتهای سنتی متوقف شده بودند، همچنان بخشی از نیازهای مردم را تأمین میکردند: «در جایی که حتی بعضی کسبوکارهای سنتی تعطیل کردند و افراد محل کارشان را ترک کردند، سرویسهایی که مبتنی بر پلتفرمهای اینترنتی بودند کار خودشان را انجام میدادند و مردم بسیاری از مایحتاجشان را از این طریق تأمین میکردند. همین نشان میدهد در هر شرایطی لازم است این ارتباط حفظ شود.»
حکیمجوادی همچنین توسعه اینترنت ثابت را یکی از پیشنیازهای کاهش هزینه و افزایش کیفیت دسترسی دانست و گفت سهم پایین اینترنت ثابت باعث شده فشار اصلی مصرف روی شبکه موبایل باقی بماند؛ در شرایطی که اپراتورها نیز از افزایش هزینهها و کاهش صرفه اقتصادی سرمایهگذاری گلایه دارند.
او تأکید کرد اصلاح این وضعیت بدون توسعه جدی زیرساختهای ثابت و سرمایهگذاری مستمر امکانپذیر نیست.
داده؛ «دریایی از ثروت» که از آن استفاده نمیشود
موضوع دیگری که حکیمجوادی بر آن تأکید کرد، دسترسی به داده و اعتماد حاکمیت به بخش خصوصی برای نگهداری و استفاده از اطلاعات بود. او گفت یکی از موانع جدی توسعه اقتصاد دیجیتال، نگاه بسته دستگاههای دولتی به داده است؛ بهگونهای که حتی در داخل یک دستگاه نیز گاهی واحدهای مختلف اطلاعات را با یکدیگر به اشتراک نمیگذارند.
رئیس نصر کشور گفت: «در بخشهایی که بهخصوص در حوزه حاکمیت و دولت هستند، به دلیل موضوع حفظ و نگهداری داده و امنیت، هنوز این نگرش تغییر نکرده که بخش خصوصی هم میتواند امین خیلی خوبی برای مردم باشد؛ نه فقط امین، بلکه میتواند از این داده به شکل صحیح استفاده کند و سرویس و خدمات ارائه دهد.»
او داده را یکی از مهمترین داراییهای بلااستفاده کشور دانست و ادامه داد: «ما الان با یک دریایی از ثروت که همین داده است مواجه هستیم که اصلاً از آن استفاده نمیشود.» به گفته حکیمجوادی، بهرهگیری درست از داده میتواند هم برای دولت، هم برای کسبوکارها و هم برای مردم صرفهجویی و ارزش اقتصادی ایجاد کند، اما سازوکار حقوقی و اجرایی لازم برای آن هنوز شکل نگرفته است.
او گفت: «اگر به یک سازمان دولتی بروید، میبینید هر یک از مسئولان یکسری داده را برای خودش نگه داشته و حتی حاضر نیست آن را در اختیار بخش دیگری از همان مجموعه قرار دهد؛ چون اطمینان ندارد که از این اطلاعات چگونه مراقبت خواهد شد.» حکیمجوادی با اشاره به تجربه دیگر کشورها توضیح داد که موضوع اصلی نباید جلوگیری مطلق از گردش داده باشد، بلکه باید حقوق مالک داده، رضایت او و چارچوب استفاده از اطلاعات تعریف شود.
او گفت: «در بسیاری از کشورهای دنیا قوانین مشخص شده که چگونه از داده مراقبت کنیم، مالک داده چه کسی است و چگونه با رضایت مالک داده از اطلاعات استفاده شود. قطعاً تا زمانی که این اتفاق در کشور ما نیفتد، این مشکل را خواهیم داشت و هر روز هم پیچیدهتر خواهد شد.» به اعتقاد او، حل مسئله حکمرانی داده میتواند «رونق بسیار خوبی» در کسبوکارهای مبتنی بر داده ایجاد کند.
۳۰۰ هزار نفر در سامانه فریلنسرها ثبتنام کردهاند
حکیمجوادی در بخش دیگری از نشست به وضعیت ساماندهی فریلنسرها اشاره کرد و گفت پس از تدوین آییننامه مربوط به فعالیت فریلنسرها، ثبتنام متقاضیان آغاز شده است.
به گفته او، تاکنون بیش از ۳۰۰ هزار نفر در این سامانه ثبتنام کردهاند و فرایند ارزیابی و رتبهبندی آنها آغاز شده است. او با اشاره به برآوردهایی درباره رشد سهم مشاغل فریلنسری در جهان گفت ممکن است در آینده نهچندان دور ۲۵ تا ۳۰ درصد برخی مشاغل در قالب فریلنسری ادامه پیدا کنند؛ بنابراین لازم است موضوعاتی از رتبهبندی و بیمه گرفته تا دریافت تسهیلات بانکی و فعالیت برونمرزی برای این گروه تعیین تکلیف شود.
او همچنین از عملیاتیشدن پایگاه فریلنسری خبر داد و گفت آییننامه این طرح پس از تدوین از سوی سازمان نظام صنفی رایانهای، در اختیار سازمان فناوری اطلاعات قرار گرفت و در کارگروه اقتصاد دیجیتال تصویب و ابلاغ شد.
حملات سایبری؛ انتقال تجربه پس از بحران
حکیمجوادی با اشاره به افزایش حملات سایبری علیه زیرساختهای کشور گفت ایران از معدود کشورهایی است که بیش از ۶ درصد ترافیک شبکه آن به حملات DDoS و سایر حملات سایبری مربوط میشود؛ رقمی که به گفته او «بسیار بالاست». او توضیح داد پس از جنگ، سازمان نظام صنفی رایانهای علاوه بر تأکید بر افزایش آمادگی شرکتها، به مجموعههایی مانند شرکت ارتباطات زیرساخت نیز پیشنهادهایی برای کاهش این حملات ارائه کرده است.
به گفته حکیمجوادی، انتقال تجربه شرکتها و مجموعههایی که درگیر حملات شدهاند و آموزش کاربران در سطوح مختلف نیز از محورهایی است که باید برای افزایش امنیت سایبری دنبال شود.
تعدد متولیان، مانع حکمرانی هوش مصنوعی
حکیمجوادی در پاسخ به بخش دیگری درباره هوش مصنوعی، تعدد نهادهای تصمیمگیر را یکی از مشکلات اصلی حکمرانی فناوری در کشور دانست. او گفت: «ما متولیهای متعددی داریم و این باعث میشود دوبارهکاری و موازیکاری زیاد شود؛ در حالی که کشور منابع زیادی ندارد.»
به اعتقاد او، نقش اصلی دولت باید سیاستگذاری باشد و ورود مستقیم دستگاههای دولتی به اجرا و سرمایهگذاری میتواند به موازیکاری با بخش خصوصی منجر شود. رئیس نصر کشور با اشاره به فعالیت صدها شرکت در حوزه هوش مصنوعی گفت بخش مهمی از ظرفیت تخصصی کشور در شرکتهای کوچک، دانشبنیان و تیمهای متشکل از نیروهای دانشگاهی قرار دارد و باید در سیاستگذاری این حوزه از این ظرفیت استفاده شود.
حکیمجوادی از فعالیت «ستاد ساماندهی هوش مصنوعی» ذیل دفتر معاون اول رئیسجمهور خبر داد و گفت این ستاد موضوع همگرایی دستگاهها را دنبال میکند؛ با این حال، تعدد متولیان هوش مصنوعی همچنان به موازیکاری در این حوزه منجر شده است.
امنیت و هوش مصنوعی در الکامپ پررنگتر میشوند
حکیمجوادی درباره برنامه الکامپ امسال نیز گفت جزئیات نهایی در نشست خبری اختصاصی این نمایشگاه اعلام خواهد شد، اما امنیت و هوش مصنوعی از محورهای پررنگ دوره جدید خواهند بود.
او توضیح داد برای شرکتهای فعال در حوزه امنیت فضای ویژهای در نظر گرفته شده و موضوع انرژی نیز بهعنوان یکی از حوزههای جدید مورد توجه قرار گرفته است. به گفته او، جزئیات بیشتر پس از نهاییشدن ثبتنام شرکتها اعلام خواهد شد.
تجهیزات فناوری اطلاعات دیگر کالای لوکس نیست
یکی دیگر از محورهای این نشست، تأمین تجهیزات زیرساختی فناوری اطلاعات و مشکل تخصیص ارز بود. حکیمجوادی گفت در دورههایی تجهیزات حوزه فناوری اطلاعات در ردیف کالاهای لوکس قرار گرفته بودند و تخصیص ارز به آنها محدود و با تأخیر انجام میشد، اما پس از تجربه اختلالها و آسیبهای زیرساختی، نگاه دولت تا حدی تغییر کرده است.
او گفت اکنون وزارت صمت و بانک مرکزی نیز پذیرفتهاند تجهیزات زیرساختی فناوری اطلاعات کالای ضروری است و باید امکان تأمین آنها فراهم شود. رئیس نصر کشور با این حال تأکید کرد بسیاری از شرکتهای تأمینکننده بیش از یک سال است که در دریافت ارز با مشکل مواجهاند و کاهش تعداد تأمینکنندگان تجهیزات خود میتواند به یک ریسک برای زیرساختهای کشور تبدیل شود.
به گفته او، برآورد نیاز ارزی این حوزه در مقاطعی حدود دو میلیارد دلار بوده که در مقایسه با برخی صنایع دیگر عدد بالایی نیست، اما تأخیر در تأمین آن میتواند مستقیماً توسعه شبکه و حتی امنیت زیرساختها را تحت تأثیر قرار دهد.
در پایان این نشست نیز عباس رمدانی، دبیرکل سازمان نظام صنفی رایانهای کشور، و علی حکیمجوادی، رئیس این سازمان، با تبریک روز خبرنگار، از نقش رسانهها در پیگیری مسائل و مطالبات حوزه فناوری اطلاعات و اقتصاد دیجیتال تقدیر کردند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
