چاله دستمزد

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

دولت در دقیقه ۹۰ سال ۱۴۰۴ نرخ دستمزد کارگران را برای سال آینده مشخص کرد؛ رقمی که گرچه گفته می‌شود با افزایش حدود ۶۰‌درصدی بوده است، اما با ریزش مداوم ارزش ریال، تنها حدود یک‌سوم قدرت خرید کارگران را حفظ می‌کند.

جزئیات دستمزد سال آینده کارگران

شب یکشنبه ۲۴ اسفند سرانجام جلسه نهایی شورای عالی کار برگزار شد؛ نشستی شش‌ساعته با حضور سه وزیر دولت چهاردهم یعنی احمد میدری‌ وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، محمد اتابک وزیر صمت، علی مدنی‌زاده وزیر اقتصاد و نمایندگان جامعه کارگری و کارفرمایی.

در نهایت اعلام شد که خروجی این نشست شش‌ساعته افزایش ۶۰درصدی حداقل حقوق کارگران بوده است. عددی که گفته شد بالاتر از نرخ تورم است و می‌تواند قدرت خرید کارگران را حفظ کند. بررسی جزئیات این مصوبه حاکی از آن بود که حداقل مزد روزانه کارگران از ۳۴۶ هزار و ۳۶۵ تومان در سال ۱۴۰۴ به ۵۵۴ هزار و ۱۸۵ تومان در سال ۱۴۰۵ افزایش یافته و حداقل مزد ماهانه از ۱۰ میلیون و ۳۹۰ هزار و ۹۶۸ تومان در سال ۱۴۰۴ به ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان در سال ۱۴۰۵ رسیده است. همچنین براساس مصوبه این نشست بنا شد که حق اولاد برای هر فرزند از یک میلیون و ۳۹ هزار تومان در سال ۱۴۰۴ به یک میلیون و ۶۶۲ هزار و ۵۵۰ تومان در سال ۱۴۰۵ برسد و پایه سنوات از ۲۸۲ هزار تومان به ۵۰۰ هزار تومان به ازای هر سال خدمت افزایش یابد. همچنین بن کارگری از یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان به دو میلیون و ۲۰۰ هزار تومان رسید. حق مسکن هم از ۹۰۰ هزار تومان به سه میلیون تومان رسید، اما حق تأهل بدون تغییر همان ۵۰۰ هزار تومان ماند. با این حساب، حداقل دریافتی ماهانه یک کارگر متأهل با دو فرزند در سال ۱۴۰۵ به ۲۶ میلیون و ۱۵۰ هزار و ۶۶۰ تومان می‌رسد و حداقل دریافتی ماهانه کارگر متأهل با یک فرزند در سال ۱۴۰۵ مبلغ ۲۴ میلیون و ۴۸۸ هزار و ۱۰۵ تومان تعیین شده است. همچنین حداقل دریافتی کارگران متأهل بدون فرزند در سال آینده ۲۲ میلیون و ۳۲۵ هزار و ۵۰۰ تومان تعیین شده است و حداقل دریافتی کارگران مجرد بدون سابقه کار در سال ۱۴۰۵، ۲۱ میلیون و ۸۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان خواهد بود. البته باید اشاره کرد که رقم سبد معیشت هم ۴۲ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان تعیین شد.

هرچند‌ شورای عالی کار مصوب کرد که رقم دستمزد شش ماه دیگر یعنی در شهریور ماه هم بازنگری شود، اما مسئله اصلی این است که ریزش مداوم ارزش پول ملی، معیشت را برای بسیاری از آحاد جامعه دشوار کرده است؛ گذشته از اینکه بسیاری از کارگران ایرانی قرارداد موقت دارند و نرخ‌های مصوب و سایر حق و حقوق آنان رعایت نمی‌شود. با‌این‌حال، نگاهی به ارزش واقعی دستمزد کارگران نشان می‌دهد‌ افزایش ۶۰‌درصدی دستمزد کارگران هرچند در ظاهر ماجرا اقناع‌کننده به نظر می‌رسد، اما در واقعیت قدرت خرید کارگران به‌طور قابل ملاحظه‌ای کاهش داشته است.

دستمزد واقعی کارگران چقدر است؟

براساس داده‌های آماری دولتی با وجود افزایش ریالی دستمزدها در ۱۴ سال اخیر، «قدرت خرید واقعی» کارگران به دلیل نرخ تورم، فساد انباشته و جهش‌های ارزی روندی به‌شدت نزولی داشته است. اگرچه ارزش سالانه حداقل حقوق که در سال ۱۳۹۰ معادل دو میلیون و ‌۹۱۴ دلار بوده، در شرایط فعلی به رقم ۸۹۲ دلار سقوط کرده است. این آمار گویای این است که ارزش واقعی حقوق و سفره معیشتی کارگران در ابتدای دهه ۹۰، بیش از سه برابر وضعیت فعلی در سال ۱۴۰۴ بوده است. اگر بخواهیم همین ارقام را با قدرت خرید و برابری دلار مقایسه کنیم، بدون توجه به افزایش حداقل مزد، چنانچه بخواهیم قدرت خرید جامعه کار و تولید را در سطح سال ۱۳۹۰ حفظ کنیم، باید ارزش سالانه حداقل مزد ‌چهار هزار و ۱۷۰ دلار یا ۶۰۴ میلیون و ۶۵۰ هزار تومان تعیین شود. این رقم با اعمال نرخ ارزش برابری دلار سال 1390 نسبت به سال 1404 که از سایت برابری دلار (usinflationcalculation.com) استخراج شده، به دست آمده است. در مقایسه با حداقل مزد ماهانه مندرج در قانون بودجه سال ۱۴۰۵ که رقمی معادل ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان‌ یا ۱۸۷ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان در سال بوده، متوجه می‌شویم که دستمزد مصوب حدود ۳۱ درصد حداقل مزد واقعی براساس قدرت خرید خانوار است.

البته باید تأکید کرد که دولت‌های قبلی و فعلی که توجه خاصی به سفره معیشت جامعه کار و تولید ندارند، با اعمال سیاست‌های ناکارآمدی مانند کالا‌برگ به‌جای اعمال واقعی نرخ مزد، همیشه درصدد بوده‌اند نرخ دستمزد را به راحتی سرکوب کنند. این در حالی است که به‌طور مشخص‌ قدرت خرید کالابرگ یک خانوار چهارنفره که در ماه بهمن معادل ۳.۵ کیلو گوشت بوده، در بیستم اسفندماه به سه کیلو گوشت کاهش یافته است.

در همین زمینه برخی فعالان کارگری می‌گویند‌ در پاسخ به کسانی که مدعی هستند مگر حداقل مزد به ارزش دلار وابسته است، باید سخنان رئیس‌جمهور در نشست با تولیدکنندگان و کارخانه‌داران در ماه گذشته و قبل از جنگ اخیر را در دفاع از تک‌نرخی‌شد ارز یادآورشد که می‌گوید «شما دیگر نگران افزایش نرخ ارز نباشید، چون هر چقدر نرخ ارز بالا رفت، شما هم قیمت کالا‌ها را بالا ببرید».

آخرین اخبار اقتصادی را از طریق این لینک پیگیری کنید.