شروعی آهسته برای ساختن رؤیایی پیوسته
علی درخشانی*
بسیاری از افرادی که بهتازگی وارد بازار سرمایه میشوند، رؤیای ثروتاندوزی دارند و میخواهند به ثروت بیحدوحصری برسند. عجله نکنید، برخلاف بسیاری از قدیمیها نمیخواهیم بگوییم که این بازار جای افراد تازهوارد و هیجانزده نیست؛ برعکس میخواهیم بگوییم دقیقا برای رسیدن به ثروت بیحدوحصر مکان درستی را انتخاب کردهاید. اینجا همان جایی است که میتوانید بدون مرز بر اندوختههای خود بیفزایید و ثروتمند شوید.
فقط یک نکته اساسی باقی میماند و آن اینکه شما مکان درستی را برای ثروتمندشدن انتخاب کردهاید، اما آیا زمان درستی را هم انتخاب کردهاید؟ آیا از بازده انتظاری خود درک درستی دارید؟ احتمالا همه شما وارن بافت را میشناسید؛ سرمایهگذار شهیر آمریکایی و مالک شرکت سرمایهگذاری برکشایرهاتاوی. شاید خیلی از ما رؤیای بافتشدن را در سر داریم. برای پروراندن رؤیاها اول باید درک درستی از اندازه و مسیر رسیدن به رؤیاهایمان داشته باشیم. دلیل حضور همه سرمایهگذاران در بازارهای مالی، کسب سود و افزایش ثروت است. همه ما امروز وارن بافت را میبینیم که برای ما رشکبرانگیز است، اما درباره گذشته او مطالعه نمیکنیم که چگونه و با چه برنامهای به این جایگاه رسیده است. شاید در نگاه اول عجیب به نظر برسد که شما اگر ماهانه سه درصد بر دارایی خود بیفزایید، بعد از گذشت 20 سال اصل سرمایه شما هزارو 205 برابر میشود؛ یعنی اگر با 10 میلیون تومان شروع کنید، به سرمایه 12 میلیاردی خواهید رسید. حال این سرمایهگذار شهیر و نامآشنا در بازارهای مالی، وارن بافت، سرمایه 10 هزار دلاری خود را در 19سالگی به 97 میلیارد دلار در 90سالگی رسانده است؛ یعنی بازدهی 9700000 برابری. در وهله اول اینطور به نظر میرسد که بهدستآوردن سود ماهانه سه درصد به صورت مداوم و پایدار، کار بسیار سهل و سادهای است و ناچیز به نظر میرسد، اما اگر عمیقتر به این موضوع نگاه کنیم، متوجه میشویم بسیاری از سرمایهگذاران بزرگ هم در بازه بلندمدت نتوانستهاند به این هدف دست پیدا کنند. سؤالی که برای ما بهعنوان سرمایهگذار مطرح میشود، این است که آیا ما میتوانیم از اکثر سرمایهگذاران بزرگ دنیا بهتر عمل کنیم؟ جواب این سؤال احتمالا برای جمع کثیری از افراد «خیر» است. اگر فکر میکنید بهجز این است، یک بار زندگی مالی افراد اطراف خود را که فکر میکردند میتوانند عملکرد بسیار بهتری داشته باشند، بررسی کنید. آیا میزان بازدهی یادشده را کسب کردهاند؟ در رابطه با سود مرکب در سرمایهگذاری، شما اگر به دوست صمیمی خود بگویید برای مثال الان با سرمایه 10 میلیون تومان شروع کنید و ماهانه سه درصد سود کنید، بعد از 20 سال 12 میلیارد سرمایه دارید، اولین جوابی که از هر فردی میشنوید، این است که 20 سال دیگر 12 میلیارد هیچ ارزشی ندارد و شما با این پول قدرت خرید هیچ کالای ضروری و اساسی مانند مثلا مسکن را ندارید! این ذهنیت به دلیل ماهیت اقتصاد تورمی ایران است که خب تا حدودی درست است، اما میخواهیم دقیقتر به این موضوع بپردازیم؛ یعنی اگر در سال هشتاد، 10 میلیون سرمایه داشتیم، چه کارهایی میتوانستیم بکنیم و حالا چه کارهایی میتوانیم انجام دهیم؟ شما در سال 80 میتوانستید با 10 میلیون تومان، 12هزارو 626 دلار یا 35 مترمربع مسکن به قیمت متوسط معاملات شهر تهران خریداری کنید؛ درحالیکه اگر میتوانستید ماهانه سه درصد سود باثبات و پایدار داشته باشید، امروز بیش از 12 میلیارد سرمایه شما بود که میشود معادل 480 هزار دلار یا 400 متر مسکن به قیمت متوسط معاملات امروز! پس میبینید شما برای محققشدن رؤیاهای خود نیازی به بازدهیهای چندصددرصدی در سال یا ماه ندارید؛ بنابراین نیازی به انجام ریسکهای نامعقول نیست، فقط کافی است همین سه درصد بازدهی را بهطور باثبات داشته باشید؛ یعنی دو برابر سود ماهانه بانکی. خب، انگار کمی باید در معیارهایمان تجدیدنظر کنیم؛ زیرا با سه درصد سود نهتنها از تورم جلوتر بودید، بلکه سرمایه شما از نظر دلاری هم 38 برابر شده بود! این در حالی است که برای مثال آقای وارن بافت در 20 سال گذشته سرمایه دلاریاش را سه برابر کرده است. پس به نظر خیلی هم ماهانه سه درصد سودکردن به صورت پایدار کار راحتی نیست. تا اینجا مطمئن شدیم که لازم نیست نگران حفظ قدرت خرید باشیم یا اینکه ممکن است از لحاظ دلاری سودی کسب نکنیم. چون در یک اقتصاد تورمی زندگی میکنیم، فقط کافی است که سود ما از تورم موجود بیشتر باشد؛ مازاد سود ما از تورم سود واقعی ماست. یک راه خوب و ساده برای سنجش سود واقعی، حسابکردن سود با یک شاخص معیار بهجز ریال است؛ مثلا به دلار. پس اصلیترین عامل در جلوگیری از پیشرفت ما، این است که میخواهیم از بزرگترین سرمایهگذاران دنیا بهتر عمل کنیم با وجود اینکه درک درستی از ریسکهای موجود نداریم. درباره تداوم سودآوری با نرخ سه درصد مفصل صحبت کردیم که اگر این اصل محقق میشد، شما در حال حاضر از تمام بازارهای موازی و با اختلاف خیلی زیاد از تورم هم جلوتر بودید.
اما سؤال اصلی اینجاست که چطور به چنین نرخی در سودآوری برسیم؟ ما وقت کافی برای رصد بازارها را نداریم! ما دانش مالی لازم برای تحلیل صورتهای مالی شرکتها را نداریم! دغدغه اشتغال و خانواده به ما اجازه نمیدهد زمانی برای مطالعه کتابها و تجربهاندوزی در بازارها داشته باشیم! یا ما دیگر از لحاظ سنی شرایط ریسککردن و تعویض شغل خود را نداریم که به نرخ مورد نظر در سودآوری برسیم! این برخی از مشکلاتی است که در مواجهه با مفهوم سود باثبات و پایدار (البته به شرطی که فهمیده باشیم چقدر ماهانه سه درصد سود پایدار مشکل است) در ذهن ما تداعی میشود. خب پس چرا نباید به افراد متخصص اعتماد کنیم، همانگونه که اگر اتومبیل ما دچار نقص فنی شود، به یک مکانیک مجرب مراجعه میکنیم؟ شما برای اعتماد به افراد در هر حرفهای پیشینه افراد را مدنظر قرار میدهید و عملکرد خوب فرد در گذشته است که باعث جلب اعتماد به وی و شناختهشدن او در حوزه کسبوکارش میشود؛ چراکه اگر در یک بازه بلندمدت در گذشته فرد یا مؤسسه از پسِ فرازونشیبهای زمینه تخصصی خود برآمده باشد، این خود دال بر این است که توانایی مدیریت بحرانها و شرایط چالشی را در آینده نیز دارد. صندوق فیروزه موفقیت را همه ما میشناسیم؛ اولین صندوق گروه مالی فیروزه. این صندوق که در سال 89 با قیمت هر واحد صد هزار تومان فعالیت خود را شروع کرد، در حال حاضر با قیمتی نزدیک به 9 میلیون تومان در حال معامله است؛ یعنی رشدی 90 برابری در 10 سال یا بهتر بگوییم مبلغ صد میلیون تومان شما در آن سال تبدیل به 9 میلیارد تومان میشد. این یعنی در بازدهی مرکبشده ماهانه، این صندوق توانسته است بازدهی 3.8 درصد را ثبت کند؛ یعنی 0.8 درصد بالاتر از میانگین بازدهی مورد انتظار ما که قبلا با هم صحبت کردیم. این در حالی است که در این 10 سال، بیشترین بازدهی در بازارهای موازی در طلا اتفاق افتاده که رشد تقریبا 33 برابری داشته است. آیا برای شما بازدهی 90 برابری در 10 سال مورد قبول نیست؟ * مشاور سرمایهگذاری سبدگردان توسعه فیروزه
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.