دستیاران، نیروی کار ارزانقیمت نیستند
رضا سعیدیفیروزآبادی. جراح پیوند رئیس بخش پیوند اعضای دانشگاه ایالتی نیویورک
خبر مرگ تعدادی از دانشجویان دورههای تخصصی پزشکی، مجددا ضرورت بازنگری در برنامههای آموزشی پزشکی را خاطرنشان کرده است. دوره آموزش پزشکی عمومی در کشور پس از اتمام دوره دبیرستان، هفتساله بوده و پس از آن فارغالتحصیلان چندسالی را باید صرف آموزش تخصصی کنند. این دوران طولانی آموزش، با تعهدهای سنگین خدمت پس از اتمام تحصیلات همراه است. این زمان طولانی و اضطراب ناشی از یافتن شغلی مناسب و تشکیل خانواده، فشار مضاعفی را به دانشجویان وارد خواهد کرد. در بسیاری از کشورها، آموزش از لحاظ ساعات کاری قانونمند است تا از دستیاران به عنوان نیروی کار ارزانقیمت سوءاستفاده نشود. به عنوان مثال در بسیاری از کشورهای اروپایی، دستیاران پزشکی بیش از 40 ساعت در هفته نباید کار کنند. در کشور آمریکا به دلیل مرگ جوانی 18ساله در سال 1995 به دلیل خطای پزشکی یکی از دستیاران و عدم نظارت کافی، ایالت نیویورک تصمیم گرفت که دستیاران نباید بیش از 80 ساعت در هفته کار کنند. درنهایت در سال 2003 قانونی در تمامی بیمارستانهای آموزشی لازمالاجرا شد، بهطوریکه: 1- دستیاران بیش از 80 ساعت در هفته نباید کار کنند 2- مدت کشیک هر دستیار نباید از 24 ساعت فراتر رود 3- دستیاران باید یک روز در هفته از کار معاف باشند.
بیمارستانهایی که این قوانین را رعایت نکنند با جریمه و حتی خطر تعطیلی مواجه خواهند شد. مطالعات نشان داده است که وضع چنین قوانینی نهتنها به کیفیت آموزش دانشجویان و دستیاران خدشهای وارد نکرده، بلکه کیفیت زندگی آنان را افزایش داده است. در کشور ما هم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به عنوان متولی آموزش پزشکی عمومی و تخصصی در کشور باید از چنین تجارب جهانیای استفاده کند تا دانشجویان و دستیاران حین آموزشهای لازم به عنوان نیروی کار جامعه پزشکی آینده، نظارت کافی بر عملکرد آنان اعمال شود و از کار سنگین و طاقتفرسا که منجر به فرسایش بدنی و روانی خواهد شد، جلوگیری شود. در ضمن لازم است که تعهدات پس از تحصیل که زندگی پزشکان را گاه با مشکل مواجه خواهد کرد، مورد بازنگری قرار گیرد. برخی از این تعهدات گاه چند برابر مدت تحصیل است. به نظر میرسد عدم توانایی جهت برنامهریزی در آینده به ایجاد یأس و ناامیدی و حتی عدم تمایل پزشکان در تحصیل در رشتههای مورد نیاز جامعه منجر خواهد شد. لازم است که جامعه پزشکی بهویژه سازمان نظام پزشکی و انجمنهای علمی نیز در این زمینه مشاورههای لازم را در اختیار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرار دهند. امید است که این تدابیر به حفظ سلامت و کیفیت آموزش نسل آینده جامعه پزشکی منجر شود تا در آینده جامعه ما در زمینه تربیت پزشک و نیروی کار ماهر با مشکل مواجه نشود. کشور عزیز ما ایران، در زمینه دانش و آموزش پزشکی سابقه درخشانی دارد و امید است که با استفاده از تجارب گذشته و علم روز همچنان در جهان بدرخشد و شاهد ظهور پورسیناها و زکریای رازیها در نسل نو باشیم. پاینده باد ایران.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.