عدم مسئولیتپذیری دولت در قبال بازار سرمایه
محمدرضا رسولي
اگر بازار سرمایه را دماسنجی برای اقتصاد کشور تصور کنیم، این سؤال مطرح میشود که چرا با تشدید تحریمها و محدودشدن فضای کسبوکار، این دماسنج برخلاف شرایط اقتصادی رشد کرد؟ دلیل رشد بازار سرمایه همزمان با تشدید تحریمها، تضعیف ارزش پول ملی و افزایش ارزش ارزهای جهان چه بود؟ رئیس دولت با گفتن این جمله که «مردم همه چیز را به بورس بسپارند» رسما مردم را دعوت به حضور در بورس کرد و متعاقب آن میلیونها نفر با گرفتن کد بورسی وارد بازار سرمایه شدند. با این تشویق، تعداد افراد دارای کد بورسی نسبت به سال قبل از حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار نفر به بالای ۵۰ میلیون نفر رسید. این در حالی است که بورس و نحوه معاملات در آن یک تخصص است که نمیتوان مردم را بدون دادن آموزشهای اولیه وارد این بازار پرریسک کرد؛ اما دولت به این موضوع مهم توجه نکرد و نکته مهم اینکه نمیتوان پذیرفت دولت از ابتدا از این موضوع بیاطلاع بوده است. درحالحاضر طبق آمار منتشرشده دستکم هزارو 500 تریلیون تومان از سرمایه مردم در بورس از بین رفته است. در طرح تحقیقوتفحص مجلس از سازمان بورس درباره نحوه پذیرش شرکتهای بورسی اشاره شده که یک شرکت کاغذی با سرمایه ۲۰۰میلیارد تومانی در سه ماه، تمام فرایند پذیرشش در بورس انجام و با رقم سههزارو 200 میلیارد تومان به مردم فروخته شده است. این درحالی است که این شرکت حتی دفتر مرکزی هم ندارد و اکنون سهام فروختهشدهاش کاغذی بیش نیست؟ علت چنین پذیرشهای بورسیای چه بوده است؟ در سالهای قبل دولت عمده کسری خود را از طریق استقراض از بانک مرکزی یا برداشت از صندوق توسعه ملی جبران میکرد اما با رونق بازار سرمایه، راههای جدیدی برای تأمین مالی دولت ایجاد شد. بهطوریکه دولت در پنجماهه ابتدایی سال 99، بیش از ۱۰ هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی از نقلوانتقال سهام در بازار سهام داشته که رشد 158درصدی را نسبت به کل درآمد دولت از این محل در سال 98 نشان میدهد. طبق اظهارات محمدعلی دهقاندهنوی، رئیس سازمان بورس، «بازار سرمایه در سال گذشته کمک بینظیری در زمینه تأمین مالی به دولت کرد و کشور را از مصیبت بزرگ تورم نجات داد و به داد دولت رسید!». وی در ادامه از تأمین مالی ۶۸۰ هزارمیلیاردتومانی از بازار سرمایه خبر داده است. بااینحال دولت مسئولیت تأمین مالی خود از بازار سرمایه را نمیپذیرد. طبق اظهارات وزیر امور اقتصادی و دارایی؛ «بهدلیل ورود غیرحرفهایها و سیاسیکردن موضوع و ناقصمنتقلکردن صحبتها، بحث تأمین کسری بودجه از بازار سرمایه مطرح شده، وگرنه همه میدانند ما حتی تلاش میکنیم کسری بودجه از طریق بانک مرکزی تأمین نشود، آنوقت چطور عدهای مدعی شدند که خواستهایم کسری بودجه را از جیب مردم تأمین کنیم». در حقیقت دولت در قبال بازار سرمایه مسئولیتپذیر نیست. وقتی کسی مسئولیت کارهای خودش را نمیپذیرد، بالطبع اقدامی هم در جهت رفع یا بهبود مشکلات بهوجودآمده از آن تصمیمات انجام نخواهد داد. مسئولان دولت نمیتوانند با اظهارات خارج از چارچوب از مسئولیتهای خودشان شانه خالی کنند. آنها باید به این نکته توجه اساسی داشته باشند که امروزه بیشتر مردم در بورس سهامدار هستند و منافع این جامعه 62میلیونی باید مورد توجه قرار گیرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.