|

این علم است که پیروز است

عبدالرضا ناصرمقدسی-متخصص مغز و اعصاب

شروع امسال به‌ گمان من درس‌های بسیاری برای جامعه و دولتمردان ما داشت. البته جوامع پیشرفته مدت‌هاست این درس‌ها را آموخته‌اند و این نکات و درس‌هاست که به پیشرفت روزافزونشان یاری می‌رساند. اینکه چرا ما عقب‌مانده هستیم و چرا به جایی رسیده‌ایم که برای بدیهیات نیز باید بجنگیم و هیچ‌کس هم گوش شنوایی برای شنیدن آنها ندارد، می‌توانیم از آنچه در همین یک سال بر سرمان رفت، متوجه شویم. درست با شروع سال جدید گزارشاتی در مورد اثربخشی واکسن‌ها در جوامعی که دست به واکسیناسیون گسترده زدند، منتشر و مشخص شد که واکسیناسیون در چنین حجم بالایی، به‌شدت مؤثر بوده و از حجم مبتلایان و فوتی‌ها به شکل معناداری کاسته است. این جمله به‌ معنای پیروزی علم بر هر چیز دیگری است که ادعای سلامت افراد و جامعه را دارد. اینکه باید در برابر آنچه علم می‌گوید سر تعظیم فرود آورد و در برابر داده‌های علمی چیزی بیان نکرد و از آن تبعیت کرد و اینکه برای انجام هر کاری باید از روش‌های علمی استفاده کرد، اگر برای ما بدیهی نیست برای جوامعی که پیشرفت کرده‌اند جزء مسلمات است. سیاست علم است. اقتصاد علم است. اگر کسی علم سیاست را نداند و از اقتصاد مدرن سر در‌ نمی‌آورد و در آن خبره نیست نباید برای یک جامعه نقشه راه تدوین کند. در غیر این صورت نتیجه همان چیزی می‌شود که هر روز در جامعه خود شاهدش هستیم. در حالی ‌که اکنون جوامع پیشرفته دارند یکی پس از دیگری حاصل برخورد علمی خود را با مقوله کووید19 می‌بینند، حاصلی که شامل کاهش مبتلایان و نیز فوتی‌های آن جامعه است، متأسفانه مجددا آمارهای ابتلا در جامعه ما رو به افزایش رفته و در خبری وحشتناک می‌شنویم که 15 هزار فرد مبتلا به کووید19 در ایام نوروز به سفر رفته‌اند. یعنی حتی حاکمیت ما اراده‌ای برای قرنطینه‌کردن افراد مبتلا هم نداشته و عملا با این کار خود به گردش هرچه بیشتر ویروس در جامعه یاری رسانده است. چیزی که با هیچ معیاری قابل توجیه نیست. کادر درمان نیز می‌داند که در چند روز آینده باید منتظر موج جدیدی از ابتلایی باشند که حاصل ندانم‌کاری‌ها و بی‌توجهی‌های همه، از مردم گرفته تا مسئولان است. واکسیناسیون قطره‌چکانی که آن هم به شکلی کاملا بی‌برنامه دارد اجرا می‌شود، حاکی از آن است که کماکان باید در داغ مرگ هم‌وطنانمان بسوزیم. وقتی در برابر کسانی که از استفاده از روغن بنفشه برای دفع کرونا سخن می‌گویند هیچ واکنشی صورت نمی‌گیرد و کماکان افراد کتاب‌سوز و خردسوز آنها این‌گونه سلامت جامعه را دستخوش خطر می‌کنند باید منتظر طرحی بود که تقاضای ایجاد سازمان طب اسلامی را دارد. طبی که هیچ‌یک از مراجع معظم تقلید آن را درست ندانسته و هیچ‌گونه پایه‌ علمی‌ای برای ادعاهای آنها وجود ندارد. چگونه کسی که در دانشگاه پزشکی نخوانده، کشیک نداده، عمر خود را بر سر خواندن انبوه کتاب‌ها نگذاشته و حتی کتاب‌ها را می‌سوزاند، می‌تواند مدعی درمان و سلامت انسان‌ها باشد. «کارل ساگان» که از مروجان بزرگ علم در قرن بیستم بود، در جمله‌ای در کتاب «اژدهای بهشتی» نوشت که علم چراغ راه آینده ماست. او در مورد عصر فضا و مغز و آگاهی سخن می‌گفت. وقتی به‌عنوان یک دانش‌آموز دبیرستانی کتاب او را می‌خواندم هیچ‌گاه فکر نمی‌کردم که برای بدیهیاتی مانند این جمله که «برای درمان یک بیماری باید به پزشک مراجعه کرد و دارو، درمان و واکسن دریافت کرد» نیز باید به این جمله از «کارل ساگان» ارجاع دهم. بی‌شک عدم تفکر علمی نه‌تنها مهم‌ترین عامل عقب‌ماندگی ما محسوب می‌شود بلکه حالا جدا از فرهنگ و سیاست و اقتصاد دارد ابتدایی‌ترین پایه‌های زیستِ انسانی یعنی سلامت جسمانی او را نیز این‌گونه در جامعه ما تهدید می‌کند. اگر آلودگی هوا، بحران آب، بحران محیط زیست، افسردگی جامعه و هزار چیز دیگر ما را به خود نیاورده، امیدوارم این مرگ‌های پی‌درپی در برابر ویروسی که دنیا با عقل و علم دارد راه مقابله با آن را به ما نشان می‌دهد، ما را از این وانفسا نجات دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.