انتخاباتي كه دموكراسي به دنبال ندارد
کمیسیون مرکزی انتخابات فلسطین اعلام کرد که شمار فهرستهای انتخاباتی پذیرفتهشده توسط این کمیسیون به ۳۶ فهرست رسیده و این لیستها تمام شروط و بایستههای قانونی تعیینشده برای نامزدی در انتخابات را تکمیل کردهاند. با توجه به شمار فهرستها، میتوان گفت که فلسطین در آستانه یک رقابت شدید و سرنوشتساز قرار گرفته است که آینده سیاسی آن را رقم خواهد زد. شمار فهرستهای انتخاباتی برای انتخابات قانونگذاری پیشرو، درست سه برابر لیستهایی است که در آخرین انتخابات قانونگذاری فلسطین در سال ۲۰۰۶ شرکت کردند و ۱۱ لیست انتخاباتی در آن انتخابات به رقابت پرداخته و شش فهرست موفق به کسب پیروزی شدند.
به گزارش ایندیپندنت، از مجموع لیستهای یادشده، ۲۸ فهرست غیرحزبی است که توسط افراد مستقل، خانوادهها و جوانان تشکیل شده است و هشت لیست دیگر مربوط به جریانهای سیاسی میشود و همه آنها برای کسب آرای ۲.۶۲۲ میلیون شهروند فلسطینی واجد شرایط به رقابت خواهند پرداخت. در همین حال، ناظران هشدار میدهند که تکثر لیستهای انتخاباتی نشانهای از پراکندگی و تشتت غیرمنتظره آرا و جهتگیری رأیدهندگان است و این امر نه تنها مسیر ضعف اوضاع سیاسی آینده را هموار میکند، بلکه لیستهای برنده در انتخابات را نیز با مشکلات متعددی روبهرو میکند.
هرچند تکثر فهرستهای انتخاباتی منجر به پراکندگی و تشتت آرا میشود، اما عوامل بسیاری از جمله کاهش حد نصاب کسب کرسی در مجلس از دو درصد به ۱.۵ درصد و ناامیدی ساکنان غزه از وضعیت معیشتی و تلاش آنها برای دستیابی به واقعیتی بهتر، فلسطینیان را به ایجاد لیستهای انتخاباتی واداشته است. محسن عبدو، کارشناس سیاسی میگوید که «با وجود اشتیاق فلسطینیها برای بازگشت به صندوقهای رأی و جستوجوی دموکراسی، ثبت ۳۶ لیست انتخاباتی، فلسطین را بیش از پیش به سمت آشفتگی و هرجومرج سوق میدهد و این وضعیت بیش از آنکه تنوع سالم برای دستیابی به دموکراسی باشد، وضعیت پراکندگی و چندپارگی جامعه فلسطین را منعکس میکند، بهویژه اینکه جریانهای سیاسی نیز دستخوش تفرقه درونی هستند». به باور محسن عبدو، تکثر لیستهای انتخاباتی، پیامدهای منفی بسیاری در سطح رأیدهندگان دارد و منجر به تشتت آرا و سردرگمی در آزادی انتخاب بهترین نماینده میشود. محسن عبدو خاطرنشان میکند که تکثر لیستهای انتخاباتی میتواند مجلس قانونگذاری منتخب را تحت تأثیر قرار دهد و در این صورت هیچ طرفی اکثریت لازم را به دست نخواهد آورد، علاوه بر آن، دشوار است که در مجلسی که از
بطن چنین آشفتگیای برآید، بتوان در آن دولت ائتلافی تشکیل داد که نوار غزه و کرانه باختری را به صورت همزمان اداره کند.
با این حال، منصور ابوکریم، پژوهشگر سیاسی معتقد است که تکثر لیستهای انتخاباتی نشان میدهد که فلسطین به شدت تشنه دموکراسی است، بهویژه اینکه جریان دموکراسی در ۱۵ سال گذشته با بنبست روبهرو بوده است. علاوه بر آن، این امر نمایانگر کاهش اعتبار احزاب و جریانهای سیاسی است که دیگر نمیتوانند از اراده ملت نمایندگی کنند و همین وضعیت، منجر به ظهور جریانهای مختلف اجتماعی و گروههای متشکل از جوانان شده که سعی دارند با راهیافتن به مجلس قانونگذاری، به هژمونی جناحهای سیاسی در پارلمان خاتمه دهند. وی افزود که ظهور فهرستهای انتخاباتی جوانان، اقدام مثبتی است و شکی نیست که نقش ضعیف جوانان در فهرستهای احزاب سیاسی و محدودبودن نامزدی به رهبران سنتی، عمدهترین انگیزهای است که جوانان را به تشکیل لیستهای مستقل واداشته است.
از سوی دیگر، تردیدی نیست که بسیاری از این لیستها نمیتوانند آرای لازم برای احراز کرسی در پارلمان را به دست آورند، اما آنها در تلاش برای دستیابی به آرای شهروندان فلسطینی که به هیچ حزبی تعلق ندارند و هدف تبلیغات انتخاباتی همه را تشکیل میدهند، هستند. البته این قشر از جامعه فلسطین، حدود ۳۰ درصد از یک میلیون شهروند واجد شرایط رأیدهی را در نوار غزه تشکیل میدهد. دینا امل اسماعیل، کارشناس سیاسی معتقد است که تکثر لیستهای انتخاباتی، تحول مثبتی نیست و نشان میدهد که ملت فلسطین دچار پراکندگی در بینش سیاسی و ازهمپاشیدگی در ارائه تصویری از خود و میهن است.
دینا امل میافزاید که بسیاری از نامزدها از وظایف مجلس و سازوکارهای امور پارلمان آگاهی ندارند، بنابراین، نهادهای جامعه مدنی ناگزیرند به آنها درباره چگونگی وضع قوانین و نظارت بر روند فعالیت نهادهای قوه مجریه آموزش دهند و این خود یک مشکل بزرگ است. از سوی دیگر، عصام عابدین، استاد حقوق معتقد است که تکثر لیستهای انتخاباتی جامعه را با چالش دیگری روبهرو میکند، زیرا هر شهروند و نامزدی میتواند به این لیستها اعتراض کند و در نتیجه، ملت با یک کشمکش بیپایان قضائی مواجه خواهد شد. او افزود شکی نیست که تا زمان رسیدن به شروع کارزارهای انتخاباتی، اعتراضات به فهرستهای ارائهشده، بهویژه از سوی طرفهایی که در انتخابات شرکت کردهاند افزایش خواهد یافت و چنان کشمکش قضائی آغاز خواهد شد که پایاندادن به آن کار آسانی نخواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.