|

آگاهی از کلاهبرداری‌های تلفنی و پیامکی

سرهنگ کارآگاه میکائیل قهرمانپور؛ رئیس پلیس آگاهی استان قم: وسایل ارتباطی در سال‌های اخیر به موازات بهره‌برداری‌های سودبخش برای افراد جامعه، مورد توجه سودجویان نیز قرار گرفته است. مثلا در یکی از موارد، فریبکاران با پنهان‌شدن در پشت هویتی جعلی در پیام‌رسان واتس‌اپ با قراردادن لوگوی صداوسیما در پروفایل خود و برقراری تماس درون این شبکه اجتماعی، خود را نماینده صداوسیما معرفی می‌کنند و پر‌واضح است که در این روش، هدف جلب اعتماد مخاطبان ساده‌انگار برای دستیابی به دارایی‌های افراد و برداشت از آن است. افراد کلاهبردار در صورت پاسخ‌گویی از‌سوی مخاطب با چرب‌زبانی، خود را تهیه‌کننده یا یکی از افراد دست‌اندرکار برنامه‌های رادیویی معرفی می‌کنند. دسترسی به نام دست‌اندرکاران تولید برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی کار دشواری نیست و هر‌کدام از ما نام مجریان یا عوامل تولید برخی از برنامه‌ها را به خاطر داریم و این دلیلی نمی‌شود که با شنیدن نام هر فرد آشنا، تصور کنیم روش پرداخت جوایز در سازمان‌ها تماس از‌طریق نرم‌افزاری غیربومی است. این نکته بسیار درخور‌توجه است که در مواردی، افراد فریب‌کار، با جعل عنوان و القاب و ادعای تماس از رادیو گفت‌وگو، رادیو جوان، رادیو اقتصاد و... به مخاطب می‌گویند که برنده سفر به عتبات عالیات یا مشهد مقدس شده‌اند. در همین‌جا باید چند نکته را برای پایان‌دادن به چرخه فریب‌خوردن از‌طریق ادعای برنده‌شدن در مسابقات و تماس‌های کلاهبردارانه یادآور شویم. به نظر شما در شرایط بروز و شیوع بیماری کرونا، می‌تواند جایزه یک رسانه ملی، با تدابیر و دستورات ستاد ملی مبارزه با کرونا در تضاد بوده و حول محور سفر به اماکنی که به‌دلیل ازدحام جمعیت، خطر بروز این بیماری در آن بسیار بالاست، باشد؟! خیر. آیا می‌تواند یک رسانه ملی از پیام‌رسان غیربومی برای ارتباط‌گرفتن با برنده یک مسابقه استفاده کند؟ خیر. آیا شما اصلا در مسابقه‌ای شرکت کرده‌اید که برنده شده باشید؟ خیر.
در تماس‌های فریبکارانه، دروغ‌پردازی و کسب اطلاعاتی از قبیل نام و نام خانوادگی، کد ملی، شماره‌حساب، نام بانکی که فرد در آن حساب دارد، رمز دوم یا رمز پویا و... در حین توضیح‌دادن و پرت‌کردن حواس مخاطب در طول سؤال و جواب احتمالی، یک اصل است که از‌سوی کلاهبرداران با هدف قانع‌کردن مخاطبان و اجرای نقشه فریبکارانه برای کلاهبرداری، پی گرفته می‌شود. گاهی مشاهده شده که فرد تماس‌گیرنده کلاهبردار از همین اطلاعاتی که با زیرکی از مخاطب به دست می‌آورد، در سامانه پیامکی بانکی وارد می‌شود و با نام او ثبت‌نام بدون هزینه‌ای انجام می‌دهد و سامانه بانک، به شماره تلفن همراه فرد، پیامکی ارسال می‌کند. فرد کلاهبردار در تماسی دوباره، پیروزمندانه و به دروغ عنوان می‌کند که با همکاری بانک‌... انتقال وجه جایزه انجام می‌شود و الان باید پیامکی از سوی بانک برای شما ارسال شده باشد و این موضوع را مسئله‌ای مهم برای اثبات ادعایش بیان می‌کند. متأسفانه با این ترفند، کلاهبردار، اعتماد بیشتری در نزد مخاطب کسب می‌کند؛ در‌صورتی‌که کلاهبردار، فقط با کد ملی و شماره تماس فرد و بدون اطلاعش، اقدام به ثبت‌نام او در باشگاه هواداران بانک کرده و پیامکی هم که ارسال شده، هیچ ربطی به ادعاهای گول‌زننده کلاهبردار ندارد و فقط یک اعلام ثبت ساده در باشگاه هواداران است. نوع دیگری از کلاهبرداری، از طریق پیامک رخ می‌دهد که در شرح آن باید گفت عده‌ای که گویا چشم از ثبت‌نام‌های افراد برای فروش خودرو یا کالاهای خود در سایت دیوار برنمی‌دارند، بلافاصله پس از ثبت آگهی و درج شماره تماس فرد فروشنده در سایت، پیامکی را (ازطریق پنل تبلیغاتی که با شماره‌های 3000، 4000، 5000 یا ... آغاز می‌شود یا خطوط شخصی) برای او ارسال می‌کنند، مبنی‌بر اینکه به‌منظور حذف‌نشدن تبلیغ شما از این سایت و برای تأمین بخش اندکی از هزینه‌ها، همین الان باید مبلغ هزار تومان را از‌طریق لینک ... به سایت ما واریز کنید. قابل توجه اینکه محتوای این پیامک، می‌تواند از‌سوی هر فردی و با ادعای سرپرستی سایت دیوار ارسال شده باشد و به‌دلیل پایین‌بودن مقدار وجه درخواستی، سرعت عمل فریبکاران، وجود زمینه مساعد فریب در بستر سایت‌های کم‌اعتبار و... افراد به مجعول‌بودن پیامک مشکوک نمی‌شوند. غافل از اینکه لینک درج‌شده در انتهای پیامک، می‌تواند فرد را به صفحه‌ای جعلی اما شبیه درگاه‌های پرداختی بکشاند و متأسفانه عمل فیشینگ، با همکاری مخاطب کم‌توجه انجام شود. راهکار پیشگیری از چنین شیوه‌های فریبکارانه‌ای این است که اگر می‌خواهید عضو یک سایت یا اپلیکیشن شوید، پیش از عضویت و همچنین پس از عضویت، همه قوانین و مطالب مرتبط با هزینه‌ها، شرایط دسترسی برنامه یا سایت به اطلاعات گوشی همراه‌تان را به دقت بخوانید. همین‌طور در صورت مواجهه با پیامک مشکوک، بلافاصله شماره ارسال‌کننده را به سرشماره 195 پیامک کنید یا موضوع را با اپراتور خود (همراه اول، ایرانسل یا رایتل) در میان بگذارید. همچنین بهره‌گیری از وبگاه پلیس فتا، به‌عنوان نماد همکاری شهروندان هوشمند با پلیس قلمداد شده و می‌تواند مانع گسترش کلاهبرداری‌ها و پیشگیری از تداوم این اقدامات فریبکارانه باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.