|

همدستی با شخصیت‌های منفی

مهدی حجوانی

اعتیاد تازه من و زهره تماشای فیلم و سریال است. قبلا عادت بود اما الان به اعتیاد بدل شده، به‌طوری‌که وقتی می‌خواهیم به خودمان جایزه بدهیم، فیلم می‌بینیم و اغلب مجبور می‌شویم برای مختل‌نشدن زندگی، فیلم‌ها را سهمیه‌بندی کنیم و شبی بیشتر از دو فیلم نبینیم. (و گاهی رژیم می‌شکند!) یکی از سریال‌های خوب، House of Cards است که با نام «خانه پوشالی» و به کارگردانی «بو ویلیمن» در 73 قسمت به فارسی دوبله و ارائه شده است. فیلم محصول سال 2013 و کار بسیار جذابی است. ناگفته نماند که ضرباهنگ فیلم آن‌قدر تند است که نتوانستم تمام خط‌و‌ربط‌های فیلم را درک کنم و طبق معمول هر بار عیال به دادم رسید!
این فیلم آینه‌ای است از سیاست و قدرت در کاخ سفید و جامعه آمریکا و بلکه روسیه و چین و حتی فراتر. گرچه در فیلم‌های داستانی غلو و بزرگ‌نمایی طبیعی و حتی ضروری است، با این همه چنین آثاری با واقعیات نسبت دارند. در نگاه اول این سؤال پیش می‌آید که چطور نظام سیاسی آمریکا اجازه تولید و اکران کارهایی را می‌دهد که دموکراسی را در آن سیستم سیاسی رسوا می‌کنند و در مواردی حفره‌های قانونی آن نظام را نشان می‌دهند؟ بخشی از پاسخ به آزادی و استقلال نهادهای خصوصی در آن کشور برمی‌گردد،بخشی هم به این واقعیت مربوط می‌شود که برخی نظام‌های غربی، به منتقدان میدان می‌دهند و بلکه منتقدپروری می‌کنند تا جامعه اصلاح شود و پیشرفت کند؛ اما این همه حرف نیست. یک وجه هم این است که کم‌کم روحی شیطانی در کالبد ما بینندگان حلول می‌کند؛ به‌طوری‌که ناخودآگاه با آدم‌های منفی داستان همدست و همداستان می‌شویم؛ مثلا با زن و شوهری به نام آندروودها که با دسیسه و حتی جنایت، موفق می‌شوند قدرت را در کاخ سفید قبضه کنند، احساس همراهی می‌کنیم و آنها را به رقبایشان چه در آمریکا و چه در روسیه و چین ترجیح می‌دهیم (یعنی گویی باز هم طرف یک آمریکایی را می‌گیریم). با این همه دیدن این قبیل فیلم‌ها را توصیه می‌کنم زیرا امروزه ما با مجهزشدن به سواد رسانه‌ای
(Media literacy) باید در عین هم‌ذات‌پنداری آنی و حسی با اشخاص منفی داستان بتوانیم ذهنیات خودمان را کنترل و موقعیت‌مان را درک کنیم. راه‌حل، حذف رسانه نیست بلکه تقویت سواد و افزایش توانایی تحلیل است. اگر ندیده‌اید در برنامه بگذارید و ببینید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.