بزرگداشت احمدرضا احمدی و فیروزه گلمحمدی در جشن لاكپشت پرنده
چشمانتظار روزهاي بهتر
نهمین دوره جشن اهدای نشان لاکپشت پرنده 22 اسفندماه 99 به صورت مجازی در صفحه اینستاگرام شهر کتاب مرکزی برگزار شد. این برنامه همانند سالهای گذشته بخشهایی چون کتابیاد، اهدای نشانهای ویژه و اهدای نشانهای لاکپشت پرنده را شامل شد. در بخش کتابیاد از کتاب «قصه طوقی» نوشته م.آزاد یاد شد. این کتاب شعر امروز ارزش توجه به صنایع دستی را یادآوری میکند و نمونهای از کتابهایی است که در طول تاریخ کاربرد آن تغییر کرده است. در بخش نشانهای ویژه، این نشانها به فیروزه گلمحمدی، تصویرگر و احمدرضا احمدی، نویسنده و شاعر، به دلیل فعالیتهای مؤثر ایشان در زمینه ادبیات کودک و نوجوان اهدا شد. طی این مراسم نشانهای نقرهای لاکپشت پرنده به کتاب چشمانداز جهان، طبیعت جهان در یک کتاب طولانی به نویسندگی و تصویرگری فانی مارسو و جولی ژولیت با ترجمه محمدناصر مودودی از نشر دیبایه، کتاب به دیگری فکر کن نوشته محمود درویش و با ترجمه حسین متقی و تصویرگری علیرضا گلدوزیان از نشر کودکان، کتاب تاجر برف نوشته سام گیتون و با ترجمه مینا قنواتی از انتشارات پریان و کتاب اعترافات یک دوست خیالی نوشته میشل کیوواس با ترجمه زهرا چوپانکاره از نشر چشمه (کتاب چ) اهدا شد. نشان طلایی لاکپشت پرنده به مجموعه کتاب گرگ ماسهای نوشته اسا لیند با ترجمه نامدار ناصر قصری از انتشارات پریان تعلق گرفت. جایزه لاکپشت پرنده به مؤلف اصلی اثر اهدا میشود و در این جشن مؤلفان خارجی و ایرانی با فرستادن پیامهای صوتی و تصویری به صورت مجازی در جشن اهدای نشانها همراه مخاطبان بودند. در این مراسم مجازی بیانیه هیئت داوران نیز خوانده شد كه در آن به مسائل ادبیات كودك و نوجوان اشاره شده بود: «امسال در حالی آیین نهمین دوره اهدای نشانهای لاکپشت پرنده را برگزار میکنیم که هنوز نمیتوانیم گرد هم آییم و از کتاب بگوییم. هنگامی که سال گذشته چنین بیانیهای را برای هشتمین دوره مینوشتیم، امیدوار بودیم سال آینده در آستانه سال نو بتوانیم با حضور گرم کودکان و نوجوانان و بزرگترها نشانهای لاکپشت پرنده را اهدا کنیم و از کتاب بگوییم، اما هنوز فضای پیشرویمان چندان روشن نیست و نمیدانیم این بیماری چه زمانی از این خاک و آب و همه جای جهان دامن برخواهد چید. آیین امسال ما در حالی برگزار میشود که کودکان و نوجوانان کماکان در حصر و رنجاند و راهی به خیابانها و کوچهها و مدرسهها و کتابخانهها و کتابفروشیها و بوستانها و فضاهای بازی و سرگرمی ندارند. در این فضای تیره و تار، کتابهای کودکان و نوجوانان روزنههایی به نور و رهاییاند که میتوانند با آفریدن رؤیاهای نو فرزندانمان را در برابر هیولاها و غولها و اژدهایان جهان واقعی مصون نگه دارند و با گشودن راههای نو و افقهای تازه اندکی از رنجشان بکاهند. روزنههای دیگر را فناوریهای نوین در اختیار کودکان و نوجوانان قرار داده و این امکان را فراهم کرده است تا ارتباط کودکان و نوجوانان شهرها و روستاهای ایران با بسیاری از کنشگران فرهنگی و علاقهمندان به کودکان و نوجوانان فراهم شود و فعالیتهای ترویج کتابخوانی و آموزشهای فرهنگی گسترش یابد. با این حال این گسترشها، نگرانیهایی را نیز به دنبال داشته است. ما کماکان نگران دسترسی عادلانه کودکان و نوجوانان سراسر ایران به زیرساختهای فناورانه و دسترسی برابر به آموزش و آثار فرهنگی و هنری و از جمله کتابهای باکیفیت هستیم. همچنین با بررسی کتابها و فعالیتهای ترویج کتابخوانی در شبکههای اجتماعی میبینیم که خانوادهها و برخی از فعالان، تمام کارکردهای کتابهای کودکان و نوجوانان در آفریدن رؤیاهای نو و جهانهای تازه را یک سو نهاده، کتاب کودک را به ابزار آموزش مهارتها فروکاستهاند و با این نگاه کتابها را تبلیغ و ترویج میکنند. از سوی دیگر به نظر میرسد گسترش فعالیتهای ترویج کتابخوانی در فضای دیجیتال بهرغم همه شوقها و امیدهایی که میآفریند، باعث درهمآمیختگی مفهومی شده است. در این فضا فعالیتهایی مثل ترویج کتابخوانی، دیجیتالمارکتینگ، تبلیغات و روابطعمومی مؤسسات نشر و توزیع و پلتفرمهای فروش کتاب و محتوا و حتی انتخاب کتابهای برگزیده، در هم آمیخته است. به نظر ما مخاطبان حق دارند بدانند انتخابکنندگان، ترویجکنندگان، تبلیغکنندگان و دستاندرکاران دیجیتالمارکتینگ و تولید محتواهای دیجیتال، با چه اهداف و روشی کار خود را انجام میدهند. ما برای پرهیز از این درهمآمیختگی مفهومی، همه فعالان را به شفافیت دعوت میکنیم و این شفافیت را از خود شروع میکنیم. گروه لاکپشت پرنده در حال حاضر متشکل از ۱۵ کارشناس و نویسنده و مترجم و منتقد و روزنامهنگار فرهنگی است. این گروه برای انتخاب کتابها و تدوین فهرستهای فصلی تمام کتابها را بررسی میکنند و در ۹ ماه از سال، یک هفته در میان و در دو ماه پایانی سال به صورت هفتگی در جلسات دستکم سهساعته درباره کتابها بحث و گفتوگو میکنند. سپس این فهرستها منتشر و کتابها در فروشگاه مرکزی شهر کتاب رونمایی میشود. کتابهای داوران در اهدای نشان طلایی و نقرهای شرکت داده نمیشود و برای راهیابی به فهرست نیز توسط گروهی مستقل ارزیابی میشود. نیز آن دسته از داورانی که با مؤسسات انتشاراتی همکاری داشته باشند، درباره کتابهای آن ناشران حق رأی ندارند. فهرست لاکپشت پرنده با پشتیبانی پژوهشنامه ادبیات کودک و نوجوان و فروشگاه مرکزی شهر کتاب ارائه میشود، اما گروه داوری در رأی خود مستقلاند. ما هنوز چشمانتظار روزهای بهتریم، روزهایی که تخیل و رؤیا راهی به سوی نور باز کند». حمید اباذری، محمود برآبادی، شکوه حاجینصرالله، مینا حدادیان، شــیوا حریری، علیاصغر ســیدآبادی، فاطمه زمانی، شــادی خوشکار، گیسو فغفوری، رودابه کمالی، نلی محجوب، مریم محمدخانی، فرمهر منجزی، ربابه میرغیاثی و سیدمهدی یوسفی داوران فهرست «لاكپشت پرنده» هستند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.