نقشه جعلی؛ اینبار در تمبر یادگاری
محمود فاضلی
اقلیم کردستان عراق به مناسبت سفر اخیر پاپ به این منطقه، اقدام به انتشار تمبری کرد که علاوه بر جایندادن زبان عربی بهعنوان زبان اول رسمی عراق بر روی تمبرها، نقشه جعلی هم روی آن درج کرد که با واکنش منفی در داخل و خارج عراق مواجه شد. این تمبرهای یادبود در فرودگاه اربیل برای پاپ به نمایش درآمد. در تصاویر منتشرشده اقلیم کردستان عراق به حدی بزرگ تصویر شده است که علاوه بر بخشهای کردنشین سوریه، ترکیه و ایران نیز در آن گنجانده شده است! در این نقشه، بخشهایی از تمامیت ارضی ایران ازجمله استانهای آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، ایلام و بخشهایی از آذربایجان شرقی نیز ترسیم شده و جزء اقلیم کردستان عراق آمده است! این اقدام با اعتراض هر دو کشور منطقه روبهرو شد. در این تمبر، اقلیم کردستان عراق دست به تبلیغ بهاصطلاح نقشه کردستان بزرگ زده است! و این در شرایطی است که رهبران اقلیم عراق باید بدانند هرگونه اندیشهای مبنی بر ایجاد کوچکترین تغییری در ژئوپلیتیک منطقه با پاسخهای قاطع کشورهای ذیربط مواجه خواهد شد. ایران در واکنش به این موضوع تأکید کرده که روشن است آنچه در فضای عمومی منتشر شده، خلاف اصول و قواعد بینالملل است و ضمن اعتراض به دولت عراق نسبت به این موضوع خواستار جمعآوری و اصلاح فوری این اقدام غیردوستانه شده است. ایران بارها از حاکمیت عراق و یکپارچگی آن حمایت کرد و اقلیم کردستان را جزئی از جمهوری عراق میداند. عمر چلیک، سخنگوی حزب عدالت و توسعه و وزارت خارجه ترکیه، نیز چاپ نقشه جعلی توسط اقلیم کرد شمال عراق در تمبر یادبود سفر پاپ به عراق را محکوم کرده و خواستار پاسخگویی اربیل به این ادعاها شد. او تأکید دارد «ما از مسئولان دولت اقلیم کردستان انتظار داریم با انتشار بیانیهای فوری و شفاف این خطای فاحش را تصحیح کنند. اینگونه نقشهها در زمانهای مختلف و توسط محافل مختلف تهیه میشود. اینها کارهای اشتباهی است. ما این اقدام را جدا از سفر پاپ و بهعنوان اقدام یک کانون خاص برای ایجاد خصومت با ترکیه ارزیابی میکنیم. برخی از مقامات اقلیم کرد شمال عراق پای خود را از گلیمشان بیرون گذاشته و تلاش کردهاند از سفر پاپ بهعنوان بهانهای به منظور انتشار خیالات واهی و توهمات خود درباره تمامیت ارضی کشورهای همسایه عراق سوءاستفاده کنند. مقامات اقلیم کرد شمال عراق بهتر از هرکس دیگری از عواقب چنین امیال موذیانهای مطلع هستند. منتظر اظهارنظر و پاسخگویی فوری و شفاف مقامات اقلیم کرد شمال عراق دراینباره هستیم». در واکنش به این اقدام، جبهه ترکمنهای عراق نیز ضمن محکومیت این عمل از آن بهعنوان تضعیف وحدت عراق و تهدید مستقیم منطقه دانسته و اعلام کرده که منافع قومیتهای عراق فقط در سایه وحدت کشور دستیافتنی خواهد بود. ترکمنها خواستار اصلاح اشتباهات گذشته و دستکشیدن از سیاست شکستخورده سابق اقلیم هستند. سخنگوی دولت محلی اقلیم کردستان عراق اعلام کرد که طرحهای نمایش دادهشده فقط در حد پیشنهاد بوده و هیچیک از آنان از سوی دولت برای چاپ تأیید نشده است. این طرح از سوی یک هنرمند اقلیم پیشنهاد شده و هیچ منظور خاصی نیز در آن نبوده و دولت طرحهای پیشنهادی را با درنظرگرفتن قانون اساسی و حاکمیت عراق و دیگر کشورهای همسایه تأیید میکند. اقلیم کردستان عراق نهتنها از ارتش، پرچم و سرود ملی ویژه خود برخوردار است؛ بلکه افزون بر تمبرهای رایج در عراق، تمبری هم منتشر کرده است. البته از آنجایی که اقلیم کردستان کشوری مستقل محسوب نمیشود، از این تمبرها تنها در ارتباطات پستی میان سه استان تشکیلدهنده این منطقه خودمختار استفاده میکند. در سال 1394 نیز اقلیم کردستان اقدام به چاپ تمبری کرده بود که اتحادیه جهانی پست اعلام کرده که تمبرهای منتشرشده اقلیم کردستان برای ارتباطات خارجی «بیاعتبار» است و از ادارههای پست دیگر کشورها خواسته بود که از رساندن نامههای برخوردار از این تمبرها خودداری کرده و آنها را به فرستنده برگشت دهند. اقلیم کردستان عراق در سال 2018 رفراندوم استقلال را برگزار کرد که با شکست مواجه شد؛ اما از آن تاریخ تاکنون گروهی از مقامات اقلیم، همچنان در رؤیای استقلال به سر برده و هرازچندی ادعای ارضی نسبت به دیگر مناطق کردنشین در کشورهای پیرامونی را مطرح میکنند. اقلیم کردستان بهخوبی میداند مرزهای کشورها مرزهای شناختهشده بینالمللی بوده و برقراری صلح و ثبات در سطح منطقه، قطعا منافع مشروع تمام ملل و کشورهای منطقه را شامل میشود؛ بنابراین مهمترین هدف جمعی کشورها باید تضمین صلح و ثبات باشد. اقلیم کردستان باید برای رفع دغدغههای کشورهای اطراف خود اقدامی انجام داده و مانع تکرار چنین اشتباهاتی شود. در شرایطی که مسئولان اقلیم در رفع حوائج روزانه خود و تأمین بودجه حکومتی و همچنین پرداخت حقوق کارکنان اقلیم چشم به دستان دولت فدرال عراق دوختهاند، معلوم نیست با کدام محاسبهای اقدام به انتشار تمبری با چنین محتوایی کردهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.