|

افول آرام ریاضیات در کشور

حسن ملکی. عضو هیئت‌ علمی دانشگاه ملایر

وضعیت ریاضیات کشور اصلا خوب نیست. این دقیق‌ترین توصیف از وضعیت کنونی حوزه ریاضیات در ایران است. درد بزرگی که به جان پیکره تنومند و تاریخی ریاضیات افتاده و هر روز آن را نحیف‌تر و ضعیف‌تر می‌کند. از دهه 80 به این سو، وضعیت ریاضی کشور دچار چالش‌های متعددی مانند فشار کنکور، تألیف سلیقه‌ای و بدون برنامه کتب درسی، تغییر چندباره نظام آموزشی، بی‌کاری دانش‌آموختگان دانشگاه‌ها، ایجاد جاذبه‌های نابرابر در بعضی رشته‌ها و از همه مهم‌تر کاهش علاقه به ریاضی در بین دانش‌آموزان شده است. در سال‌های اخیر اما آن‌چنان این چالش‌ها بیشتر و بزرگ‌تر شده‌اند که بزرگان جامعه دانشگاهی و معلمان ریاضی که در ارتباط مستمر با دانشجویان و دانش‌آموزان به‌عنوان خروجی نظام آموزشی هستند، نسبت به آینده علم ریاضی، بحرانی‌بودن وضعیت و تأثیر آن بر آینده علمی کشور در رشته‌های فنی و مهندسی و در نگاه کلان‌تر تأثیر آن بر توسعه پایدار کشور، هشدارهای جدی ابراز کردند. یک تحقیق شاخص در زمینه آموزش ریاضی با مطالعه حضور دانش‌آموزان ایرانی در آزمون بین‌المللی تیمز که وضعیت کشورهای مختلف در ریاضی را می‌سنجد، نشان می‌دهد که دانش‌آموزان ایرانی هرچقدر بیشتر درس می‌خوانند، در ریاضی ضعیف‌تر می‌شوند. به بیان دیگر، برای تقویت مهارت‌های ریاضیاتی یک دانش‌آموز، او نباید به مقاطع بالاتر برود. این وضعیت نگران‌کننده، جامعه ریاضی کشور را بر آن داشته است تا با برگزاری نشست‌های متعدد و نیز نوشتن مقالات پژوهشی، وضعیت ریاضی کشور را بررسی و بازبینی کند. شاید از آن طریق بتواند در کنار سیاست‌گذاران و تصمیم‌گیرندگان اصلی نظام آموزشی قرار گرفته و در راه اعتلای دانش و آموزش این مرز‌و‌بوم انجام وظیفه کند. یکی از این رویدادها، وبینار مجازی با عنوان «نشست علمی- تخصصی بررسی دلایل افت ریاضی و تحلیل گزارش‌هایی از سمینارهای علوم ریاضی و چالش‌ها» بود که با همت اتحادیه انجمن‌های علمی- آموزشی معلمان ریاضی کشور و مرکز پژوهشی ریاضی ماهانی دانشگاه شهید باهنر کرمان و با حضور دکتر «مگردیچ تومانیان»، دکتر «محسن محمدزاده»، دکتر «ابوالفضل رفیع‌پور» و آقای «سیدنعمت‌الله عبدی» در تاریخ ۲۴ دی‌ 1399 برگزار شد و در آن درباره وضعیت روز ریاضی کشور بحث و گفت‌وگوهای مفصلی شد که مورد استقبال جمعیت درخور‌توجهی از استادان و معلمان ریاضی قرار گرفت.

برقراری ارتباط مؤثر بین سیاست‌گذاران و پژوهشگران دکتر «ابوالفضل رفیع‌پور»، دانش‌آموخته آموزش ریاضی دانشگاه شهید بهشتی و عضو هیئت‌ علمی دانشگاه شهید باهنر کرمان، به‌عنوان اولین سخنران در شروع این نشست هدف از این نشست را برقراری ارتباط بین سیاست‌گذاران و پژوهشگران دانست و اشاره کرد که در طول تاریخ آموزش کشور و در مواجهه با چالش‌ها و مشکلات نظام آموزشی، هر بار بین سیاست‌گذاران و بدنه اجرائی کشور از یک سو و بدنه علمی و پژوهشی کشور از سوی دیگر، ارتباط مؤثری شکل گرفت، نتایج باارزشی به دست آمد و مشکلات به شکل اساسی‌تری حل شد. او برای نمونه به همکاری دانشگاه شهید بهشتی و وزارت آموزش‌وپرورش در دهه 80 برای تربیت دبیر یا همکاری خانه ریاضیات کرمان، آموزش و پرورش و شهرداری کرمان در راستای ترویج ریاضی اشاره کرد که در نوع خود همکاری‌های سازنده و ماندگاری بوده‌اند. خانه ریاضیات کرمان در سال‌های ابتدایی در فرهنگسرای شهرداری کرمان مستقر بود که مسئولان آن زمان شاید خیلی باور و اعتقادی به کارهای ترویجی خانه ریاضیات نداشتند؛ اما در‌حال‌حاضر ارتباط تنگاتنگی در‌این‌میان شکل گرفته و حمایت‌های خوبی از خانه ریاضیات می‌شود که به ترویج ریاضیات در شهر کرمان کمک شایانی کرده است. دکتر «رفیع‌پور» شرط برقراری ارتباط مؤثر بین بدنه اجرائی نظام آموزشی و بدنه پژوهشی را اعتماد متقابل دانست و تأکید کرد که نباید فضا به گونه‌ای باشد که صرفا بدنه اجرائی تخطئه شود یا بدنه علمی‌-پژوهشی کشور مورد جفا و بی‌مهری قرار گیرد. راهکار پیشنهادی دکتر «رفیع‌پور» برگزاری نشست‌ها و سمینارهای علمی- تخصصی است تا از آن طریق دو طرف به فهم مشترکی از مشکلات دست پیدا کنند. دکتر «رفیع‌پور» برای نمونه به دو سمینار علوم ریاضی و چالش‌ها اشاره کرد که در نوع خود توانسته‌اند به صورت علمی و دقیق چالش‌های پیش‌روی ریاضی کشور را بررسی کنند و همچنین راهکارهایی اجرائی و عملی برای مسئولان ارائه دهند. لازم به ذکر است که نخستین سمینار علوم ریاضی و چالش‌ها به اهتمام فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران و با همکاری انجمن ریاضی ایران، انجمن آمار ایران و دانشگاه تربیت مدرس در مهرماه 1394 برگزار شد. در ادامه دومین سمینار با اهتمام آموزش و پرورش خراسان رضوی، مشارکت دانشگاه فردوسی مشهد، همکاری فرهنگستان علوم ج.ا.ا و اتحادیه انجمن‌های ایرانی علوم ریاضی کشور در اردیبهشت‌ 1398 در مشهد، در ادامه فعالیت‌های کمیسیون پیشبرد ریاضیات فرهنگستان علوم برگزار شد.

تلاش‌های شاخه ریاضیات فرهنگستان علوم دکتر «مگردیچ تومانیان» رئیس شاخه ریاضی فرهنگستان علوم و استاد پیش‌کسوت ریاضی دانشگاه تبریز به‌عنوان دومین سخنران این نشست به فعالیت‌های فرهنگستان در رابطه با وضعیت ریاضی کشور پرداخت و گفت: «با توجه به وضعیت بحرانی ریاضی کشور به پیشنهاد مشترک گروه‌های علوم پایه و علوم مهندسی فرهنگستان، کمیسیون پیشبرد ریاضیات کشور در سال 1391 تشکیل شد. در همه این سال‌ها این کمیسیون مجدانه موضوعات مختلف را بررسی کرده و در نامه‌نگاری با مسئولان و ارگان‌های مختلف تمام تلاش‌ خود را در قالب ارائه راهکارهایی برای رفع مشکلات حوزه‌های مختلف به کار بسته است؛ اما متأسفانه آن‌چنان توجهی از سوی بدنه اجرائی کشور به این موضوعات نشده است». عضو فرهنگستان علوم موضوع دانشگاه فرهنگیان در جذب دانشجو و تأمین معلمان آموزش و پرورش را در‌حال‌حاضر یکی از چالش‌های مهم نه‌تنها شاخه ریاضی، بلکه همه علوم پایه دانسته و نسبت به بی‌توجهی مدیریت فعلی این دانشگاه به دغدغه‌های جامعه دانشگاهی و نیازهای جامعه به معلمان توانمند برای آینده کشور، ابراز نگرانی شدید کرد. او اشاره کرد طبق قانون تربیت معلمان مورد نیاز نظام آموزش و پرورش کشور بر‌عهده دانشگاه فرهنگیان از طریق جذب دانشجو در کنکور سراسری گذاشته شده است. اما برنامه آموزشی این دانشگاه در رشته‌های مختلف مورد نقد جدی است. همچنین این دانشگاه در پردیس‌های مختلف شهرستانی به‌شدت از کمبود اعضای هیئت‌ علمی، امکانات و زیرساخت‌ها رنج می‌برد. در نتیجه وضعیت این دانشگاه برای کسی که در آینده می‌خواهد معلم شود، کافی نیست.

چالش‌های علوم ریاضی در ادامه دکتر «محسن محمدزاده»، عضو هیئت‌علمی دانشگاه تربیت مدرس و رئیس هیئت‌مدیره اتحادیه انجمن‌های ایرانی علوم ریاضی به ارائه توصیفی از وضعیت ریاضی و چالش‌های آن پرداخت که مستند به پژوهش‌های ارائه‌شده در نخستین سمینار علوم ریاضی و چالش‌ها بود. وی در توصیف وضعیت کنونی ریاضیات بیان کرد: «ریاضیات که به‌عنوان پایه‌ای‌‌ترین درس، تأثیر شگرفی در دستیابی به توسعه پایدار دارد، در سال‌های اخیر با نوعی افت روبه‌رو شده است، به‌طوری‌که در مدارس و دانشگاه‌ها، صحبت از پایین‌آمدن توانمندی دانش‌آموزان و دانشجویان در علوم ریاضی مطرح است. به علاوه نوعی احساس بیهودگی و بی‌اعتقادی به ریاضیات در کشور شیوع پیدا کرده است که گاهی روشن‌نبودن آینده شغلی هم بر آن اضافه می‌شود. پیروی برنامه‌های درسی از نظام کنکور دانشگاه‌ها، دانش‌آموزان را ملزم به آماده‌شدن برای کنکور می‌کند. در این وضعیت فکر اینکه چه باید آموخت و برای دبیرستان چه درس‌هایی لازم است و با چه روشی باید آموخته شوند، منتفی می‌شود. بعضی از مدیران آموزش‌وپرورش و معلمان فکر می‌کنند اگر ساعات درس افزایش یابد نقص بی‌علاقگی دانش‌آموزان برطرف می‌شود. درصورتی‌که برای درس خواندن و علم آموختن باید رغبت دانش‌آموزان افزایش یابد، نه ساعات درسی و حجم کتب درسی. بررسی وضعیت دانش‌آموزان در رقابت‌های داخلی و خارجی مانند تیمز، المپیادها و آزمون‌های ورودی دانشگاه‌ها بیانگر افتی نگران‌کننده در توانایی و خلاقیت جوانان در زمینه ریاضیات و به‌کارگیری آن در سایر علوم است. باید هدف آموزش‌و‌پرورش، ایجاد خلاقیت و بالا‌بردن توانایی قدرت تحلیل دانش‌آموزان باشد. جامعه به دانش‌آموزانی نیاز دارد که مفاهیم درسی را به درستی بفهمند، تا بتوانند آنها را در زندگی و محیط کار خود به کار گیرند. فقط تربیت چنین دانش‌آموزانی می‌‌تواند به توسعه پایدار کشور کمک کند. امروزه با دانش‌آموزانی روبه‌رو هستیم که مفاهیم ریاضی را به درستی درک نکرده‌اند و نمی‌توانند مسائل ریاضی جدید را به‌راحتی حل کنند. این دانش‌آموزان تنها قدرت حل مسائلی را دارند که عین یا حداقل مشابه آن را قبلا دیده باشند. این افراد که با آموزش طوطی‌وار رشد کرده‌اند، مسلما نمی‌توانند مطالب آموزشی را در زندگی و کار خود به کار گیرند و در رویارویی با مسائل جدید جامعه، توان پردازش و تحلیل را داشته باشند». دکتر «محمدزاده» از بین عوامل مؤثر بر افت ریاضی که بر اساس تحقیقات علمی به دست آمده است به کوچک‌انگاری مسئله آموزش در کشور، گسترش سیطره کنکور از اول دبستان تا دوره دکتری، بی‌کاری و افزایش بی‌رویه دانش‌آموختگان، مسائل تربیت معلم، دانشگاه فرهنگیان و کاهش جایگاه معلمان اشاره کرد. عضو هیئت‌علمی دانشگاه تربیت مدرس ضمن انتقاد از نحوه اجرای ماده 28 در‌حال‌حاضر، نحوه اجرای کنونی آن را باعث بی‌رغبتی فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های دیگر دانست و بیان کرد: «دانشگاه فرهنگیان بر اساس ماده 28 می‌تواند از دانش‌آموختگان دیگر دانشگاه‌های کشور در تأمین نیروی انسانی مورد نیاز وزارت آموزش‌و‌پرورش بهره بگیرد، اما با وضع قوانین جدید مانند گرفتن شهریه از دانشجویانی که بر اساس ماده 28 وارد این دانشگاه می‌شوند شرایط به گونه‌ای رقم خورده که فارغ‌التحصیلان نخبه دانشگاه‌های دیگر به استخدام در آموزش‌و‌پرورش چندان علاقه‌ای ندارند». این عضو هیئت‌علمی دانشگاه تربیت مدرس در ادامه افزود: «در اساسنامه این دانشگاه این موضوع که این دانشگاه به تنهایی نمی‌تواند از عهده تأمین نیاز وزارت آموزش‌و‌پرورش برآید، دیده شده و برای همین ماده 28 وضع شده است تا این دانشگاه بتواند از پتانسیلی که در دانشگاه‌های معتبر و بزرگ و طراز‌اول کشور وجود دارد، بهره‌مند شود. در دانشگاه‌های بزرگ و معتبر کشور تعداد قابل‌توجهی عضو هیئت‌علمی با درجه استادی و دانشیاری وجود دارد و بهترین فارغ‌التحصیل این دانشگاه‌ها می‌توانند بر اساس ماده 28 جذب شده و در یک دوره یک‌ساله آموزش‌های لازم معلمی و فنون‌های تدریس را فرابگیرند و به‌عنوان یک معلم خوب وارد نظام آموزشی کشور شوند. از آن‌سو می‌توان شرایط و زیرساخت‌های دانشگاه فرهنگیان را بررسی کرد. می‌توان پرسید در پردیس‌های واحدهای شهرستانی این دانشگاه، هرم هیئت‌علمی چه وضعیتی دارد؟ عموما با مدرک فوق‌لیسانس و مربی آنجا تدریس می‌کنند. آیا یک مربی می‌تواند یک معلم خوب و توانا برای تدریس ریاضی در مدرسه تربیت کند یا استادان دانشگاه‌های بزرگی مانند دانشگاه تهران و شریف؟ باید گفت وقتی این همه دانشگاه معتبر و طراز‌اول داریم که بهترین فارغ‌التحصیلان را در شاخه‌های علوم پایه تربیت می‌کنند، چه دلیلی دارد دوباره از صفر افرادی را جذب کنیم و به آنها ریاضی و فیزیک آموزش بدهیم و آن فارغ‌التحصیلان نخبه و خوب بی‌کار بمانند. اتلاف هزینه و اتلاف زمان است. به علاوه مشخص است که در‌حال‌حاضر با اجرای ماده 28 مخالفت هستند. چرا کسی که از طریق این ماده جذب می‌شود، باید شهریه پرداخت کند؟ چرا بقیه نباید پرداخت کنند؟ این فردی که در بهترین دانشگاه‌ها تحصیل کرده است، در بهترین شرایط علمی قرار دارد باید شهریه بدهد و به‌علاوه دوران تحصیل او جزء خدمتش محسوب نمی‌شود. اجرای ماده 28 به این صورت عملا کارایی آن را از بین می‌برد. زیرا متأسفانه شرایط به گونه‌ای رقم می‌خورد که فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های دیگر رغبت نکنند از این ماده استفاده کنند. مسئله بسیار واضح و آسان است. دانشگاه فرهنگیان ادعا دارد دانشجویانی که از ابتدا وارد این دانشگاه می‌شوند و بعد از چهار سال تحصیل در این دانشگاه جذب وزارت آموزش‌و‌پرورش می‌شوند، نسبت به فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های دیگر که از طریق ماده 28 وارد این دانشگاه می‌شوند و پس از یک سال وارد آموزش‌و‌پرورش می‌شوند، از کیفیت بالاتری برخودار هستند؟ در جلسات رسمی با مسئولان دانشگاه فرهنگیان این ادعا مورد چالش قرار گرفت. در زمان مدیریت قبلی دانشگاه، طی سه سال هر سال 10 هزار نفر از طریق ماده 28 از فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های دیگر و 10 هزار نفر از طریق کنکور سراسری وارد فرایند استخدام در وزارت آموزش‌وپرورش شدند و هم‌اینک همه آنها در حرفه معلمی مشغول به کار هستند. پیشنهاد شد یک طرح پژوهشی انجام و براساس مستندات علمی ادعای فوق بررسی شود. اما تا‌به‌حال این اقدام صورت نگرفته است. دانشگاه فرهنگیان مادامی که خودش را از پتانسیل استفاده بیشتر و بهتر از فارغ‌التحصیلان نخبه دانشگاه‌های بزرگ محروم کند، نمی‌تواند در تربیت معلم موفق باشد. نمی‌گوییم همه فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌ها را بگیرند‌ بلکه بهترین آنها از طریق ماده 28 انتخاب شوند. به آنها در یک دوره 9 تا 12ماهه آموزش‌های لازم معلمی داده شود و سپس وارد آموزش‌و‌پرورش شوند. واقعا چرا باید بهترین فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های بزرگ در رشته‌های علوم پایه، بی‌کار باشند و از آن طرف دانش‌آموزان مدارس برای تحصیل در همان رشته‌ها، چهار سال وارد دانشگاه فرهنگیان شوند و در این اوضاع مالی کشور، هزینه دوباره شود. دانشگاه فرهنگیان مأموریت بسیار مهمی دارد. اگر دانشگاه فرهنگیان از عهده تربیت دانش‌آموختگان دانشگاه‌های دیگر برای معلمی بر‌آید، کار خیلی بزرگی انجام داده است. باید محققانه به این موضوع نگاه کرد. باید یک مطالبه از دانشگاه فرهنگیان باشد که این همه فارغ‌التحصیل بسیار خوب و عالی دانشگاه‌ها را جذب و برای معلمی تربیت کند. در آن صورت می‌توانیم کمتر شاهد افت ریاضی در مدارس باشیم. فارغ‌التحصیلان خوب دانشگاه‌های بزرگ در رشته‌های علوم پایه اگر جذب آموزش‌و‌پرورش نشوند، جذب کجا شوند؟».

افت ریاضیات کشور به‌مثابه یک بحران «سیدنعمت‌الله عبدی»، دیگر سخنران این نشست، به‌عنوان دبیر دومین سمینار علوم ریاضی و چالش‌ها، ضمن توصیف وضعیت اسفناک آموزش ریاضی کشور، حلقه مفقوده این موضوع را مطالبه علمی حل مشکلات از مسئولان دانستند. وی بیان کرد: «نمی‌توان انتظار داشت بینش ریاضی در دانش‌آموز ایجاد شود، درصورتی‌که در نگرش و گرایش کلان کشور توجهی به علوم پایه و علوم ریاضی وجود ندارد. بحث افت ریاضی کشور باید یک مطالبه عمومی باشد. همراهی انجمن‌های مهم علمی در این موضوع و تشکیل اتحادیه انجمن‌های ایرانی علوم ریاضی متشکل از انجمن ریاضی، انجمن آمار، انجمن رمز، انجمن فازی، انجمن فیزیک، شورای مرکزی خانه‌های ریاضیات، اتحادیه انجمن‌های علمی آموزشی معلمان ریاضی و فیزیک و چند انجمن مرتبط دیگر، می‌تواند نقطه شروع خوبی برای پیگیری مشکلات باشد. کمیته بحرانی متشکل از مسئولان آموزش‌و‌پرورش، وزارت علوم، شورای عالی انقلاب فرهنگی و با محوریت انجمن‌های علمی باید شکل گیرد تا این وضعیت هرچه سریع‌تر اصلاح شود».

ریاضیات آرام‌آرام کنار گذاشته شد از دیگر استادان حاضر در جلسه که درباره موضوع نشست صحبت کردند، دکتر «علی رجالی» از دانشگاه صنعتی اصفهان و دکتر «اسفندیار اسلامی» از دانشگاه شهید باهنر کرمان بودند. دکتر «اسلامی» بیان کرد: متأسفانه با این همه نشست و ارائه تحلیل‌های علمی، هیچ بازتابی درباره این مسائل دیده نمی‌شود. وی با اشاره به افت هر‌ساله دانشجویان ریاضی، همه دست‌اندرکاران آموزش ریاضی را در پدید‌آمدن شرایط موجود مسئول و روند تدریجی شکل‌گیری این وضعیت را نتیجه اشتباهات همه قسمت‌ها و ارکان عرصه آموزش ریاضی کشور دانست و بیان کرد: «وضعیت پس از این همه سال به‌گونه‌ای شده که انگار ریاضیات آرام‌آرام کنار گذاشته شده است، بدون آنکه کسی متوجه شود». استاد دانشگاه شهید باهنر کرمان در ادامه گفت: «درباره موضوعات و چالش‌های پیش‌روی ریاضیات گویی متخصصان ریاضی و کسانی که درد را می‌دانند، دست‌اندرکار و تأثیرگذار در سیاست‌گذاری‌ها و تصمیم‌گیری‌ها نیستند». در ادامه دکتر «علی رجالی» از مؤسسان خانه ریاضیات اصفهان، به مسئله کنکور پرداخت. عضو هیئت‌علمی دانشکده علوم ریاضی دانشگاه صنعتی اصفهان و برنده جایزه ترویج علم بیان کرد: «برخلاف سال‌های دهه 60 که کنکور فقط مشکل آموزش دبیرستانی بود، الان از اول دبستان کنکور و تست‌زنی وجود دارد. بچه‌های ما در دبستان تست می‌زنند و به‌جای کار روی فهم مفاهیم ریاضی، روی تست کار می‌کنند. باید توجه کرد که مقصر آموزگاران نیستند؛ چراکه آنها مجبورند برنامه‌ای را که مدارس و والدین می‌خواهند و آن قبولی در مدارس تیزهوشان است، اجرا کنند. کنکور مشکل عظیمی است و کارتل‌های عظیمی وجود دارد که از اول دبستان تا حتی بعد از مراحل دانشگاهی نفوذ کرده‌اند و عملا نمی‌توان کاری کرد. از مسئله کنکور گذشته، زلزله‌های متعددی در آموزش داشتیم که هر‌کدام در ایجاد چالش و مشکلات بسیار مؤثر بوده‌اند. تغییر سیستم آموزشی به سیستم 6-3-3 خودش یک زلزله بود؛ یکباره بدون برنامه‌ریزی، بدون معلم، بدون حتی کلاس درس، کلاس ششم به مقطع ابتدایی اضافه شد. هیچ‌کسی هم نیست که ورود کند و این مسائل را بررسی کند. در همه سمینارها و کنفرانس‌ها این موضوعات و مشکلات مطرح می‌شود، اما متأسفانه آموزش‌و‌پرورش به این مسائل توجهی نمی‌کند. دلیل آن هم این است که در مملکت ما آموزش‌و‌پرورش چندان مهم نیست. معلمان مجبورند که دانش‌آموزان را برای کنکور آماده کنند، معلمان مجبورند نمره‌های زیاد و بدون حساب بدهند که دانش‌آموز را با طرح جدید کنکور وفق دهند. در رابطه با دانشگاه فرهنگیان هم سؤال اصلی این است که آیا با امکانات کنونی و برنامه چهارساله این دانشگاه، می‌توان در سرتاسر کشور نیروهایی تربیت کرد که بعدا معلم ریاضی یا معلم فیزیک شوند؟ در بسیاری از پردیس‌های دانشگاه فرهنگیان حتی یک آزمایشگاه فیزیک وجود ندارد اما در آنجا دبیر فیزیک تربیت می‌شود! از آن طرف دانشگاه‌های دیگر ما با آن همه امکانات درخور توجه نمی‌توانند در پروسه تربیت معلم به کار گرفته شوند. آینده ریاضی کشور با خطر روبه‌رو است. می‌طلبد که کمیته‌های بحران بیایند این موضوعات را بررسی کنند. در هر کجا که زلزله‌ای می‌آید، بلافاصله کمیته بحران تشکیل می‌شود. نمایندگان مجلس باید این موضوعات را به‌عنوان مسائل مهم مورد توجه قرار دهند. مسئله اساسی ما باید توجه خاص به مسائل آموزشی و تربیت نیروی انسانی باشد».

از آنچه در این نشست بیان شد، می‌توان فهمید که حال‌و‌روز ریاضی کشور در همه جنبه‌ها چندان خوب نیست. با آنکه بحث‌های مختلفی در این نشست مطرح شد اما موضوع دانشگاه فرهنگیان گویی یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی نظام آموزشی کشور است. جامعه دانشگاهی و پژوهشی کشور ضمن طرح انتقادات مهمی مرتبط با دانشگاه فرهنگیان، بیان می‌کنند که با زیرساخت‌ها و برنامه آموزشی و وضعیت کنونی این دانشگاه، موضوع مهم و خطیر تربیت معلم در کشور در آینده نه‌چندان‌ دور از کیفیت بالایی برخوردار نخواهد شد. شرایط به‌گونه‌ای پیش خواهد رفت که آموزش علوم پایه مخصوصا ریاضی، در سال‌های آینده با افت چشمگیری مواجه شود که باعث می‌شود در بلندمدت لطمه‌های جبران‌ناپذیری به رشته‌های فنی و مهندسی وارد شود. پیشنهاد جمعی از استادان و محققان کشور این است که افراد در دانشگاه‌های بزرگ کشور با اعضای هیئت ‌علمی توانا و مجرب، امکانات مناسب و زیرساخت‌های لازم دوره کارشناسی را سپری کنند و سپس دوره آموزش معلمی را که همراه با کارورزی است، در دانشگاه فرهنگیان طی کنند. از آن‌سو، اعضای هیئت‌ علمی دانشگاه فرهنگیان ضمن رد بعضی انتقادها، به پتانسیل دانشگاه فرهنگیان در تربیت معلم اشاره و بیان می‌کنند همکاری دانشگاه فرهنگیان با دانشگاه‌های بزرگ و بازبینی قوانین و برنامه‌ریزی مناسب می‌تواند نواقص و کمبودهای دانشگاه فرهنگیان را برطرف کند. نتیجه نگران‌کننده نشست این بود که آموزش ریاضیات کشور با چالش‌های اساسی روبه‌رو است و تا دیر نشده باید کاری کرد. از طرف دیگر این امید وجود دارد که باب گفت‌وگوهای علمی و تخصصی بین دست‌اندرکاران حوزه آموزش در حال شکل‌گیری است. مهم این است همه بازیگران نظام آموزشی کشور از سیاست‌گذاران و قانون‌گذارن گرفته تا معلمان، استادان و پژوهشگران کشور باید به این موضوع ورود کنند، در کنار یکدیگر جمع شوند و در محیطی دوستانه و دلسوزانه نسبت به آینده آموزش ریاضی و حتی علوم پایه اقدامات درست و مناسبی انجام دهند. وضعیت ریاضیات کشور اصلا خوب نیست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.