|

سفر بوررل به مسكو و اخراج ۳ديپلمات ارشد اروپا از روسيه

گفت‌وگو در پايين‌ترين سطح ممكن

محمود فاضلی: جوزپ بوررل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در جریان سفر رسمی به مسکو، با هدف بررسی شرایط موجود در روسیه پس از بازداشت الکسی ناوالنی، سرسخت‌ترین مخالف ولادیمیر پوتین، با سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه دیدار و روابط بروکسل و مسکو را در «پایین‌ترین سطح خود» توصیف کرد. بوررل پایین‌بودن سطح روابط میان دو طرف را به ماجرای مسمومیت و سپس بازداشت ناوالنی و محکومیت مجازات قطعی سه‌سال‌و‌نیم زندان او مرتبط دانست و خواستار همکاری مشترک برای حل اختلاف‌ها شد. بوررل حاکمیت قانون، جامعه مدنی و آزادی سیاسی را مسائلی محوری برای آینده‌ای مشترک می‌داند. از سال 2017 تاکنون، این برای اولین بار است که یک مقام ارشد اتحادیه اروپا به مسکو سفر می‌کند. این سفر در حالی صورت گرفته که اتحادیه اروپا، کشورهای غربی و آمریکا به‌شدت از دستگیری ناوالنی ابراز نارضایتی کرده و کرملین را به دلیل سرکوب تظاهرات هواداران جنبش اپوزیسیون در هفته‌های اخیر، مورد سرزنش قرار داده‌اند. بوررل آزادی فوری ناوالنی را مطرح و خواستار آغاز تحقیقات بی‌طرفانه درباره نحوه و چگونگی مسمومیت او شد. به باور او، مسائل مربوط به «حاکمیت قانون، حقوق‌ بشر، جامعه مدنی و آزادی‌های سیاسی»، همچنان در بطن روابط روسیه و اروپا باقی خواهد ماند. او خواستار عادی‌سازی این روابط شد و مدعی است این وضعیت به نفع هیچ‌یک از دو طرف نیست. بوررل در این دیدار به تأثیر این ماجرا در کاهش سطح روابط اتحادیه اروپا و روسیه، به لاوروف اطمینان داد فعلا از تحریم‌های جدید خبری نیست. البته قرار است وزرای خارجه کشورهای اتحادیه اروپا پس از گزارش سفر بوررل به مسکو و بررسی ماحصل گفت‌وگوهای او با مقامات کرملین، در ماه مارس در‌خصوص آینده روابط با روسیه و تحریم‌های بیشتر علیه روسیه تبادل‌نظر کنند. بوررل قبل از آغاز سفر درباره احتمال تحریم روسیه تأکید کرده بود این مسئله در جلسه وزیران خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپا در بروکسل بررسی شد. مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا احتمال تحریم مقامات مسکو را رد نمی‌کند، اما هنوز هیچ‌یک از کشورهای اتحادیه اروپا پیشنهادی برای تحریم‌های جدید علیه فدراسیون روسیه به دلیل پرونده ناوالنی ارائه نداده‌اند. مسکو، اتحادیه اروپا را یک شریک تجاری مهم و بزرگ‌ترین منبع برای سرمایه‌گذاری‌های خارج از کشور برای روسیه دانسته، اما تیرگی روابط بین روسیه و اتحادیه اروپا را به‌عنوان دو بازیگر بزرگ در اوراسیا (اروپا و آسیا)، یک وضعیت نامناسب می‌داند که «منجر به آشتی هیچ‌یک از طرف‌ها نمی‌شود». موضوع اوکراین و الحاق کریمه از‌ جمله موضوعات پرتنش میان مسکو و بروکسل است؛ به نحوی که اتحادیه اروپا از سال 2014 همواره تحریم‌های وضع‌شده علیه روسیه را به همین منظور تمدید کرده است. مسکو بارها مواضع اروپا برای آزادی ناوالنی و توقف سرکوب مخالفان را دخالت آشکار در امور داخلی روسیه و غیرقابل‌قبول دانسته و تأکید دارد اروپا حق دخالت در پرونده قضائی ناوالنی را که مسئله داخلی روسیه است، ندارند. بروکسل و مسکو بر سر موضوعات مهم بین‌المللی همچون اوکراین، سوریه و لیبی، اختلاف‌نظر داشته، اما در ماه‌های اخیر امیدوارند بتوانند درباره واکسن روسی «اسپوتنیک‌وی» همکاری کنند. روسیه ضمن اعلام آمادگی برای همکاری با اروپا از موضوعات فرهنگ، تحقیقات علمی، بهداشت، سلامت، تبادل اطلاعات در‌خصوص بیماری کووید ‌19 و مسائل اقلیمی به‌عنوان موضوعاتی نام می‌برد که می‌تواند محور این همکاری‌ها قرار بگیرد. روابط روسیه با اتحادیه اروپا در دهه گذشته همواره به دلیل اختلاف‌ها، پرتنش بوده است. اتحادیه اروپا، روسیه را به دلیل اقداماتی همچون جاسوسی، حملات سایبری، کمپین خبرهای جعلی و نادرست، دخالت در انتخابات و مسمومیت‌های شیمیایی مورد انتقاد شدید قرار داده است؛ مسائلی که کرملین دست‌داشتن در همه آنها را انکار می‌کند. لاوروف، وزیر خارجه روسیه، با انتقاد از مواضع اتحادیه اروپا در قبال روسیه، مدعی است این اتحادیه رفتاری مانند آمریکا دارد و محدودیت‌های فزاینده‌ای در روابط با روسیه اعمال کرده و «شریکی غیرقابل اتکا» است. هنوز چند ساعت از این دیدار نگذشته بود که مسکو سه دیپلمات‌ آلمان، سوئد و لهستان را به اتهام انجام فعالیت‌های ناسازگار و مغایر با جایگاهشان به‌عنوان دیپلمات خارجی و شرکت در «تظاهرات غیرقانونی» اخراج کرد؛ اقدامی که با واکنش اتحادیه اروپا روبه‌رو بود و بوررل نیز این تصمیم را به‌شدت محکوم کرد و خواستار تجدید‌نظر شد. به‌زعم مسکو، آمریکا در اعتراضاتی که در حمایت از «آلکسی ناوالنی» برگزار می‌شود، مداخله می‌کند. سفارت آمریکا در مسکو با صدور «اخطاریه تظاهرات»، ضمن ذکر دقیق محل‌های برگزاری گردهمایی اعتراضی در شهر‌های مختلف روسیه، به شهروندان خود هشدار داد از شرکت در این اعتراض‌ها خودداری کنند. روسیه بار‌ها با انتقاد از مداخله‌جویی آشکار واشنگتن در امور داخلی، هدف این مداخلات را ایجاد بی‌ثباتی، افزایش اعتراضات و تشویق مردم این کشور برای برپایی تظاهرات و در نهایت ایجاد زمینه برای شکل‌گیری تحولات مطلوب خود در امور داخلی روسیه می‌داند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.