|

کمیسیون تلفیق منابع هدفمندی را اصلاح می‌کند؟

وزارت نفت با بیش‌برآورد مصرف داخلی بنزین، میزان صادرات این فراورده نفتی را کمتر اعلام کرده است تا عملا امکان بیشتری برای دور‌زدن تبصره 14 قانون بودجه سال آینده را داشته باشد و بخش بیشتری از درآمدهای صادرات فراورده‌های نفتی را به خود اختصاص دهد. به گزارش فارس، در جدول منابع هدفمندی یارانه‌ها در تبصره 14 لایحه بودجه 1400، میزان منابع ناشی از فروش داخلی و صادرات فراورده‌های نفتی در سال آینده به‌ترتیب 66.2 و 120 هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شده‌اند. همچنین درآمد ناشی از صادرات فراورده‌های نفتی معادل هفت میلیارد دلار با ارز 17هزارتومانی بوده است. بخش اعظم درآمد ناشی از فروش داخلی فراورده‌های نفتی و بخش قابل‌توجهی از درآمد ناشی از صادرات این فراورده‌ها در سال آینده مشابه امسال، ناشی از فروش داخلی و صادرات بنزین است. براساس پیگیری‌های خبرنگار فارس از سازمان برنامه‌و‌بودجه، در محاسبه میزان منابع ناشی از فروش داخلی و صادرات فراورده‌های نفتی در سال آینده، میزان فروش داخلی و صادرات بنزین به‌ترتیب 91 و 15 میلیون لیتر در روز درنظر گرفته شده است. بررسی احتمال تحقق پیش‌بینی دولت درباره میزان مصرف داخلی و صادرات بنزین در سال 1400 بدون اطلاع از میزان مصرف داخلی بنزین در سال جاری ممکن نیست. بعد از افزایش ناگهانی قیمت بنزین در آبان‌ماه 98 تاکنون، وزارت نفت از اعلام میزان مصرف داخلی بنزین خودداری کرده و عملا ماه‌هاست که هیچ آمار رسمی‌ای توسط این وزارتخانه درباره این موضوع منتشر نشده است. با این وجود، خبرگزاری دولتی ایرنا با انتشار گزارشی با عنوان «افزایش سهم CNG در سبد سوخت هم‌زمان با کاهش مصرف بنزین» در تاریخ 9 آبان‌ماه اعلام کرد که متوسط مصرف بنزین در شش‌ماهه امسال، 74.3 میلیون لیتر در روز بوده است. همچنین روزنامه دولتی ایران با انتشار گزارشی با عنوان «مصرف بنزین؛ یک‌سال پس از سهمیه‌بندی» در تاریخ 11 آبان‌ماه اعلام کرد که متوسط مصرف بنزین در هفت‌ماهه امسال، 75 میلیون لیتر در روز بوده است. براساس پیگیری‌های خبرنگار فارس از وزارت نفت، متوسط مصرف بنزین در 9ماهه امسال هم تقریبا مشابه متوسط مصرف بنزین در هفت‌ماهه امسال بوده و از 75 میلیون لیتر در روز فراتر نرفته است. در نتیجه، انتظار می‌رود متوسط مصرف داخلی بنزین در سال جاری، همین رقم باقی بماند؛ یعنی حدود 75 میلیون لیتر در روز. پیش‌بینی افزایش میزان مصرف داخلی بنزین در سال آینده به 91 میلیون لیتر در روز در‌حالی‌که مصرف داخلی این فراورده نفتی در سال جاری حدود 75 میلیون لیتر در روز بوده است، به معنای پیش‌بینی رشد بیش از 20‌درصدی مصرف بنزین در سال 1400 نسبت به امسال است. هرچند انتظار می‌رود افزایش مصرف بنزین در سال آینده قابل‌توجه باشد زیرا بخشی از کاهش مصرف بنزین در سال جاری ناشی از بیماری کرونا بوده است و بخش زیادی از مردم عطش زیادی به مسافرت در صورت بهبود وضعیت این بیماری دارند ولی نگاهی به آمارهای وزارت نفت درباره روند مصرف بنزین در کشور از سال 68 تاکنون (اطلاعات مندرج در «آمارنامه مصرف فراورده‌های نفتی انرژی‌زا-سال 1397») نشان می‌دهد که صرفا رشد سالانه مصرف در چهار سال، دورقمی (بالای 10 درصد) بوده و بالاترین رقم رشد سالانه مصرف بنزین در سال 82 رخ داده است که مصرف بنزین نسبت به سال قبل آن، 11.4 درصد افزایش یافته است. با توجه به همین موضوع، احتمال تحقق پیش‌بینی دولت (بخوانید وزارت نفت) مبنی بر رشد 20‌درصدی مصرف بنزین در سال آینده، به‌شدت پایین بوده است. کارشناسان اعتقاد دارند حداکثر میزان مصرف بنزین در سال 1400 با فرض رشد 10‌درصدی که بدبینانه‌ترین حالت محسوب می‌شود، 82.5 میلیون لیتر خواهد بود یعنی میزان صادرات بنزین کشورمان در سال آینده 8.5 میلیون لیتر افزایش می‌یابد و به‌جای 15 میلیون لیتر در روز، حدود 23.5 میلیون لیتر در روز خواهد بود. محاسبات صورت‌گرفته نشان می‌دهد که اگر این بیش‌برآورد مصرف داخلی و کم‌برآورد صادرات بنزین در بخش منابع هدفمندی یارانه‌ها در جدول تبصره 14 لایحه بودجه 1400 اصلاح شود، حدود 750 میلیون دلار معادل 16.5 هزار‌میلیارد تومان (با ارز 17هزارو500 تومانی) به منابع ناشی از صادرات فراورده‌های نفتی افزوده خواهد شد. البته میزان درآمد ناشی از فروش داخلی فراورده‌های نفتی با اصلاح این وضعیت حدود 4.2 هزار میلیارد تومان کاهش می‌یابد. در نتیجه، عملا حدود 12.3 هزار میلیارد تومان به منابع هدفمندی یارانه‌ها افزوده خواهد شد. در‌مجموع، به نظر می‌رسد وزارت نفت در این بخش، دچار بیش‌برآورد مصرف داخلی بنزین شده تا میزان صادرات این فراورده نفتی را کمتر اعلام کند و عملا امکان بیشتری برای دور‌زدن تبصره 14 قانون بودجه سال آینده را داشته باشد و بخش بیشتری از درآمدهای صادرات فراورده‌های نفتی را به خود اختصاص دهد؛ بدون آنکه سهم دولت از این درآمدها را در قالب این تبصره پرداخت کند. نکته قابل‌توجه این است که وزارت نفت در سال جاری هم این اشتباه بزرگ را عمدا مرتکب شده بود و در محاسبه میزان منابع ناشی از فروش داخلی و صادرات فراورده‌های نفتی در سال 1399، میزان فروش داخلی بنزین را 96.5 میلیون لیتر در روز در نظر گرفته بود؛ رقمی که حتی اگر کرونا هم رخ نداده بود، به‌شدت دچار بیش‌برآورد بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.