سلام بر پیامبر مهر و محبت
عبدالرضا ناصرمقدسی. متخصص مغز و اعصاب
مثل همیشه حرف برای گفتن زیاد است؛ از واکسنهای کرونا که باید مفصل درباره آن نوشت، ویروسهای جدید جهشیافته، ممانعت چین از بررسیهای بیشتر برای کشف منبع این ویروس و در نهایت عدم تهیه واکسن در ایران به دلیل اینکه مسولان ما به تعهدهای بینالمللی نمیپیوندند، همه و همه در کنار صدها خبر ریزودرشت دیگر، انبان پزشکی را که در خاورمیانه زندگی میکند، از دغدغههای بیشمار پر میکند. اما خواستم این بار از این همه دغدغههای کمرشکن فاصله بگیرم و کمی درباره مهر و محبت بنویسم؛ بهخصوص اینکه این ایام مصادف با تولد پیامبر مهر و محبت عیسای ناصری است. هزاران پاندمی مرگبار کرونا که بیاید و برود، هنوز سایه مهر چنین پیامبری بر سر بشریتی که به خود نیز رحم نمیکند، بیچشمداتی گسترده است و هرچه که درباره او بنویسند، بازهم کم است. مهر و محبت بزرگترین نعمتی است که کسی میتواند از آن برخوردار باشد. اینکه بیدریغ بر همه عشق بورزد و تاوان این محبت بیشائبه خود را هم بدهد. امسال اما در بحبوحه این همه خبر دو اتفاق مرتبط تاریخی نیز افتاد که سالروز تولد چنین پیامبری را معنادار کرد؛ اولین آن، خبر یک کشف باستانشناسی بود. در خبرها آمد که پرفسور «کن دارک» پس از بررسیهای طولانی و با استفاده از شواهد دقیقتری که فناوری برای ما مهیا کرده، اخیرا از کشف خانهای در ناصره خبر داده که عیسی مسیح کودکی خود را در آن گذرانده است. منطقه اورشلیم و بیتلحلم و ناصره پر از نشانهها و یادگارهایی از مسیح است. از کلیسای مهد در بیتلحم یهودیه که محل تولد عیسی است، گرفته تا کلیسای مقبره مقدس که در محل جلجتا یا گلگتاست، یعنی همان جایی که عیسی به صلیب کشانده شد. همه و همه محلهایی هستند که نهتنها پیروان این پیامبر الهی را بهسوی خود میکشانند بلکه میتوانند برای هر کسی و در هر زمانی دلیلی برای سلوک باشند؛ سلوکی از تولد تا مرگ. حالا هم کشف محل زندگی عیسی در کودکی نیز به این دلایل میافزاید. اما اتفاق جالب بعدی، واقعهای اخترشناسانه بود که به شکل جالبی با تولد عیسی ارتباط یافت و آنهم مقارنه مشتری و زحل بعد از 800 سال در آسمان بود؛ واقعهای که یادآور پدیدهای اخترشناسانه در زمان تولد عیسی شد. در روایات آمده است که در زمان تولد عیسی، ستارهای شروع به درخشیدن کرد که به ستاره بیتلحم معروف شد. سه فرزانه یا پادشاه پارسی بهدنبال دیدن این ستاره راه افتادند تا زمانی که به عیسی و مریم رسیدند و هدایای خود را تقدیم حضرت مریم کردند. اینکه ماهیت این ستاره چه بود، هنوز در سایه ابهام است اما مقارنه زحل و مشتری یکی از کاندیداهای محتمل اخترشناسی برای این واقعه است؛ اتفاقی که امسال بعد از 800 سال دوباره تکرار شد؛ اگرچه هوای کثیف و آلوده تهران مانع از دیدن آن شد. در زمانی که کرونا یکهتازی میکند، وقتی بیرحمیهای انسانی خود را به بدترین شکل ممکن به رخ میکشند، من این دو واقعه را مانند یک نشانه فرض میکنم؛ نشانهای از اینکه هنوز هم مهر و محبت میتواند بزرگترین و مهمترین ندای بشر باشد؛ هرچند نشانههایش را در خرابههای ناصره یا تقارن دو سیاره دور از زمین در آسمان ببینیم. شاید از طنز روزگار باشد که محل تولد و مصلوبشدن عیسی هنوز که هنوز است یکی از پرمناقشهترین سرزمینهای دنیاست. اینکه کینه و محبت هر دو از یک جا بجوشند، پارادوکسی شگفتانگیز است که نمیدانم آیا روزی انسان به حل آن موفق خواهد شد. شاید هم رمز موفقیت در فرارفتن از کینهها و دشمنیها و نابرابریهاست؛ تمام آن چیزی که همواره انسان به آن نیاز داشته است. سالها پیش در دشتی کنار چالدران به دیدن قرهکلیسا رفتم؛ کلیسایی زیبا و باشکوه در دل دشتی خیالانگیز؛ کلیسایی از سنگهای سیاه، یادآور شکوه حماسهوار یک ایمان و کمی آنطرفتر روی تپهای مزار ساندخت، شاهدختی ارمنی که به دلیل ایمانش جانش گرفته میشود و همانجا دفن میشود. ساعتی در میان کلیسا و نمازخانه زاکاریا قدمی زدم. باد میآمد و سرمای شهریور و رگههای ریز باران همراه بوی چمنزار تازه تمام دنیا را در هم میپیچاند. چه چیزی زیباتر از سکوتی سرشار از ایمان بود؛ در این دشت سبز، در این جهان معکوس، در این رؤیای بیانتها.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.