سفیر چین در بریتانیا پس از ۱۰ سال تغییر میکند
پایان دوران خوش با پکن
تنها چند روز پس از آنکه بریتانیا در نهایت توانست با سران اتحادیه اروپا به توافق برسد، چین از قصد خود برای تغییر سفیرش در این کشور خبر داد؛ تغییری که بیش از هر مسئله دیگری نشان میدهد دوران خوش روابط بین این دو کشور به روزهای آخر خود نزدیک میشود. آنطور که رسانههای چینی گزارش دادهاند، «لیو شیاومینگ»، مدافع سرسخت روابط اقتصادی نزدیکتر با بریتانیا و حامی قوانین امنیتی جدید در هنگکنگ در حال کنارهگیری است. لیو ۶۴ساله از سال ۲۰۱۰ سفیر چین در بریتانیا بوده که با توجه به اینکه اکثر سفرای این کشور یک دوره چهارساله خدمت میکنند، دوره او یک ماراتن محسوب میشود. لیو منتقد سرسخت تصمیم لندن مبنی بر منع فعالیت شرکت چینی «هوآوی» در پروژه نسل پنجم شبکه تلفن همراه (5G) این کشور است و همچنین بارها این موضوع را که مسلمانان اویغور در اردوگاههای کار اجباری استان «سینکیانگ» نگهداری میشوند، انکار کرده است. هرچند مقامات لندن به طور رسمی اعلام نکردهاند اما آنطور که منابع آگاه میگویند، «ژنگ ژگوانگ» معاون وزیر خارجه چین جایگزین لیو شیاومینگ میشود. ژنگ، دانشجوی پیشین حقوق دانشگاه «کاردیف»، زمانی برای سمت سفیر چین در آمریکا انتخاب شد و هنوز با وجود گذشت چند سال، کاندیدایی برای سمت سفارت به شمار میرود. ژنگ حرفه دیپلماتیک خود را در سال ۱۹۸۶ آغاز کرد و از سال ۱۹۹۰ به مدت دو دهه، تا پیش از آنکه در اواخر ۲۰۱۲ به عنوان دستیار وزیر و در ۲۰۱۵ به عنوان معاون وزیر در وزارت خارجه چین مشغول به کار شود، بر مسائل آمریکا متمرکز بود. رودررو با پکن بریتانیا از دیدگاه چین با پیروی از سیاستهای آمریکا، مناسبات دوجانبه را به خطر انداخته است و به باور آنان، مداخله این کشور در امور هنگکنگ و خودداری از گشودن بازار اینترنتی به روی شرکت هوآوی چین، سد بزرگی در پیشبرد مناسبات دو کشور محسوب میشود. بریتانیا خلاف دیگر کشورهای اتحادیه اروپا از جمله فرانسه و آلمان پیش از این اعلام کرده بود که از ابتدای سال 2021 بسیاری از بخشهای ارتباطی را قطع و همکاری با این شرکت چینی از جمله توسعه نسل پنجم شبکه تلفن همراه را متوقف میکند. اما این دلیل اصلی خشم پکن نیست. آنطور که سیانان مینویسد، مقامات چین پس از آنکه بریتانیا اعلام کرد که شهروندان هنگکنگی پس از تصویب قانون امنیتی در کنگره ملی خلق چین میتوانند دارای تابعیت و صاحب گذرنامه این کشور شوند، بسیار خشمگین شدند و بارها به لندن هشدار دادند. اما «بوریس جانسون» نخستوزیر بریتانیا با وجود اطلاع از تحت تأثیر قرارگرفتن همکاریهای دو کشور از منازعات سیاسی، قطع همکاری در زمینه هنگکنگ، توقف فعالیت شرکت هوآوی و تأثیرات منفی بر طرحهای برق هستهای میان دو کشور، بارها گفته است «اینها مسائلی نیست که چین خوشش بیاید». سفیرِ در حال کنارهگیری چین در پاسخ به جانسون گفت که میخواهیم با شما (بریتانیا) روابط خوبی داشته باشیم و شریک شما باشیم ولی اگر شما میخواهید چین را دشمن بدانید آن زمان باید تبعاتش را نیز بپذیرید. او همچنین در توییتی نوشت این اقدام لندن ناامیدکننده و نادرست است و نشان میدهد که شرکتهای خارجی، دیگر در بریتانیا برای فعالیت مورد استقبال قرار نمیگیرند. شماری از خبرنگاران انگلیسی، این پیام را تهدیدی در مسیر خروج همه شرکتهای چینی از کشورشان و کاهش سرمایهگذاریهای چینی تفسیر کردهاند. باوجوداین پس از برگزیت، پکن تمایل بیشتری برای روابط با لندن نشان داده است اما اروپاییها در آن سو از این امر خرسند نیستند. قرار بر این بود که چین و بریتانیا توافقنامه تجارت آزاد امضا کنند اما با سردیای که اکنون بر روابط سایه انداخته است، چنین توافقی بهسادگی میسر نمیشود و این موضوعی است که جانسون را مانند «شی جینپینگ» رئیسجمهوری چین، دلسرد خواهد کرد. از نظر بسیاری، بریتانیا برای چین بازار بالقوه رو به گسترش بود که پس از خروج این کشور از اتحادیه اروپا، این حضور میتوانست پررنگتر از قبل شود. اما جدالهای دیپلماتیک اخیر تمامی امیدها را از بین برده است. اکنون لندن پس از خروج از یکی از بزرگترین بلوکهای تجاری جهان، مجبور است که با پکن نیز وارد جنگی نابرابر شود. اقدام اخیر پکن بهخوبی نشان میدهد که روابط بین این دو کشور در کوتاهمدت به مسیر قبلی خود، یعنی به سال 2015 میلادی برنخواهد گشت چراکه لندن همچنان قصد دارد که از هنگکنگیهای مهاجر حمایت کند و با فعالیت شرکت هوآوی نیز مخالف است. در ماه آگوست گذشته، لیو که به آن «گرگ جنگجو» لقب داده بودند، در سخنانی هشدار داد «رفتار بریتانیا با پکن که مانند رفتار با کشوری متخاصم است، تحمل نخواهد شد»؛ تهدیدی که اکنون پس از خروج او از لندن، آن هم پس از 10 سال فعالیت بیوقفه بهخوبی قابل لمس است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.