|

عشق « حمید سهیلی» به فرهنگ و سرزمینش

مراسم نکوداشت زنده‌یاد حمید سهیلی پنجشنبه بیست‌و‌هفتم آذرماه در سومین روز از جشنواره بین‌المللی «سینما حقیقت» با اجرای منصور ضابطیان برگزار شد. محمد حمیدی‌مقدم، دبیر چهاردهمین جشنواره سینما حقیقت، در بخش ابتدایی این مراسم، خبرهای مربوط به دو روز اخیر جشنواره را خوشحال‌کننده توصیف کرد و با بیان اینکه «خوشبختانه فیلم‌ها در سامانه‌های برخط توانستند جلب توجه کنند و بلیت‌های فروخته‌شده نوید اتفاقات خوبی برای سینمای مستند در سال‌های آینده می‌دهد»، گفت: «متأسفانه استاد حميد سهيلي شهریور ۹۸ فوت کرد که ضایعه بسیار دردناکی برای خانواده مستند بود. شورای سیاست‌گذاری چهاردهمین جشنواره سینما حقیقت، مبنایی را برای نکوداشت هنرمندانی که در این سال از بین ما رفتند، در نظر داشته که یکی از این چهره‌ها زنده‌یاد حمید سهیلی است». پدرام اکبری، تهیه‌کننده و مستندساز، در ادامه با اشاره به دوستی دیرینه‌اش با سهیلی گفت: «حمید با معماری و فرهنگ ایرانی بسیار مونس بود. در طول دو سال و نیم فیلم‌برداری سفرهای دور و دراز... تا اپیزود ۵۹ را فیلم‌برداری کردیم و از ابتدای تابستان ۵۷ پخش آن شروع شد. اما قسمت ۳۳ که در بیست‌و‌سوم آذر ۵۷ پخش شد، مورد اعتراض حکومت نظامی قرار می‌گیرد و همین باعث توقیف سریال شد و دیگر هرگز پخش نشد. این دلبستگی و علاقه‌مندی او تا اواخر ۵۸ که ایران‌پژوه تعطیل شد، ادامه داشت و سهیلی بعد از آن دنبال استقلال خودش رفت». این مستندساز یادآور شد: «حمید بعد از استقلال خود برای دست‌گرمی و آزمون خودش، سه مجموعه ساخت؛ یکی نقاشی ایران، دومی مروری بر تاریخچه خط و خوشنویسی و سوم صنایع دستی ایران. بعد پژوهش و ساخت معماری ایران را آغاز کرد که بر اساس آن، ۳۴ جلسه ضبط‌شده یک‌ساعته از گفت‌وگو با استاد معماری سنتی ایران، زنده‌یاد محمدکریم پیرنیا، داشت که همه اینها پیاده شده و موجود است. در واقع جان‌مایه اصلی پژوهش معماری ایرانی سهیلی، گفت‌وگو با پیرنیا شد». اکبری دقت نظر، احساس مسئولیت، خستگی‌ناپذیری، تلاش فراوان، مؤدب‌بودن، متانت، هوشیاری، احترام به انسان و هنر و معماری ایرانی را از ویژگی‌های حمید سهیلی خواند و با اشاره به دو سرود مربوط به ایران که توسط نادر ابراهیمی ملودی‌سازی شده بود، این ارتباط و کار در ایران‌پژوه را دلیل اصلی علاقه سهیلی به فرهنگ ایرانی خواند و در پایان گفت: «آقای سهیلی عزیز ما با شکور لطفی از زمان «ایران‌پژوه» ارتباط داشت و نام فرزندانش را هم همنام فرزندان شکور گذاشت، باید بگویم که اوایل دهه ۵۰ دفتری به نام ایران‌پژوه شکل گرفت که در ایران‌پژوه دوم، حمید سهیلی نمی‌دانم توسط آقای کیارستمی یا آقای مهرجویی به نادر ابراهیمی معرفی شد و مسئول روابط‌عمومی فیلم «آتش بدون دود» شد و پس از آن فیلم دیگری از ابراهیمی تصویب و شروع به فیلم‌برداری شد». در بخش دیگری از این مراسم، محسن سخا، کارگردان مستند مرحوم حمید سهیلی درباره او گفت: انسان‌هایی مانند حمید سهیلی باید بیشتر شناخته شوند. من وقتی برای اولین‌بار ایشان را ملاقات کردم و با او از نزدیک آشنا شدم، معنی واقعی واژه مناعت طبع برای من ثابت شد. متوجه شدم که یک آدم چقدر می‌تواند بزرگ باشد که حتی اسمش را هم در تیتراژ فیلم به‌عنوان کارگردان نیاورد. شناخت مرحوم سهیلی برای من بسیار باارزش است». گفت‌وگوی آنلاین با «همایون امامی»، مستندساز و مدرس، بخش دیگر این برنامه نکوداشت بود. امامی درباره سابقه آشنایی با سهیلی و سینمای او گفت: آقای سهیلی را متأسفانه دیر شناختم و شناخت اولیه‌ام از او زمانی بود که فیلم‌های معماری او از تلویزیون پخش می‌شد. برنامه‌ای که متمایز با سایر برنامه‌های تلویزیونی بود و یک رویکرد کاملا تحقیق و پژوهش ژرف‌نگر داشت و قضایا را عمیق می‌دید و تحلیل می‌کرد». این مستندساز پیش‌کسوت، مهم‌ترین ویژگی پژوهشی سهیلی که کارش را متمایز می‌کرد، ژرفای پژوهش او دانست و گفت: پژوهش سطوح مختلف دارد، آقای سهیلی سعی می‌کرد تا جای ممکن به لحاظ پژوهش کتابخانه‌ای عمیق حرکت کند و برای افزایش دایره مطالعاتی خود، با کارشناسان رشته‌های مختلف هم وارد گفت‌وگو می‌شد و در عین حال این پژوهش‌ها این ویژگی را هم داشتند که حتما یک نفر را ناظر بر کار خود می‌گرفت تا جلوی لغزش‌های احتمالی‌اش را بگیرد. او با پیش‌فرض، سراغ هیچ موضوعی نمی‌رفت و سعی می‌کرد شرافتمندانه و بدون انگاره قبلی برود و حقیقت‌پژوهی کند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.