|

فیلم «رضا» به کارگردانی علیرضا معتمدی

فردیت انسان

ایلیا آل‌خمیس: حقیقت زندگی، کند است. برخلاف ظاهر، زندگی برای فردیت فرد، ریتم آرامی دارد به همراه نوعی حیرانی. فردیت، محور غالب زندگی است. فردیت آدمی، جهانش را تعریف می‌کند. فیلم «رضا» را باید از دریچه‌ای دیگر دید. فیلم «رضا» را باید ساده دید. باید به فردیت رضا ورود کرد تا بتوان به ادراک درستی از سکوتش رسید. سکوت عنصر مهمی است. سکوت حلقه گم‌شده هستی است. سکوت مانند سیاهچاله‌ها، نت تأمل‌برانگیزی در هستی ماست. سکوت رضا، بیشتر از دیالوگ‌هایش است. دیالوگ‌ها به‌‌اندازه‌اند، به ظاهر ساده؛ اما در معنا پیچیده‌اند. رضا آدم درگیری است. درگیری لازمه زندگی است، لازمه هنرمند است، لازمه انسان خردمند است. درگیری مقدس است. درگیری امری ظاهری نیست. درگیری در درون انسان رخ می‌دهد. درگیری عامل جست‌وجو است. درگیری رضا را از همان سکانس‌های اول که شلوارش را عوض می‌کند و خواب دوباره‌اش می‌توان دید. رضا (با بازی خوب علیرضا معتمدی)، آدم بی‌خیالی نیست. اتفاقا آدمی سراسر خیال است. او با فلسفه‌ خاص خودش زندگی می‌کند و آنچه در فیلم این فلسفه را عیان می‌کند، کادر است. علی تبریزی با کادر‌های زیبایش به‌خوبی توانسته از عهده‌ این بیان بر‌آید. او ایجادکننده اصلی آن فردیت آغاز نوشته است. او به‌خوبی توانسته این اتمسفر درگیری درون شخصیت را ملموس کند. پلان‌های نسبتا طولانی‌اش از ادراک زمان می‌گوید. کادرهایش به‌خوبی توانسته‌اند خلأ دیالوگ را پر کنند. مهارت کادرهایش و فهم او از کمپوزیسیون و استتیک به نت سکوت در فیلم جان داده‌اند و سکوت در فیلم رضا معنادار می‌شود. ریتم کند فیلم آزاردهنده نیست و مخاطب مانند رضا قدم برمی دارد و مانند رضا درگیر می‌شود. طنزهای وودی آلنی‌اش، از خود را به دست تقدیر سپردن حکایت می‌کند و رابطه‌های احساسی‌اش با ویولت مسیحی و آن دختر زیبای اسب‌سوار، میل انسان به زندگی می‌شود. رضا را در ارتباطات عاطفی‌اش نمی‌توان سرزنش کرد؛ چرا‌که او دارد زندگی می‌کند. او می‌خواهد زندگی کند. فاطی با بازی سحر دولتشاهی را دوست دارد؛ اما بیشتر از فاطی خود زندگی را دوست دارد؛ چرا‌که او درگیر زندگی است و درگیری‌اش را در نویسندگی و مضمون قصه‌اش می‌توان فهمید. خاکستری شخصیتش از او انسانی قابل درک و ملموس می‌دهد. نه قهرمانی مثبت است و نه شخصیتی منفی. رضا انسانی معمولی مانند همه انسان‌های دیگر است؛ بی هیچ ادعایی در فهم و کمالات. با این تفاوت که در جست‌وجوی فهم هستی است. درگیری‌اش در فهم هستی آن‌قدر هست که تقریبا هیچ کاری با فاطی یا آدم‌های دیگر ندارد. در نگاه او هیچ تفاوتی بین انسان و دیگر پدیده‌های حیات وجود ندارد و ارتباطش با دیگران از سر غریزه زندگی است. مخ‌زنی او از روی غریزه بشری و مقدس است. قصد بی‌حرمتی به کسی را ندارد و تنها در پی زندگی است. حیرانی رضا، حیرانی انسان معاصر است و فردیت او به او شخصیت می‌دهد؛ شخصیتی که در حوزه قضاوت نمی‌گنجد. خوب یا بد مورد بحثش نیست. تنها، شخصیت است. فیلم رضا، حیرانی فردیت انسان معاصر در فهم معنای زندگی است... .

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.