همديگر را دريابيم
از 25 دسامبر تا 16 روز پس از آن دنیا قرار است نارنجی شود. قرار است برای توجه به زنان و خشونتی كه علیه آنها در مجامع و مكانهای مختلف میشود، این روزها، روزهای منع خشونت علیه زنان نامیده و در این راستا تلاش شود. چند روز دیگر هنوز باقی مانده است. امسال برای زنان ایرانی شاغل در محیطهای فرهنگی و زنان متعلق به طبقه متوسط سالی متفاوت بود. سالی كه در آن توانستند از برخی آزارهای مطرح در فضاهای كاری خود بنویسند و فریاد بزنند. سالی كه روزنامهنگاران علیه هنرمندان آزارگر افشاگری كردند، سالی كه زنان از تفاوتها و رنجی كه به دلایل استفاده از كلام و رفتارهای خشونتآمیز برده بودند، نوشتند و گفتند. احمد بخارایی، جامعهشناس و مدیر گروه مسائل و آسیبهای اجتماعی در انجمن جامعهشناسی ایران، این اتفاقات را مانند سدی میداند كه انگار وقت شکستن آن رسیده است. او به خبرآنلاین گفته است: «در ایران ما با یک تضاد روبهرو شدهایم، یکسری نیروهای بسیار سنتی یک سوی طیف هستند و بخشی از روشنفکران و اعضای جامعه در سوی دیگر. این تضادها اگر به شکل «دیالکتیکی» حل شود، وضعیت خوب میشود و اتفاقا وجودشان خوب است؛ اما اینکه تضاد به دو سر یک طیف تبدیل شود که حاضر نیستند حرف هم را گوش بدهند، وضعیت را خراب میکند». تمام این اعتراضها و واگویهكردنها، یك جور همراهی و همدلی است. یك جور فریادی است به دیگر زنانی كه این تجربهها را از سر گذراندهاند. مانند زنانی كه در جنبش میتو حضور داشتند : «پیامی به همه نجاتیافتگان؛ صدایتان را میشنویم، حرفتان را میفهمیم»؛ اما سؤال این است آیا شباهتی بین بیان اعتراضها در ایران با اعتراضاتی كه در جهان و در سال 2017 آغاز شد وجود دارد. به گفته بخارایی «وجود الگوی غربی هم یکی از دلایل شروع این ماجرا در ایران است، در نظام جهانی عناصر خوب یک فرهنگ، به فرهنگی دیگر منتقل میشوند، وقتی یک سوی دنیا کسی ماجرای تجاوز خود را بیان میکند، این شجاعت به وجود میآید که این اتفاق در ایران هم رخ بدهد. اینکه چنین اتفاقی در اروپا یا غرب رخ میدهد، در فرد ایرانی احساس همدلی و همدردی به وجود میآورد. پس طبیعی است که این جنبش در بیان روایتهای تجاوز و آزار در ایران تأثیرگذار باشد». اما این جنبش چه تأثیری دارد؟ مدیر گروه مسائل و آسیبهای اجتماعی در انجمن جامعهشناسی ایران، معتقد است «در هر کشوری با توجه به ریشههای خشونت راهکارها هم متفاوت است. او راهکار این مسئله را در سطوح خرد، میانه و کلان تقسیم میکند؛ به گفته او در سطح خرد که به مسائلی مثل آموزش برمیگردد، در ایران فقط ۲۰ درصد ماجرا را حل میکند، ۲۰ درصد دیگر هم سهم سطح میانه است، جایی که به نحوه برخورد قانون با آزاردهنگان، نظام حقوقی، آموزش رسانهها، نقش آموزشوپرورش و... مرتبط است». در تابستان امسال بود كه این جنبش در شبكههای اجتماعی آغاز شد و با دستگیری یك نفر، خودكشی یك آزارگر و بیاعتباری چند نفر از استادان دانشگاه و چهرههای علمی همراه بود. حالا هیجانها كمتر است و این جامعهشناس در پیشبینیاش از ادامه این ماجرا در ایران میگوید: «نطفه این ماجراها باید در فضای مجازی منعقد میشد و به یک جنبش تبدیل میشد که تعریف، چارچوب، موضوع و... دارد، اما بهخاطر «انسداد اجتماعی» در جامعه ما این اتفاق رخ نمیدهد. با گذشت زمان بخشی از هیجانات آرام میشود و یک سال دیگر هم اگر برای کسی اتفاقی رخ بدهد، شجاعت این را پیدا نمیکند که بگوید «میتو»، این متأسفانه سرنوشت ماجراست». به نظر نمیرسد این سرنوشت تلخ در پیشروی زنان باشد. زنان با دانش بیشتر و قویتر گام برمیدارند و میخواهند با یاری یكدیگر آزارها را كمتر و راه را برای فراموششدگان هموارتر كنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.