|

طبیبانه‌ای برای مارادونا

عبدالرضا ناصرمقدسی. متخصص مغز و اعصاب

هر‌بار که می‌خواهم این یادداشت‌ها را بنویسم، با انبوهی از خبرهای بد برای نوشتن مواجهم؛ خبرهایی از درگذشت بزرگان فرهنگ این مملکت. همین امروز خبر آمد که پرویز پورحسینی بازیگر بزرگ و متفاوت سرزمین‌مان نیز به ‌دلیل ابتلا به کرونا دار فانی را وداع گفت. هفته قبل هم شاهد مرگ جان‌سوز چنگیز جلیلوند و کامبوزیا پرتوی بودیم؛ اما فقط سینما داغدار نبود. دکتر نایبی، پزشک متخصص مغز و اعصاب و دوست و همکار ما که سال‌ها در شهر تبریز طبابت می‌کرد نیز به ‌دلیل ابتلا به کرونا فوت کردند. دوستان می‌گفتند همین چند روز پیش به عیادتش رفته بودند و حالش خوب بود و کسی باور نمی‌کرد این‌گونه ناگهان مرگ او را فرو بکشد و ببرد. خیلی‌های دیگر نیز در سکوت فوت کردند. خیلی‌ها که فقط به شکل یک عدد در رسانه‌ها اعلام می‌شوند. یک شبانه‌روز 490 نفر و شبانه‌روز دیگر 480 نفر. انگار سیاهی و مرگ نمی‌خواهد از این مملکت برود. درباره هر‌کدام از اینها می‌توان ساعت‌ها نوشت؛ اما این‌بار خواستم از مردی بنویسم که برای هم‌نسلان من خاطرات بسیار خوشی آفرید و بخشی از تاریخ زندگی ما شد. اسطوره و اعجوبه‌ای که نه‌تنها در فوتبال یک استثنای بزرگ بود؛ بلکه بعد از آنکه بازیگری فوتبال را کنار گذاشت، باز به‌عنوان فردی که ضد جریان‌های کلاسیک زمانه حرکت می‌کرد اما‌و‌اگرهای بسیاری آفرید؛ اما‌و‌اگرهایی که جزئی از زندگی او بود و به شخصیت او معنا می‌بخشید. دیگو آرماندو مارادونا در 60‌سالگی و به‌ دلیل سکته قلبی فوت کرد؛ اما همه او را تا ابد به خاطر بازی‌های فوق‌العاده درخشانش برای همیشه در ذهن دارند. آن‌قدر اعجوبه بود که همه حتی از گل خطای او به انگلستان نیز تعریف و تمجید می‌کنند. گلی که کمی بعد از بحبوحه دعوای سیاسی و نظامی بر سر جزایر فالکلند بین بریتانیای استعمارگر پیر و آرژانتین به ثمر رسید و گلی با دست خدا لقب گرفت. در همان بازی مارادونا گل استثنائی دیگری نیز به ثمر رساند. از میانه زمین توپ را گرفت و یکی پس از دیگری بازیکنان انگلیس را دریبل زد و توپ را داخل دروازه جا داد. گلی که فراموش‌نشدنی است. مارادونا برای کشورش ارزش آفرید و کشورش نیز با شکوه هرچه تمام‌تر با او خداحافظی کرد. مردمان زیادی در سوگ او گریستند و او را مانند جواهری ملی ارج نهادند. در زمانه‌ای که کرونا بیداد می‌کند، اهمیت این اسطوره بلامنازع فوتبال به حدی بود که همه خبرگزاری‌ها و روزنامه‌ها و رسانه‌ها در تیتر اول خود درباره او حرف زدند. نکته بسیار مهمی هم در‌این‌بین وجود داشت که به‌ویژه برای فرهنگ و ملت و دولت ما نیز می‌تواند بسیار درس‌آموز باشد. مارادونا در زمانه‌ای از زندگی‌اش نامش با مواد مخدر و مافیا گره خورد. هر قهرمان و اسطوره‌ای، هر انسان بزرگی می‌تواند در برهه‌ای از زندگی‌اش دچار اشتباه شود. نکته مهم اینجاست که این اشتباه از سوی مردم و دولت کشورش بزرگ‌نمایی نشد؛ بلکه همه به افتخارات او نگاه کردند و آنها را برشمردند. به قهرمانی آرژانتین در جام جهانی 1986، به قهرمانی تیم ناپولی در لیگ اروپا، به اینکه او سعی نکرد خوشایند فیفا باشد و همواره همان‌طور که خودش گفته بود، در کنار بازیکنان فوتبال بود، به همه اینها نگاه کردند و ارج نهادند. این درس بزرگی برای ماست که می‌خواهیم به هر قیمتی که شده، فقط نقاط منفی یک شخص را بزرگ جلوه دهیم و تا می‌توانیم در راستای تخریب شخصیت او بکوشیم. مثال‌ها در فرهنگ ما بسیار است و لازم به گفتن نیست. از این به بعد مارادونا الگویی برای تمام بچه‌های آرژانتینی است که می‌خواهند وارد دنیای فوتبال شوند. آنها به یُمن فرهنگی که نخبه‌ها را نمی‌کشد، با بخشی از مارادونا آشنا می‌شوند که از او یک اسطوره و قهرمان ساخت. این‌گونه است که یک کشور می‌تواند بر بال فرهنگش پیشرفت کند؛ چیزی که از ما با این‌همه تاریخ طولانی و قهرمانان بزرگ و اسطوره‌های والا دریغ شده است. ای کاش این دریغا گفتن‌ها روزی به پایان برسد. ای کاش ما هم از این‌همه تهمت و افترا‌زدن به سرمایه‌های ملی خود روزی دست برداریم. ای کاش‌‌هایی که در فرهنگ ما زیاد است و انگار تمامی ندارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.