از پشتبام خانه مادربزرگ
گلاره مرادی
اگر بخواهیم تا آغاز داستان تأسیس صنایع غذایی گاخ عقب برویم، به پشتبام خانه مادربزرگ خانم نصر میرسیم. تابستانهایی که بچهها به زنجان، شهر مادریشان میرفتند تا به قول مادربزرگ «زردآلو گاخ کنند» که در ترکی زنجانی یعنی زردآلوها را خشک کنند. زردآلوها به قطعههای باریک و مسطح درمیآمدند و روی سینی در مقابل آفتاب خشک میشدند.
سالها میگذرد و خانم نصر بزرگ میشود و ازدواج میکند و صاحب دو دختر میشود و یکی از دخترها به خاطر مشکل معدهاش مجبور میشود فقط غذاهای خشک بخورد. دوباره میوههای خشک وارد سفره خانواده میشوند. بهعنوان خوراکیهایی که هم مقویاند و هم سالم و هم مشکل معده زهرا را برطرف میکنند. از همان نقطه است که خشککردن میوههایی که خراب شدهاند یا در مسیر خرابشدن هستند، جزء کارهای ثابت خانواده نصر برای مصرف خودشان میشود. خانم نصر 30 سال معلم و مدیر مدرسه بود. در سالهای آخر مدیر مدرسهای بود که دانشآموزان آن خانمهای سرپرست خانوار بودند و او همواره دغدغه این را داشت که برای آنها کاری راه بیندازد تا بتوانند از پسِ هزینههای خانوادهشان بربیایند. سابقه خشککردن میوه در خانواده نصر و دغدغه شخصی خانم نصر در کارآفرینی با هم تلفیق میشود و اوایل سال ۹۶ ایده راهاندازی کارگاه تولید میوه خشک در ذهن خانواده جرقه میخورد. خانم نصر و دو دخترش درباره میوههای موجود در باغهای اطراف زنجان تحقیق میکنند و متوجه میشوند که در طول سال میوههای زیادی دور ریخته میشوند. تحقیق میکنند که کدام میوه را باید از کدام باغ و باغدار بگیرند و بهاینترتیب کسبوکار خانوادگیشان آغاز میشود. مقداری سرمایه خرج میکنند که دستگاه قطعهکردن میوه و دستگاه خشککن و کارگاه بگیرند. بهتدریج 15 نفر از همان زنان سرپرست خانوار را استخدام میکنند و خودشان مدیریت کارگاه را برعهده میگیرند. ارتباط با باغدارها، ارتباط با کارگران و ارتباط با مشتریان سه کار اصلی است که هرکدام یکی از آنها را بر عهده میگیرند. میوهها از باغها به کارگاه میرسند، بخشی از آنها به سردخانه کارگاه منتقل میشوند و بخش دیگر، مستقیم وارد مرحله شستوشو، قطعهقطعهشدن و خشکشدن میشوند. در پایان کارگران آنها را بستهبندی و آماده تحویل به مشتریان میکنند. هر بار بخشی از بستهها به خواروبارفروشیهای زنجان فرستاده میشوند و بخش دیگر برای مشتریانی باقی میماند که از طریق اینستاگرام یا وبسایتهایی مثل باسلام از تمام شهرها به آنها سفارش دادهاند. کارگاهشان سیب سلامت هم گرفته است و گروههای مختلفی که دنبال میوههای خشک میگردند، بیشتر به آنها مراجعه میکنند. محصولاتشان هیچ مواد افزودنیای ندارد و روش خشککردنشان هم مشابه خشککردن در خانه است. بههمیندلیل هم خودشان کسبوکارشان را خانگی میدانند. بااینحال رؤیاهای بزرگشان همچنان پابرجاست. میخواهند روزی کارگاه گاخ را به کارخانه گاخ تبدیل کنند، برای زنان سرپرست خانوارِ بیشتری کار تولید کنند و میوههایی را که سالماند؛ اما پای درختان خراب میشوند، احیا کنند. رؤیا تمام نمیشود. «باسلام» بازار اجتماعی آنلاین کسبوکارهای کوچک است. این QR کد را اسکن کنید و غرفه گاخ را ببینید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.