آنتونی بلینکن؛ دیپلماتی سنتی و آرام در جهانی متحول و خشن
«آنتونی بلینکن» خلاف سلفش «مایک پمپئو»، وزیر خارجه ایالات متحده که اغلب تعصبات و نظرات افراطی خود را در امور کشوری دخالت میداد، بهآرامی سخن میگوید و خشمی از خود نشان نمیدهد. او طرفدار جلب موافقت اکثریت و شنونده خوبی است. هرچند پمپئو بهعنوان فردی بیتدبیر شناخته میشد، بلینکن همراه، محترم و بانزاکت است. او دوره دبیرستان را در پاریس گذرانده است، فرانسه حرف میزند و از خانوادهای دیپلمات است؛ اما برخورد سنتی او با دیپلماسی، چالشهای بیسابقهای را که واشنگتن با آن روبهروست، در بوته آزمایش قرار خواهد داد. به نوشته ایندیپندنت، «متیو بریزا»، دیپلمات سابق آمریکایی که در دهه ۱۹۹۰ با بلینکن کار کرده و او را میشناسد، میگوید: «تونی اکنون در مقایسه با زمانی که معاون وزیر خارجه بود، در شرایط بسیار متفاوتی کار خواهد کرد. چرا جهان باور کند که آمریکا در همان راه قابل اتکایی حرکت میکند که زمانی موافقتنامه امضا میکرد و به شرایط آن پایبند میماند؟ کار اصلی او (بلینکن) احیای اعتبار آمریکا به این معناست که ایالات متحده به تعهداتش پایبند و آماده رهبری است». برای بلینکن احیای متحدان آمریکا که از بابت انتخاب «جو بایدن»، رئیسجمهوری منتخب آمریکا، نفسی بهراحتی کشیدند، آسانترین جنبه کارش خواهد بود. آنچه از نظر سیاسی دشوارتر خواهد بود، بازگشت به توافق هستهای با ایران است که او در ایجاد و سپس دفاع از آن در مقابل انتقادهای فزاینده افراطیهای واشنگتن نقش داشته است. او در مقابل رهبران کشورهای سربلندکردهای مانند چین و روسیه قرار خواهد گرفت که هرچند به «دونالد ترامپ»، رئیسجمهوری کنونی آمریکا، اعتماد نداشتند اما از هرجومرج و انحراف قابلتوجهی که دستگاه رهبری او به وجود آورد، استفاده کردند. ظریفترین چالش بلینکن تغییر ماهیت روابط با کشورهای به ظاهر دوست از جمله اسرائیل، عربستان سعودی، مصر و ترکیه است که تحت رهبری ترامپ که اکنون به پایان میرسد، با واشنگتن رشتههای ارتباطی و دسترسی ویژه داشتند. بلینکن ۵۸ساله سالهاست مشاور بایدن در سیاست خارجی بوده است. او شخصیتی شناختهشده و با سابقه صدور بیانیههای عمومی و تعیین سیاست است. او اغلب از ترامپ انتقاد کرده که نمونه آن تصمیم ترامپ برای انتقال سفارتخانه آمریکا از تلآویو به بیتالمقدس بود؛ اما انتقاد از ترامپ بهمراتب آسانتر از تغییر سیاستهای او یا حتی ایجاد نوعی تعادل در رشتههای بستگی آمریکاست. در خاورمیانه، به نظر میرسد دولت ترامپ در آخرین هفتههایش به منظور مشکلکردن کار دولت بایدن، فعالانه در تلاش برای برآوردن خواستههای اسرائیل است بدون آنکه هیچگونه امتیازی برای فلسطینیان قائل شود. جنبهای که برای بلینکن در مقایسه با «رکس تیلرسون،» نخستین وزیر خارجه ترامپ، مثبت است، این است که او با سابقه کارش برای دو رئیسجمهوری، طرز کار واشنگتن را میداند و درک میکند. بریزا میگوید: «او نظام اداری و سیاسی (آمریکا) را میشناسد». البته بلینکن به دلیل برخی مواضعش سخت مورد انتقاد قرار گرفته است. «رابرت رایت»، گزارشگر متمایل به چپ آمریکا، به آقای بلینکن نمره بسیار متوسطی داد و او را «یک مداخلهگر لیبرال» توصیف کرد که اغلب اقدام نظامی را به دیپلماسی ترجیح داده و طرفدار «سیاستهای سیطرهطلبانه»ای است که موجب تحریک چین و روسیه میشود. بلینکن در واکنش به انتقادات رایت، او را ستود و گفت برایش احترام بسیاری قائل است. او در توییتی نوشت: «افسوس. این در پیوند با ستایشی که برای رابرت رایت دارم، دردناک است. شاید تغییر کنم». بلینکن معمار تحریمها علیه روسیه پس از تهاجم این کشور به اوکراین و الحاق کریمه به روسیه در سال ۲۰۱۴ بود. بلینکن در سخنرانی در مؤسسه بروکینز گفت: «یکی از راههایی که پوتین و روسیه قدرت را تعبیر میکنند، نفوذ ژئوپلیتیک است که روسیه بتواند با توسل به آن زمین بگیرد. تضعیف سیاسی روسیه در عرصه بینالمللی و منزویکردنش میتواند این قدرت را تضعیف کند». بلینکن از هماکنون در حال طرح مواضعی است که موجب جلب تمجید از او شده و او را در ردهای متفاوت از سلفش قرار میدهد. او بهعنوان پسرخوانده یک یهودی که از هولوکاست جان سالم به در برده، به سیاست خارجی با ارزشهایی اشاره کرد که در آن حقوق بشر در سطح جهانی در نظر گرفته شود. تحت رهبری ترامپ و پمپئو، ایالات متحده روی تجاوز به حقوق بشر در ونزوئلا و چین تمرکز کرد، درحالیکه آن را در کشورهای متحد کاخ سفید مثل عربستان سعودی و مصر نادیده گرفت و حتی تلویحا تأیید کرد. او از سیاستهای مردد اوباما درباره سوریه انتقاد کرده است؛ سیاستی که براساس آن اوباما از یک سو به چریکهای علیه «بشار اسد»، رئیسجمهوری سوریه، پوشش دیپلماتیک و اسلحه میرساند و از سوی دیگر از سرنگونی اسد خودداری میکرد. این موضعی بود که به گفته منتقدان اوباما جنگ را بدون دستیابی به تغییر سیاسی در سوریه به درازا کشاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.