حمایت جمهوریخواهان و فعالان والاستریت از گزینه بایدن برای وزارت خزانهداری
پرونده تحریمها روی میز «یلن» میانهرو
انتخاب «جنت یلن» از سوی «جو بایدن» رئیسجمهوری منتخب ایالات متحده، برای مهمترین نهاد مالی و اقتصادی دولت در میانه بحران کرونا و چالشهای اقتصادی آن، از نگاه هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه «انتخابی امن و مطمئن» محسوب میشود. «جنت یلن» رئیس سابق بانک مرکزی ایالات متحده تنها گزینهای است که برای وزارت خزانهداری آمریکا در دولت بایدن در نظر گرفته شده و اولین زنی خواهد بود که مدیریت مهمترین نهاد اقتصادی آمریکا را در دست خواهد گرفت. یلن 74ساله به احتمال بسیار زیاد خواهد توانست در روزهایی که اقتصاد آمریکا و جهان تحت تأثیر بحران کرونا قرار دارد، نظر مثبت جمهوریخواهان سنا را جلب کند. یلن، فارغالتحصیل دانشگاههای براون و ییل، همچنین اولین زنی بود که پس از تأیید سنا در سال 2014 به عنوان رئیس فدرالرزرو (بانک مرکزی آمریکا) منصوب شد. دوره چهارساله تصدی او در رأس فدرالرزرو که با بهبود وضعیت در بازار کار و نرخ بهره کم همراه بود، دورهای تاریخی با مدیریتی مقتدرانه است و این سابقه نیز احتمال تأییدش را افزایش میدهد. یلن که پیش از پیوستن به فدرالرزرو ایالات متحده به عنوان یک چهره تازهکار شناخته میشد، به سرعت و به دلیل تخصص در اتخاذ سیاستهای پولی در مدت حضور در بانک مرکزی آمریکا در سال 2004 به عنوان رئیس شعبه این بانک در سانفرانسیسکو منصوب شد و سپس در سال 2014 به ریاست بانک مرکزی آمریکا ارتقا یافت. دوره حضور چهارساله یلن در فدرالرزرو حتی تمجید «دونالد ترامپ» رئیسجمهور فعلی آمریکا را هم در پی داشته است. نقطه قوت یلن این است که علاوه بر دموکراتها و جمهوریخواهان، غالب سرمایهداران و فعالان والاستریت هم از حضورش در وزارت خزانهداری در این شرایط بحرانی حمایت میکنند. در این میان تنها چپگرایان نزدیک به سناتور «برنی سندرز» که خود را «مترقی» میخوانند، نگاه مثبتی به یلن ندارند. با این حال یلن در میان چپها هم هوادارانی شناختهشده دارد. سناتور «الیزابت وارن» که از منتقدان والاستریت محسوب میشود و مدتی هم رسانهها نام او را به عنوان گزینه احتمالی برای وزارت خزانهداری مطرح کرده بودند، انتخاب یلن را کاملا مناسب میداند و میگوید: «یلن نام بزرگی است و کارنامهای قابل قبول دارد و در دوران حضور در فدرالرزرو تجربهای قابل توجه کسب کرده است. تعجب نمیکنم که بازارهای مالی و سرمایه، واکنش مطلوبی به انتخاب او نشان میدهند، زیرا این انتخاب اطمینانبخش است، به ویژه با چالشهای پیشرو، از جمله اجتناب از رکود اقتصادی و لزوم بازگشت مردم به کار در میانه بحران همهگیری کرونا». انتظار میرود اولین گام یلن جستوجوی راههای همکاری میان فدرالرزرو و خزانهداری به عنوان دو نهادی است که در خط مقدم مقابله با هر بحران اقتصادی قرار دارند. وزیر احتمالی خزانهداری آمریکا، سابقه همکاری با «جروم پاول» را دارد که احتمال دارد یک دوره دیگر در سمت رئیس کلی بانک مرکزی آمریکا ابقا شود. در خارج از ایالات متحده هم انتخاب یلن میتواند پیامی واضح برای چین، مهمترین رقیب اقتصادی و تجاری آمریکا داشته باشد. تحلیلگران عقیده دارند که انتخاب یلن دقیقا در راستای تغییر سیاست واشنگتن در قبال پکن پس از رویکارآمدن جو بایدن خواهد بود. رئیسجمهور منتخب آمریکا قصد دارد رویکردی متعارف و قابل پیشبینی در قبال چین در پیش بگیرد و از هرگونه ماجراجویی و ایجاد تنش در رابطه با پکن بپرهیزد. یلن در زمینه اقتصادی با استراتژی تعرفهای که دولت ترامپ در دو سال گذشته علیه چین در پیش گرفت، اختلاف نظر اساسی داشت. یلن معتقد است که اعمال تعرفهها در واقع مالیاتی است که از سوی مصرفکنندگان آمریکایی پرداخت میشود و در نتیجه به اقتصاد آمریکا آسیب میرساند. بازوی قدرتمند اجرای تحریم وزارت خزانهداری، نهادی که یلن قرار است به ریاست آن منصوب شود، برخلاف فدرالرزرو که تصمیمات و سیاستهایش کاملا فارغ از جهتگیریهای سیاسی است، بهشدت با رویکرد سیاسی کاخ سفید در ارتباط است. وزارت خزانهداری در سال 1789 و با هدف نظارت و مدیریت سود مالی دولت واشنگتن تأسیس شد اما در دهههای اخیر و مشخصا از زمان حضور «بیل کلینتون» رئیسجمهوری سابق دموکرات در کاخ سفید به بازوی اجرائی اصلی و قدرتمند کاخ سفید برای اعمال تحریمها علیه دشمنان ایالات متحده از جمله ایران تبدیل شده است. تأثیرگذاری و نظارت وزارت خزانهداری آمریکا بر تحریمهای مالی و اقتصادی علیه کشورهای دیگر به اندازهای است که در صورت عدم تبعیت کشورها از تحریمهای اعمالشده، این وزارتخانه اختیار اعمال جریمه و تحریمهای سنگین در قبال نقض تحریمها را دارد. در دوره حضور ترامپ در کاخ سفید، «استیو منوچین» وزیر فعلی خزانهداری آمریکا گستردهترین تحریمها را علیه ایران و چین اعمال کرده است. با اینکه یلن پیش از این با حضور در جایگاه ریاست فدرالرزرو، ارتباط مستقیمی با تحریمهای اعمالشده از سوی دولتهای «باراک اوباما» رئیسجمهوری سابق و ترامپ علیه کشورها و نهادهای مختلف نداشته اما آشنایی کافی با این ابزار دارد و در یک مورد با اعمال تحریم علیه بانک «ولز فارگو» به دلیل افشای حسابهای جعلی در این بانک باعث افت جایگاه این بانک و کنارهگیری تعدادی از اعضای هیئتمدیره آن شد. این نخستین بار بود که تصمیم فدرالرزرو، داراییهای یک مؤسسه مالی را اینگونه تحت فشار قرار میداد. یلن هم مانند بسیاری از سیاستمداران حزب دموکرات از سیاستهای متعادل و به دور از افراط حمایت میکند اما سابقه نشان داده که یلن دقیقا آن چیزی را اجرا خواهد کرد که مقام مافوقش از او خواسته باشد. اگر سیاست جو بایدن کاهش فشار تحریمها علیه ایران باشد باید انتظار داشت که یلن نیز از این خواسته تبعیت کند. در قبال چین هم بایدن خواستار کاهش تنش با مهمترین شریک تجاری آمریکاست و انتظار میرود رویکرد تهاجمی فعلی وزارت خزانهداری علیه چین با ورود یلن تلطیف و تعدیل شود. «ایوان براون» رئیس گروه تعیین استراتژی و مدیریت دارایی شرکت UBS میگوید: «یلن کسی است که نیاز به اقتصاد قویتر و ایجاد شرایط آسان اقتصادی را برای خروج از وضعیت فعلی درک میکند. شش ماه نخست ریاستجمهوری بایدن بیش از آنكه برای سایر كشورها مهم باشد، در داخل مورد توجه قرار دارد. یلن هم بدون تردید تمرکز اصلی خود در ماههای نخست را روی تغییر سیاستها و رویکردهای اقتصادی معطوف خواهد کرد. اما انتظار میرود تا سال 2021 بخش قابل توجهی از تعرفههایی که دولت ترامپ در قبال چین اعمال کرده حذف یا تعدیل شوند. باید انتظار داشت که سیاست تهاجمی آمریکا نه تنها در قبال چین بلکه در مورد ایران هم با چرخش همراه باشد».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.