سخنرانی منتشرنشده از داود فیرحی، استاد فقید دانشگاه تهران
یکی از مشکلات نظام حزبی در ایران نداشتن حزب مستقل زنان است
جماران: داود فیرحی، استاد فقید دانشگاه تهران، در سخنرانیای که بهتازگی و پس از درگذشت او منتشر شده، درباره یکی از مشکلاتی که گریبانگیر کشور است گفته: در واقع کشور ما نمیتواند از سیاستورزی زنان صحبت کند، مگر اینکه قانون خانواده را بهطور ایمن تدوین کند؛ یعنی نه اینکه قانون را به هم بزند که جامعه دچار ناامنی اخلاقی یا خدشهای بشود، قانون را به شکل امن تأمین کند؛ یعنی قانون را بهصورت قانونی اصلاح کند و آن بندهایی که درباره ازدواج و... قید کرده، خیلی کمکی نمیکند. اصلا اینکه در کشور ما احزاب شاخه زنان داشته باشند یا حزب مستقل داشته باشند، این خودش یکی از مشکلات نظام حزبی در ایران است و در حقیقت به یک نوع نابرابری برمیگردد. در بخشی دیگر از این سخنرانی آمده است: در گذشته بنیان و اساس خانواده بیشتر بر اقتدار پدر استوار بود و زن در بهترین حالت، مشارکت میکرد؛ یعنی خانواده با حقوق مرد ساخته شده بود. زنِ تنها، خانواده نبود، اما مردِ تنها، خانواده بود و بعد، واژهای گذاشته بودند به نام مشارکت. مشارکت یعنی «پارتیسیپیشن» در واقع؛ یعنی اینکه کل خانواده متعلق به مرد است و زن میتواند در آن مشارکت بکند. اما در نظریههای جدید که درباره نظام خانواده مطرح شده و با ادبیات دینی هم مخالف نیست، اصلا خانواده با شراکت ساخته میشود نه اینکه با اراده مرد بنا شود؛ چون چیزی که تنها با اراده مرد بنا میشود، بدون اراده مرد هم دوامی ندارد. در نظریههای جدید که از خانواده صحبت میکنند، از مشارکت صحبت میکنند و منظور این است که خانواده، حاصل قرارداد طرفین است و همچنان که یک قرارداد با الزام یکی از طرفین است، در واقع میتواند منحل بشود یا شکل بگیرد، خانواده هم اینگونه است. به این ترتیب کل اساس خانواده روی توافق قرار میگیرد نه خرید و فروش؛ چون در ادبیات سنتی ما وقتی نگاه میکنید، صیغه عقد خوانده میشود، یک نوع بیع است، درحالیکه در نظریههای جدید، یک نوع توافق است. توافق به معنای واگذارکردن و واگذارشدن نیست، بلکه بر مشارکت و تفاهم طرفین استوار است؛ بنابراین اگر تفکر و ایدهای به نام «نظریه جامع زن در جمهوری اسلامی» وجود دارد، دو تا پیشفرض برای آن متصوّر است: اول آنکه نظریه جامع حکومت در جمهوری اسلامی، هنوز تکلیفش روشن نیست، دوم آنکه در نظریه جامع زن در جمهوری اسلامی، مهمترین قسمت آن، مفهوم نظام خانواده است، یعنی تعریف، بازتعریف و اصطلاحی که در این زمینه باید داشته باشیم. خوشبختانه این دیدگاهها و نظریات، هم در بینش اقلیتهای مذهبی و هم اهل سنت و تشیع وجود دارد و ما نیاز مبرمی به هماندیشی و گفتمان در این زمینه داریم».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.