زندهباد دموکراسی
عبدالرضا ناصرمقدسی- متخصص مغز و اعصاب
کرونا شکل و شمایل همه چیز را عوض کرده است. شاید ما که داریم این دوران را سپری میکنیم و بهشدت درگیر جنبههای جسمانی و مرگومیر ناشی از آن هستیم، آنطور که باید و شاید متوجه تغییرات عظیمی که کرونا در عرصههای مختلف به وجود آورده است، نشویم. اما همه این تغییرات بیشک دستمایه تحقیقات و کتابهای بیشماری خواهد شد که آیندگان در مورد این روزهای انسانها خواهند نوشت. وقتی با فاصلهای زمانی به موضوع نگاه کنیم متوجه خواهیم شد که اتفاقات بیشمار و متنوع این دوره چه درهمتنیدگیای با یکدیگر داشته و چگونه زندگی ما را دستخوش تغییر کردهاند. یکی از جالبترین و در عین حال تأملبرانگیزترین این اتفاقات انتخابات آمریکاست. بسیاری از کشورها هریک به دلیلی با دلواپسی به انتخابات آمریکا نگاه میکنند. عدهای به دنبال ماندن «ترامپ» و عدهای دیگر به دنبال رفتن او هستند و هریک هم دلایلی دارند. ما ایرانیها هم به دنبال رفتن «ترامپ» هستیم به این امید که تحریمها کمتر شود و گشایشی در اقتصاد و وضعیت روزمره این مردم حاصل شود، گرچه بیمسئولیتی مدیران چندان امیدی را باقی نمیگذارد و تا درون این مملکت اصلاح نشود در بر همان پاشنه پیشین خواهد چرخید. اما فارغ از مشکلات هرروزه ما، رفتن «ترامپ» را باید جزئی از دغدغههای طبیبانه نیز محسوب کرد. «ترامپ» در مدت چهار سال رئیسجمهوری خود دست به اقداماتی زد که شاید در کوتاهمدت به بهترشدن وضعیت اقتصادی آمریکا منجر شد، اما عواقب آن در درازمدت بیشک به ضرر سلامتی گونه انسان است. خروج وی از معاهدات بینالمللی بهخصوص معاهدات مربوط به محیط زیست شاید جزء پرمخاطرهترین اقدامات او در این چند سال بوده است. اینکه سلامتی بشر را کاملا اقتصادی کنیم و دیدی درازمدت نداشته باشیم عملا نتیجهای جز بحرانهای زیستمحیطی که بهشدت سلامتی انسان را تهدید میکند، نخواهد داشت. یادمان نرود بحران پاندمی کرونایی که اکنون اینگونه درگیر آن هستیم حاصل دخالتهای بیجای بشر در محیط زیست است. اینکه نتوانیم وابستگی عمیق خود را به طبیعت درک کنیم حاصلی جز بیماری و ویرانی نخواهد داشت. به هر صورت خوشبختانه نتیجه انتخابات آمریکا نشان میدهد که سردمدار این پرقدرتترین کشور جهان دیگر کسی با افکار «ترامپ» نخواهد بود و شخصا بسیار امیدوارم که در دورههای بعدی نیز پدیدهای مشابه رخ ندهد؛ اگرچه رأی سنگین آمریکاییها به «ترامپ» عملا چنین امیدی را کمرنگ میکند. اما اتفاق بزرگی که در آمریکا افتاد، پیروزی دموکراسی و قانون بر همه چیز بود. این انتخابات نشان داد که در یک نظام دموکراتیک این قانون است که حرف اول و آخر را میزند و هیچکس حتی رئیسجمهور پرقدرت آن نیز نمیتواند از قانون فراتر برود. همین حالا هم مشاهده میکنیم که تمام تلاشهای «ترامپ» برای اینکه رأی را به نفع خود بازگرداند، عملا به دلیل نداشتن وجاهت قانونی به شکست منجر شده است. آزادی و دموکراسی دیگر نباید بهعنوان یک روش سیاسی تلقی شود. آزادی و دموکراسی جزئی از روح انسانی است و هرگونه مخالفتی با آن، مخالفت با روح و هویت انسان است. آزادی و دموکراسی میتواند بهترینهای ممکن را برای انسان به ارمغان بیاورد. سلامت انسان نیز در گرو آزادی اوست. اکنون بهخوبی میدانیم که مفهوم سلامت بسیار وسیعتر از سلامتی فیزیکی بوده و ابعاد روانی، اجتماعی و فرهنگی را نیز شامل میشود. کسی سالم است که نهتنها بدن سالمی داشته باشد؛ بلکه از روان و فرهنگ درستی نیز برخوردار باشد و قابل توجه است که این روان و فرهنگ تأثیر مستقیمی بر سلامت جسم میگذارد. مشخص است که جامعهای که آزادی جزئی ضروری از بنیانهای آن باشد و این آزادی توسط دموکراسی محقق شود میتواند تضمینکننده سلامت مردم خود نیز باشد. پس آزادی انسانی مفهوم و دغدغهای بهشدت طبیبانه است و هرجا که محقق شود، انسان را به سالمبودن نزدیک و نزدیکتر میکند. انسان برای درک این موضوع راهی بسیار طولانی آمده و برای تحقق کامل آن راهی بسیار طولانیتر پیشرو دارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.