|

استاد شجریان؛ معلم عاشق

حسام‌الدین سراج

‎نمى‌دانم چرا و چگونه یك انسان برگزیده مى‌شود كه قرار است حرف‌ها و رفتارهایى را در قالب آثار هنرى دلنشین و كردارى خلاقانه به انسان‌هاى دیگر بیاموزد.‌‎همیشه آوازهاى استاد شجریان

‎برایم، اعجاب‌انگیز بوده است: ‎انتخاب شعر مناسب، ‎تكنیك عالى، ‎رنگ صداى دلنشین، ‎ملودى كلام درست، ‎تلفیق عالى ‎و طراحى درست مضامین شعر در دستگاه ‎که این امر در اغلب اوقات به‌صورت بداهه اتفاق مى‌افتاد. ‎او در آواز ایرانى شاهكارهاى بسیارى خلق كرده است كه سالیان سال براى اهل دل و اهل ادب و هنر قابل استفاده خواهد بود. ‎لایه پنهان این آثار، انتخاب رندانه اشعار عبرت‌آموز و اعتراض‌آمیز بود.‌‎اگر شجریان نبود شاید حافظ و سعدى و مولانا و باباطاهر و نظامى و امثالهم آن‌گونه كه مى‌بایست امروز در دسترس نسل جدید باشد، نمى‌بود.‌‎من بسیارى از محفوظات ادبى خود را نظیر غزلیات حافظ و سعدى و مولانا‎، دوبیتى‌هاى باباطاهر و... مدیون ایشان هستم. ‎شجریان برگزیده بود. ‎لطف و مهر خداوندى بسیار شامل حال وى بود. ‎خداوند به او حنجره داوودى عطا كرده بود. ‎هوش و خرد سرشار براى انتخاب درست و هوشمندانه مسیر، به او تفویض شده بود. ‎نمى‌گویم، شجریان، تافته جدابافته بود. ‎نمى‌گویم، منجى یا پیشواى اجتماعى بود؛ ‎اما شجریان: ‎یك انسان وارسته، ‎یك هنرمند فرهیخته، ‎یك معلم عاشق، ‎یك روایتگر خردمند و آوازخوان سوز و گداز مردمش بود. ‎مردمى به متانت و وقار تاریخ ایران ‎و به سختى و رنج نامردمى‌هاى زمان. او همیشه با مردم بود، براى مردم خواند و نهایت تلاشش، بیدارى مردم بود. ‎هنرمندى كه عاشقانه معلمى كرد‌.‎ وجه فعالیت اجتماعى او در حمایت از هنر حقیقى و اعتلا و اشاعه آن بسیار قابل توجه و بااهمیت است، به‌نحوی‌كه مى‌توان گفت بخش عمده‌اى از موفقیت او در جلب و جذب دل‌هاست؛ ‎ازاین‌رو و به دلایل فراوان دیگر شجریان استاد بود و لقب استاد برازنده وجودش بود و ‎خسرو آواز ایران شد.‌‎خداوند مهر‌آفرین مهر او را در دل مردم نهاد.‎تا وقتى كه از عشق و حكمت و عرفان و اتحاد مى‌خواند، به گوش جان بنیوشند، ‎استاد محمدرضا شجریان پدیده قرن معاصر بود، باشد كه آثار او را چون گل‌هاى بهارى هر روز با صفا و با طراوت بیشتر بشنویم و از آن درس مهر و معرفت و زیبایى بیاموزیم.

‎او در حقیقت مطرب عشق بود و با آواى آسمانى خود دل‌هاى ما را به بهشت عشق و زیبایى مى‌برد. ‎مطرب عشق عجب ساز و نوایی دارد/ ‎نقش هر پرده كه زد راه به جایی دارد ‎عالم از ناله عشاق مبادا خالى/ ‎كه خوش‌ آهنگ و فرح‌بخش صدایی دارد ‎پیر دردى‌كش ما گرچه ندارد زر و زور/ ‎خوش عطا‌بخش و خطا‌‌پوش خدایى دارد. ‎«حافظ» ‎ و امروز این بیت زبان حال همه دوست‌داران و بستگان شماست: ‎اى كه در محفل معشوق ازل جا دارى/ ‎یاد دار آن كه گه قرب ز ما یاد آرى. ‎با دلى اندوهگین و چشمانى اشك‌بار در چهلمین روز درگذشت استاد نازنینم استاد محمدرضا شجریان.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.