روزگار سخت
شرق: «یک مرد مسن دنیاش رو قبل از جنگِ 1914 به یاد میآره، بعضی از این خاطرات احتمالا برای سالهای خیلیخیلی دوره... وقتی که یه پسریچه تو ورچستر بوده... یا خاطرات آلمان دهه نود... همه رفتند... برای همیشه رفتند... پس اون تمام افسوس و التهابش رو بیرون میریزه، قطرهقطره... و اندوه شیرینی رو تو منسر توی ویولونسل مهر میکنه. البته اون هم میره، میره جایی که روزهای آفتابی و سبز قدیم و شبهای درخشان رفتند... ولی بعد چه اتفاقی میافته؟ اه، یک معجزه کوچک». این بخشی از نمایشنامه «خاندان لیندن» نوشته جی.بی. پریستلی است که در سال 1974 نوشته شده و مدتی پیش با ترجمه سمیه صادقی در نشر حکمت کلمه به فارسی منتشر شد. نویسنده کتاب، از داستاننویسان و نمایشنامهنویسان قرن بیستم بریتانیایی است که در سال 1894 متولد شد و در 1984 از دنیا رفت. «خاندان لیندن» اولینبار در سالن تئاتر دوشس در لندن به روی صحنه رفت و از آن زمان به بعد بارها اجرا شده است. ماجرای این نمایشنامه در سال 1947 در خانه پروفسور رابرت لیندن اتفاق میافتد. او استاد تاریخ مدرن در دانشگاه برمنلی است. «خاندان لیندن» نمایشنامهای است در دو پرده با ده شخصیت و هر پرده شامل دو صحنه است. صحنه اول در اتاق پروفسور لیندن آغاز میشود. اتاقی بزرگ و تمیز اما بههمریخته. اتاقی با دو پنجره که تقریبا در تمام دیوارهایش قفسههای کتاب دیده میشود و یکی، دو قفسه هم پر است از دستنوشتههای درسی. پروفسور میزی نسبتا بزرگ هم دارد که رویش پر است از کاغذ و کتاب و چند پیپ و شیشه تنباکو. پروفسوردر این اتاق جلسه برگزار میکند و به این خاطر تعداد زیادی صندلی در گوشه و کنار اتاق قرار دارد. پروفسور لیندن، مردی است دانشمند و بشاش و البته نامرتب و متمول. خانواده لیندن به مناسبت شصتوپنج سالگی پروفسور دور هم جمع شدهاند و ظاهرا مسائل دوران جنگ و ازجمله جیرهبندیهای آن، همه را با دردسر روبهرو کرده است: «من فکر میکنم هیچ چیزی دائمی نیست. اگه از من بپرسی دخلمون اومده. تو میتونی یه انتخاب داشته باشی... یا مقامات اتحادیه بازرگانی که به خودشون پست و مقام میدند، یا حزب محافظهکار که فریاد میکشند برگردید به رکود اقتصادی. همهشون یه جور شیاد و کلاهبردارند. در هر دو صورت دخلمون اومده. دووم نمیاریم. اگه هرکدوم از طرفهای درگیر، بمبهای اتمی و موشکها رو بفرستند... به احتمال نود درصد ما اینجا هدف قرار میگیریم. بعضی وقتها به فرار فکر میکنم... مثلا آمریکای جنوبی، یا آفریقای شمالی... ولی یه جورایی احساس میکنم که فرار هم فایدهای نداره. پس هرچی پیش بیاد رو قبول میکنم و سعی میکنم خوش باشم». اعضای این خانواده هریک با بحرانهای مختلفی روبهرو هستند. پروفسور لیندن نیز با مسئلهای مربوط به کار و تدریس روبهرو است. او میخواهد به تدریس ادامه دهد؛ اما معاون جدید دانشگاهی که او در آن مشغول است، به او برای بازنشستهشدن فشار میآورد و خانوادهاش نیز در مواجهه با این موضوع به دو دسته تقسیم شدهاند. پروفسور در یکی از دیالوگهایش درباره وضعیت ناشی از بحران جنگ میگوید: «داشتن یه انقلاب، یه تحول، برای یک بار هم که شده بدون وحشت، بدون غارت و چپاول اراذل و اوباش، بدون پلیس مخفی، بازداشتهای ناگهانی، قتلها و اعدامهای زیاد و وحشتناک، بدون به حرکت درآوردن پاندول خشونتی که میتونه قبل از متوقفشدنش سه نسل رو قتلعام کنه. ما داریم تا آخرین ذره تمدن و فرهنگمون مبارزه میکنیم. در نهایت اگر ما پیروز بشیم، همه پیروز میشند».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.